Qazaqstan – túrli ult pen din ókilderi beibit ómir súrip jatqan memleket. Qoǵamdaǵy turaqtylyq pen ózara syilastyq mádenietin qalyptastyrýda dini qundylyqtar men konfessiiaaralyq dialogtyń mańyzy zor. Bul týraly «Qamqor-Astana» qoǵamdyq qorynyń teolog mamany, islam quqyq ǵylymdarynyń PhD doktory Isatai Berdaliev aitty, dep habarlaidy Dalanews.kz
Mamannyń aitýynsha, dini qundylyqtar adamdardy meiirimdilikke, ádildikke, sabyrlyqqa jáne bir-birine qurmetpen qaraýǵa tárbieleidi. Islam dininiń quqyqtyq júiesin jazǵan ǵalymdardyń eńbekterinde adamnyń tek Jaratýshymen qarym-qatynasy ǵana emes, qoǵamdaǵy adamdar arasyndaǵy qatynastar da keńinen qarastyrylǵan.
«Islam ǵulamalarynyń eńbekterinde qoǵamdaǵy ózara qarym-qatynasty retteýge erekshe mán beriledi. Mysaly, dástúrli Ábý Hanifa mázhabyndaǵy negizgi tórt mátin – “mýtný l-Arbaǵa” eńbekterinde de osy qaǵidalar kórinis tapqan. Jalpy barlyq din, onyń ishinde islam dini de adamdardy meiirimdilikke, ádildikke jáne sabyrlyqqa shaqyrady», – deidi teolog.
Onyń aitýynsha, islamda adamnyń qoǵamdaǵy jaýapkershiligine erekshe kóńil bólinedi. Paiǵambar Muhammedtiń (s.ǵ.s) «Naǵyz musylman – ózgelerge tilimen de, qolymen de ziian keltirmegen adam» degen sózi de osyny dáleldeidi.
Búginde Qazaqstanda túrli ult pen din ókilderiniń beibit ómir súrip jatqany – qoǵamdaǵy toleranttylyq pen ózara syilastyq mádenietiniń nátijesi. Dini merekeler kezinde adamdar bir-birin quttyqtap, qaiyrymdylyq sharalaryn uiymdastyrady. Mundai igi dástúrler qoǵamdaǵy tatýlyq pen beibitshilikti nyǵaitýǵa yqpal etedi.
Sonymen qatar maman konfessiiaaralyq dialogtyń mańyzyn erekshe atap ótti. Onyń pikirinshe, ártúrli din ókilderi arasyndaǵy ózara túsinistik pen qurmet qoǵamdaǵy turaqtylyqty saqtaýdyń basty faktorlarynyń biri.
«Dinder arasynda dialog bolmasa, beibitshilik bolýy múmkin emes» degen tujyrymdy teologiia ǵylymdarynyń professory Hans Kiýng aitqan. Shynynda da, konfessiiaaralyq dialog túrli din ókilderiniń bir-biriniń senimin qurmetteýine múmkindik beredi. Bul óz kezeginde qoǵamdaǵy alaýyzdyqtyń aldyn alyp, turaqty ári beibit qoǵam qalyptastyrýǵa jol ashady», – deidi Isatai Berdaliev.
Qazaqstan táýelsizdik alǵannan beri dinder arasyndaǵy ózara túsinistikti damytýǵa erekshe kóńil bólip keledi. Elimizde túrli din ókilderiniń qatysýymen halyqaralyq deńgeide sezder men kezdesýler uiymdastyrylyp, dini kóshbasshylar beibitshilik, kelisim jáne yntymaqtastyq máselelerin talqylap keledi.
Mamannyń pikirinshe, mundai dialog alańdary qoǵamdaǵy kelisim men turaqtylyqty saqtaýda mańyzdy ról atqarady. Olar túrli konfessiia ókilderiniń ózara senimin nyǵaityp, ortaq qundylyqtardy nasihattaýǵa múmkindik beredi.
Osylaisha, ultaralyq kelisim men dinder arasyndaǵy ózara túsinistik – qoǵamdaǵy beibitshilik pen turaqtylyqtyń basty negizderiniń biri bolyp qala beredi.
