Qazaqstan – túrli ult pen din ókilderi beıbit ómir súrip jatqan memleket. Qoǵamdaǵy turaqtylyq pen ózara syılastyq mádenıetin qalyptastyrýda dinı qundylyqtar men konfesıaaralyq dıalogtyń mańyzy zor. Bul týraly «Qamqor-Astana» qoǵamdyq qorynyń teolog mamany, ıslam quqyq ǵylymdarynyń PhD doktory Isataı Berdalıev aıtty, dep habarlaıdy Dalanews.kz

Mamannyń aıtýynsha, dinı qundylyqtar adamdardy meıirimdilikke, ádildikke, sabyrlyqqa jáne bir-birine qurmetpen qaraýǵa tárbıeleıdi. Islam dininiń quqyqtyq júıesin jazǵan ǵalymdardyń eńbekterinde adamnyń tek Jaratýshymen qarym-qatynasy ǵana emes, qoǵamdaǵy adamdar arasyndaǵy qatynastar da keńinen qarastyrylǵan.

«Islam ǵulamalarynyń eńbekterinde qoǵamdaǵy ózara qarym-qatynasty retteýge erekshe mán beriledi. Mysaly, dástúrli Ábý Hanıfa mázhabyndaǵy negizgi tórt mátin – “mýtný l-Arbaǵa” eńbekterinde de osy qaǵıdalar kórinis tapqan. Jalpy barlyq din, onyń ishinde ıslam dini de adamdardy meıirimdilikke, ádildikke jáne sabyrlyqqa shaqyrady», – deıdi teolog.

Onyń aıtýynsha, ıslamda adamnyń qoǵamdaǵy jaýapkershiligine erekshe kóńil bólinedi. Paıǵambar Muhammedtiń (s.ǵ.s) «Naǵyz musylman – ózgelerge tilimen de, qolymen de zıan keltirmegen adam» degen sózi de osyny dáleldeıdi.

Búginde Qazaqstanda túrli ult pen din ókilderiniń beıbit ómir súrip jatqany – qoǵamdaǵy toleranttylyq pen ózara syılastyq mádenıetiniń nátıjesi. Dinı merekeler kezinde adamdar bir-birin quttyqtap, qaıyrymdylyq sharalaryn uıymdastyrady. Mundaı ıgi dástúrler qoǵamdaǵy tatýlyq pen beıbitshilikti nyǵaıtýǵa yqpal etedi.

Sonymen qatar maman konfesıaaralyq dıalogtyń mańyzyn erekshe atap ótti. Onyń pikirinshe, ártúrli din ókilderi arasyndaǵy ózara túsinistik pen qurmet qoǵamdaǵy turaqtylyqty saqtaýdyń basty faktorlarynyń biri.

«Dinder arasynda dıalog bolmasa, beıbitshilik bolýy múmkin emes» degen tujyrymdy teologıa ǵylymdarynyń profesory Hans Kúng aıtqan. Shynynda da, konfesıaaralyq dıalog túrli din ókilderiniń bir-biriniń senimin qurmetteýine múmkindik beredi. Bul óz kezeginde qoǵamdaǵy alaýyzdyqtyń aldyn alyp, turaqty ári beıbit qoǵam qalyptastyrýǵa jol ashady», – deıdi Isataı Berdalıev.

Qazaqstan táýelsizdik alǵannan beri dinder arasyndaǵy ózara túsinistikti damytýǵa erekshe kóńil bólip keledi. Elimizde túrli din ókilderiniń qatysýymen halyqaralyq deńgeıde sıezer men kezdesýler uıymdastyrylyp, dinı kóshbasshylar beıbitshilik, kelisim jáne yntymaqtastyq máselelerin talqylap keledi.

Mamannyń pikirinshe, mundaı dıalog alańdary qoǵamdaǵy kelisim men turaqtylyqty saqtaýda mańyzdy ról atqarady. Olar túrli konfesıa ókilderiniń ózara senimin nyǵaıtyp, ortaq qundylyqtardy nasıhattaýǵa múmkindik beredi.

Osylaısha, ultaralyq kelisim men dinder arasyndaǵy ózara túsinistik – qoǵamdaǵy beıbitshilik pen turaqtylyqtyń basty negizderiniń biri bolyp qala beredi.