Elimizdegi birneshe bank bıyl jalaqyny ındeksasıalaýdy keıinge qaldyrýy múmkin. DALA INSIDE derekkóziniń sózinshe, sýpertabys dáýiri 2025 jylmen bitti. Bıyl barlyǵynda prosenttik túsim azaıatyndyqtan, bankter eń kemi shyǵyndardy ósirmeýge, qajet bolǵan jaǵdaıda tipti qysqartýǵa da tyrysatyn bolady, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Kredıtten keletin kiris tómendeıdi, jáne oǵan qosa jeke tulǵalarǵa berilgen kepilsiz nesıeler boıynsha paıdaǵa baıaǵydaı 20% emes, endi 25 paıyz korporatıvti tabys salyǵy salynyp otyr.
"Bankterde ishki panıka bastaldy. Ásirese aksıonerlerdiń kóńil-kúıi joq. Olar baıaǵydaı jaqsy dıvıdend ala almaıtynyn túsinip otyr. Balansynda memleketten alǵan qaryz bar bankterge endi tipti ońaı bolmaıdy. Basqa da aktıvterin satyp jatqan iri olıgarh óz bankin satý boıynsha kelissózderdi bastap ketti", - deıdi, ınsaıder.
Rasymen, 2023–2025 jyldar bankter úshin "altyn kezeń" boldy. Joǵary bazalyq stavka arqasynda ósken paıyzdyq mólsherlemeler, belsendi tutynýshylyq nesıeleý jáne sıfrlyq servısterdiń ósýi qarjy uıymdarynyń kirisin buryn-sońdy bolmaǵan deńgeıge shyǵardy. Biraq osy oıyn erejesine memleket engizgen úlken ózgerister bıyldan bastap kúshine endi de, bankırler merekesi tez aıaqtaldy.
Ulttyq Bank málimetine saı, tek aqpan aıynyń ózinde bank sektordyń jıyntyq paıdasy ótken jylmen salystyrǵanda 13,3 paıyzǵa tómendegen. Bul 2019 jylǵy daǵdarystan bergi eń álsiz nátıje. Qańtarda da dál osyndaı tómendeý tirkelgen. Iaǵnı bul bir rettik qubylys emes, júıeli ózgeristiń belgisi. Naryqtaǵy eń iri oıynshylardyń ózinde tabystyń qysqarýy baıqalady.
Bılik bankterdiń halyqqa beretin nesıelerine talaptardy qatańdatqan edi. Bankter úshin eń tabysty segment tutynýshylyq kepilsiz nesıeler bolyp keldi. Adamdar belsendi túrde nesıe alyp, bankter joǵary paıyzben tabys taýyp otyrdy. Endi bul naryq tejele bastady. Qaryz alýshylarǵa qoıylatyn talaptar kúsheıdi, táýekelder muqıat esepteletin boldy. Oǵan qosa, prýdensıalyq normatıvter kúsheıdi. Qarapaıym tilmen aıtqanda, bankter endi burynǵydaı erkin aqsha aınaldyra almaıdy. Olarǵa kóbirek rezerv ustap otyrý mindetteldi. Mysaly, eń tómengi rezervtik talaptardyń ósýi bankterdi shamamen 3 trıllıon teńgeni aınalymnan shyǵaryp, «qatyp qalǵan» rezervke jiberýge májbúrleıdi. Bul aqsha endi nesıe retinde ekonomıkaǵa jumys istemeıdi, tıisinshe bankter de odan tabys taba almaıdy.
Munyń bári ınflásıany tejeý úshin jasalyp otyr. Ulttyq Bank artyq aqsha massasyn qysqartyp, baǵanyń ósýin baqylaýǵa alǵysy keledi. Bankterge qoıylatyn talaptar kúsheıgen saıyn, qarjy naryǵynda basqa oıynshylardyń róli arta bastaıdy. Mıkroqarjy uıymdary men kredıttik seriktestikter úshin jaǵdaı salystyrmaly túrde jeńilirek. Olarda retteý jumsaqtaý, sondyqtan olar keıbir segmentterde bankterge qaraǵanda ıkemdirek jumys isteı alady. Bul naryqtaǵy tepe-teńdikti ózgertip, bankterdiń úlesin qysqartýy múmkin.
Endi bankterge táýekeldi tómendetý, tıimdilikti arttyrý, jańa ónimder oılap tabý syndy jańa jaǵdaıǵa beıimdelý kerek. Ázirge olar eń ońaı joldan – shyǵyndardy qyzmetkerler esebinen qysqartýdan bastap otyr.
