Qazaqstanda sýrrogat ana qyzmetiniń quny búginde 9,8 million teńgeden bastalyp, 15,5 million teńgege deiin jetedi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Bul týraly Ranking.kz sarapshylary málimdedi. Baǵa diapazonynyń ózi bul salanyń qarapaiym meditsinalyq qyzmet emes, kúrdeli ári kópqabatty naryqqa ainalǵanyn kórsetedi. Sońǵy jyldary bedeýlik diagnozynyń jiileýi, reprodýktivti tehnologiialardyń damýy jáne áleýmettik faktorlar sýrrogat ana baǵdarlamasyna degen suranysty arttyrdy. Nátijesinde bul qyzmet Qazaqstandaǵy eń qymbat reprodýktivti protsedýralardyń birine ainalyp otyr.
15 million teńgege jýyq soma naqty neni qamtidy? Birinshiden, ekstrakorporaldy uryqtandyrý (EKO) tsikli, embriondy kóshirý, gormondyq daiyndyq jáne júktilikti tolyq meditsinalyq súiemeldeý shyǵyndary bar. Reprodýktivti klinikalarda bir EKO tsikli birneshe million teńgege baǵalanýy múmkin, al kei jaǵdaida birneshe ret qaitalaý qajet bolady. Ekinshiden, sýrrogat ananyń negizgi syiaqysy tólenedi. Naryqtaǵy eń úlken úles dál osy tólemge tiesili. Oǵan qosa ai saiynǵy kútim shyǵyndary, meditsinalyq tekserýler, dárýmender, kiim-keshek jáne júktilikke bailanysty qosymsha táýekelder ótemaqysy qarastyrylady. Úshinshiden, zańgerlik rásimder bar: kelisimshart jasaý, notarialdyq bekitý, balany tirkeý jáne ata-analyq quqyqtardy rásimdeý.
Qazaqstanda sýrrogat ana bolý qyzmeti zańmen rettelgen. Negizgi talaptar men quqyqtyq normalar Qazaqstan Respýblikasynyń «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júiesi týraly» kodeksi aiasynda bekitilgen. Zań boiynsha sýrrogat ana 20 men 35 jas aralyǵynda bolýy tiis jáne keminde bir deni saý balasy bolýy kerek. Barlyq meditsinalyq tekserýlerden ótip, jazbasha kelisimshart jasalady. Balanyń zańdy ata-anasy retinde genetikalyq ata-analar tanylady. Bul postkeńestik keńistiktegi keibir eldermen salystyrǵanda, quqyqtyq jaǵynan aiqyn ári rásimdelgen model.
Degenmen, baǵanyń ósýine tek meditsinalyq tehnologiialar ǵana áser etip otyrǵan joq. Sarapshylar infliatsiia, ómir súrý qunynyń qymbattaýy jáne klinikalyq qyzmetterdiń importqa táýeldiligi negizgi faktorlardyń biri ekenin aitady. Qural-jabdyqtar, dárilik preparattar men zerthanalyq materialdardyń basym bóligi shetelden jetkiziledi. Valiýta baǵamynyń aýytqýy da sońǵy baǵaǵa tikelei yqpal etedi. Sonymen qatar, sońǵy jyldary sýrrogat analarǵa qoiylatyn psihologiialyq jáne meditsinalyq skrining talaptary kúsheigen. Bul da baǵdarlamanyń jalpy qunyn arttyrady.
Qazaqstan aimaqta sýrrogat ana bolýǵa zańdy túrde ruqsat berilgen elderdiń biri bolǵandyqtan, sheteldik azamattardyń da qyzyǵýshylyǵy baiqalady. Bul ishki naryqtaǵy baǵa saiasatyna áser etýi múmkin. Sarapshylardyń pikirinshe, halyqaralyq suranys artqan saiyn qyzmet quny da joǵarylaýy yqtimal. Alaida mundai trend áleýmettik teńsizdik máselesin alǵa shyǵarady. 10–15 million teńge ortasha qazaqstandyq otbasy úshin qoljetimdi soma emes. Nátijesinde sýrrogat ana baǵdarlamasy kóbine joǵary tabysty azamattardyń nemese uzaq ýaqyt qarjy jinaǵan otbasylardyń tańdaýy bolyp otyr.
Qazaqstanda sýrrogat ana bolý úshin áieldiń keminde bir deni saý balasy bolýy shart. Bul talap psihologiialyq jáne fiziologiialyq daiyndyqty qamtamasyz etý maqsatynda engizilgen. Sonymen qatar kelisimshart mindetti túrde notarialdy túrde rásimdeledi, al bala týǵan sátten bastap genetikalyq ata-ananyń atyna tirkeledi.
Etikalyq turǵydan bul taqyryp qoǵamda ekiudai pikir týdyrady. Bir tarap muny bala súiý múmkindiginen aiyrylǵan otbasylarǵa berilgen meditsinalyq múmkindik dep sanaidy. Ekinshi tarap áiel denesiniń kommertsiialanýyn synǵa alady. Psihologtar sýrrogat ananyń da, tapsyrys berýshi ata-analardyń da emotsionaldyq daiyndyq deńgeii asa mańyzdy ekenin atap ótedi. Júktilik pen bosanýdan keiingi kezeń psihologiialyq turǵydan kúrdeli protsess.
Zertteý kórsetkendei, Qazaqstanda sýrrogat ana qyzmeti zańmen rettelgenimen, baǵa ashyq naryq qaǵidatymen qalyptasady. Biryńǵai tarif nemese memlekettik shekteý joq. Bul klinikalar men jeke kelisimder arasynda aitarlyqtai aiyrmashylyq týǵyzady. Kei jaǵdailarda baǵa 15,5 million teńgeden de asyp ketýi múmkin, ásirese qosymsha meditsinalyq táýekelder nemese birneshe EKO tsikli qajet bolǵanda.
Qorytyndylai kele, Qazaqstandaǵy sýrrogat ana naryǵy meditsinalyq tehnologiia, quqyq jáne áleýmettik faktorlar toǵysqan kúrdeli salaǵa ainaldy. 9,8–15,5 million teńge aralyǵyndaǵy baǵa tek meditsinalyq qyzmet qunyn emes, tolyq quqyqtyq, psihologiialyq jáne uiymdastyrýshylyq protsesti qamtidy. Bul kórsetkishter salanyń qoljetimdilik deńgeii men bolashaqtaǵy damý baǵyty týraly mańyzdy suraqtardy kún tártibine shyǵaryp otyr.
