Biylǵy bes aida Qazaqstanda stalking faktileri boiynsha 248 qylmystyq is tirkelip, olardyń tek 83-i ǵana sotqa joldanǵan, dep habarlaidy dalanews.kz.
«Biylǵy jyldyń bes aiynda stalking boiynsha 248 qylmystyq is tirkeldi. Onyń ishinde 204 is boiynsha túpkilikti protsessýaldyq sheshim qabyldandy, bul – 82%. Sotqa 83 qylmystyq is joldandy, 22 is taraptardyń tatýlasýyna bailanysty aqtamaityn negizdermen toqtatyldy. Al 101 is aqtaityn negizdermen, iaǵni qylmystyq quqyq buzýshylyq quramynyń bolmaýyna bailanysty qysqartyldy», – dep atap ótti májilis depýtaty Snejana Imasheva seisenbi kúni májilistegi dóńgelek ústelde.
Mundai statistika eleýli ziian nemese saldar bolmaǵan jaǵdaida zańsyz áreketterdiń jazasyz qalýy múmkin ekenin kórsetedi.
Prezident janyndaǵy Áielder isteri jáne otbasylyq-demografiialyq saiasat jónindegi ulttyq komissiianyń múshesi, Maqsut Narikbayev University qaýymdastyrylǵan professory, PhD doktory Mýslim Hasenovtiń aitýynsha, qylmys quramynyń bolmaýy faktisi qýdalaýdyń ózi bolmaǵanyn bildirmeidi.
«Oqiǵanyń bolmaýy degenimiz – qýdalaý faktisiniń ózi bolmaǵanyn bildiredi. Al qylmys quramynyń bolmaýy – qýdalaý faktisi bolǵanyn kórsetedi, iaǵni stalker zańsyz áreketter jasaǵan, biraq olar eleýli ziian keltirmegen. Obektivti jaǵy joq, quram joq dep tanylady. Nátijesinde memleket stalking faktisiniń ózine tiisti quqyqtyq baǵa bere almaidy. Qýdalaý boldy, biraq ziian men saldar bolmaǵandyqtan jaýapkershilik te bolmaidy», – dedi Hasenov.
Sarapshynyń pikirinshe, zańsyz qýdalaý faktisiniń ózin Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekske engizý qajet.
«Qylmystyq is qylmys quramy joq degen sheshimmen aiaqtalǵan jaǵdaida da, iaǵni faktiler bolǵanymen saldary bolmasa da, oǵan quqyqtyq baǵa berilýi tiis. Stalker jaýapkershilikke tartylýy kerek, óitkeni mundai áreketter jazasyz qalmaýy qajet. Bizdiń zańnamada mundai tájiribe bar: ákimshilik kodekste formaldy quram, al Qylmystyq kodekste materialdyq quram qarastyrylǵan. Sebebi munda qoǵamdyq qaýiptilik bar», – dedi ol.
Sondai-aq Hasenov stalking týraly bapty sýbektilerine qarai saralaýdy usyndy.
«Eń aldymen bul kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty bolýy kerek. Eki jyl buryn 16 jasqa deiingi balalarǵa seksýaldyq sipattaǵy tiisý týraly bap engizildi. Biraq onda mindetti túrde seksýaldyq sipattaǵy áreket bolýy qajet. Al eger stalkingte mundai belgiler bolmasa da, olar qarapaiym stalkingke qaraǵanda qatańyraq sanktsiialarǵa jatqyzylýy kerek. Sebebi kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty stalking kóbine aýyr qylmystarǵa alyp keledi. Tájiribe mundai árekettermen qatań kúresý qajet ekenin kórsetip otyr. Óitkeni balalar áldeqaida osal top», – dedi spiker.
Óz kezeginde Imasheva stalking boiynsha tirkelip jatqan ister sany bul baptyń qoǵamda suranysqa ie ekenin kórsetetinin aitty. Alaida quqyq qoldaný tájiribesin qalyptastyrý úshin birneshe jyl qajet ekenin atap ótti.
«Bul bap durys nemese durys emes saralanyp jatqanyn túsiný úshin sotqa jetpegen, qylmys quramy bolmaýyna bailanysty toqtatylǵan júzden astam istiń materialdaryn zertteý kerek», – dep túsindirdi depýtat.
Eske salaiyq, osy dóńgelek ústelde Ishki ister ministrligi qaitalanǵan stalking úshin bes jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrý jazasyn engizýdi usynǵan bolatyn.
