Óndiristegi jazataiym oqiǵa adam densaýlyǵy ǵana emes, búkil otbasynyń materialdyq jaǵdaiyna da áser etýi múmkin. Mindetti saqtandyrý mundai jaǵdaida qarjylai qoldaý mehanizmin kózdeidi. Buny Qazaqstan Respýblikasynyń «Qyzmetkerdi eńbek (qyzmettik) mindetterin atqarý kezinde jazataiym oqiǵalardan mindetti saqtandyrý týraly» (JOMS) Zańy retteidi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Júie qalai jumys isteidi?
Jumys berýshi tiisti litsenziiasy bar saqtandyrý uiymymen jazataiym oqiǵalardan mindetti saqtandyrý shartyn jasaýǵa mindetti. Bul rette saqtanýshy saqtandyrýshyny ózi tańdaidy, al saqtandyrý uiymy zańda belgilengen talaptar saqtalǵan kezde mindetti shart jasasýdan bas tartýǵa quqy joq.
Saqtandyrý syilyqaqysynyń mólsheri eńbekaqy tóleý qory men kásibi qaýip-qaterlerdi eskere otyryp, belgilengen erejeler boiynsha esepteledi. Al shart jasamaǵan jumys berýshige zań aiasynda jaza bar.
Eger qyzmetker eńbek mindetterin oryndaý kezinde jazataiym oqiǵaǵa ushyrasa, jumys berýshi tergep-tekserip, qajetti qujattardy resimdep, saqtandyrýshyǵa belgili merzim ishinde habarlaýy kerek. Saqtandyrý uiymy oqiǵanyń mán-jaiyn jáne usynylǵan qujattardy zertteidi.
Saqtandyrý somasy jazataiym oqiǵa saldary men zańda kózdelgen negizine qarai qyzmetkerdiń eńbekke qanshalyqty jaramsyz bolyp qalǵanyna bailanysty tólenýi múmkin. Qaitys bolǵan jaǵdaida tólemdi oǵan quqy bar adam alady. Tólem mólsheri men tártibi zań jáne saqtandyrý sharttarynda jazylǵan.
«Mundai mindetti saqtandyrýdyń basty maqsaty – eńbek mindetin atqarý kezinde zardap shekken qyzmetkerdi zań aiasynda qarjylai qorǵaý jáne qaitys bolǵan jaǵdaida asyraýshysynan aiyrylǵan jaqyndaryn qoldaý. Sondyqtan jumys berýshiniń saqtandyrý shartyn ýaqtyly resimdeýi, al jazataiym oqiǵa bolǵan jaǵdaida saqtandyrýshymen qoian-qoltyq jumys istep, tergep-tekserýi»,-deidi «Halyk Life» AQ Korporativtik satý basqarmasy bastyǵynyń orynbasary Roza Samadinqyzy Rahimova.
Saqtandyrý tóleminen basqa ne bar?
JOMS júiesi saqtandyrý jaǵdaiy týyndaǵan kezdegi tólem ǵana emes, sonymen qatar óndiriste jaraqat alýdyń aldyn alý jáne zardap shekken qyzmetkerlerdiń densaýlyǵyn qalpyna keltirýge bailanysty shyǵyndardy óteýdi de qarastyrady.
Zańda belgilengen tártip boiynsha profilaktikalyq is-sharalarǵa arnalǵan keibir shyǵyndar saqtandyrý syilyqaqysynyń shart aiaqtalǵan kúngi eseptelgen limitiniń 6%-na deiin ótelýi múmkin. Mundai is-sharalar qataryna eńbekti qorǵaýǵa jaýapty basshylar men tulǵalardy oqytý, kásibi risk deńgeiin baǵalaý, merzimdi meditsinalyq tekserýler júrgizý, jaraqat alý qaýpine áser etetin jabdyqty jańǵyrtý, sondai-aq ujymdyq qorǵaý quraldary men qaýipsizdik júielerin ornatý jatady.
Bunymen qatar, qyzmetker 30-dan 100 paiyzǵa deiin eńbekke jaramsyz bolyp qalsa – belgilengen sharttar aiasynda ońaltý shyǵyndarynyń birazyn óteý de kózdelgen. Onyń kólemi de saqtandyrý syilyqaqysynyń 6%-ǵa deiingi sheginde bolmaq. Atap aitqanda: áleýmettik-psihologiialyq, kásibi jáne eńbek jaǵdaiyn qalpyna keltirý, ońaltý, rekonstrýktiv terapiia, sondai-aq qyzmetkerdiń densaýlyǵyna ziian keltirýge bailanysty belgili bir qosymsha shyǵyndar.
Zańda kózdelgen jaǵdailar aiasynda zardap shekken qyzmetkerge 100 AEK shegine deiin sanatorii-kýrortta emdeý quny ótelýi múmkin.
Mundai mehanizmder saqtandyrý qorǵanysyn tolyqtyra túsedi jáne óndiristegi oqiǵalardyń saldaryn ǵana emes, aldyn alý, jumysshylardyń densaýlyǵyn qalpyna keltirýge de nazar aýdarýǵa kómektesedi. Bul shyǵyndar saqtandyrý syilyqaqysyn tolyq kólemde tólegen jaǵdaida jáne JOMS sharty aiaqtalǵan kúnnen bastap úsh ai ishinde qyzmetkerdi jazataiym oqiǵalardan saqtandyrý shartynyń qoldanys merzimi ótkennen keiin ǵana óteledi.
Ziiandy óndiristegi qyzmetkerlerge arnalǵan zeinet aldyndaǵy annýitet
Zańda ziiandy óndiriste jumys isteitin qyzmetkerler úshin de saqtandyrý tóleminiń jeke mehanizmi qarastyrylǵan. 2024 jylǵy 1 qańtardan bastap, belgilengen talaptar saqtalǵan kezde 55 jasqa tolǵan qyzmetker zeinetaqy aldy annýitetin jasai alady. Ol úshin mindetti kásiptik zeinetaqy jarnalary keminde 84 ai tólenýi kerek.
Ol úshin qyzmetker ziiandy óndiristegi qyzmetin toqtatyp nemese ziiansyz jumysqa aýysyp, jumys berýshige ótinish berýi tiis. Shart jumys berýshi men JOMS sharty qoldanylatyn saqtandyrý uiymy arasynda jasalady. Tólemderdiń sharttary men tártibi zańnamada belgilengen.
Sharttyń qai tusyna basa nazar aýdarý kerek
JOMS shartyn jasasý kezinde saqtandyrý uiymynda qajetti litsenziianyń bar-joǵyn tekserý, saqtandyrýdy resimdeý úshin qajetti málimetterdi ýaqtyly usyný jáne zańda belgilengen merzimderdi saqtaý mańyzdy. Jazataiym oqiǵa bolǵan kezde tergeý-tekserý uiymdastyrý, qujattardy resimdeý jáne saqtandyrýshyny kózdelgen tártip aiasynda habardar etý qajet.
Bul rette jumys berýshi JOMS shartyn jasadym bitti, jumys berýshi retinde qaýipsiz eńbek jaǵdaiyn qamtamasyz etip, nusqaýlyq júrgizip, óndiriste jaraqattanýdyń aldyn alýdan bosatyldy degen sóz emes.
«Halyk Life» AQ qyzmetkerlerdi jumys ornynda jazataiym oqiǵalardan mindetti saqtandyrý boiynsha jaqsy qural usynady. 2026 jylǵy 1 shildedegi jaǵdai boiynsha kompaniia aktivter, retteýshi kapital jáne taza paida kólemi boiynsha Qazaqstandaǵy ómirdi saqtandyrý naryǵynda kósh bastap tur. Saqtandyrý uiymdarynyń tolyq qarjylyq kórsetkishterimen QR Ulttyq Bankiniń resmi saitynda tanysýǵa bolady.
