Qazaqstanda memlekettik qyzmetshilerge bir ýaqytta birneshe mekemede tolyq eńbek etýge tyiym salyndy. Bul týraly eńbek vitse-ministri Oljas Anafin málimdedi. Bul málimdeme áleýmettik jelide qyzý talqyǵa tústi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Onyń aitýynsha, eger qyzmetker bir uiymǵa tolyq jumysqa ornalassa, onda basqa jerde ol tek qana qosa atqarýshylyq negizde eńbek ete alady, biraq tolyq mólsherlemelik shartta emes.
"Birneshe jerde tolyq stavkada jumys isteýge bolmaidy. Iaǵni bir jerde tolyq stavkada bolsa, ekinshi jerde qosymsha jumys bolýy tiis. Sondyqtan munyń barlyǵy eńbek sharttaryn tirkeýdiń biryńǵai júiesinde baqylanady", – dep túsindirdi vitse-ministr.
Anafin ministrlik memlekettik uiymdar boiynsha bir qyzmetkerdiń ártúrli jumys berýshilermen tolyq stavkalyq birneshe eńbek shartyna ie bolýyn boldyrmaý úshin jumys júrgizip jatqanyn atap ótti.
"Qazir biz memlekettik uiymdarda jumys istep jatyrmyz. Mundai jaǵdailar bolmaýy tiis: qyzmetkerlerdiń ártúrli mekemelermen tolyq stavkalyq eńbek shartyna otyrýy zańǵa qaishy", – dedi ol.
Jaqyn arada eńbek ministrligi qyzmetkerlerdiń qosymsha jumys istep júrgen-júrmegenin tekserýdi bastaidy.
Qazaqstanda bir mezette eki jerde jumys isteýge bola ma?
Sitýatsiialyq jaǵdaidy qarastyraiyq.
"Biz negizgi jumysqa eki qyzmetkerdi qabyldadyq, mysaly, jalaqysy 280 000 teńge. Bir aidan keiin bul qyzmetkerlerdiń taǵy bir kompaniiada jumys isteitini anyqtaldy. Endi bizdiń kompaniia ne isteýi kerek? Olardy qosa atqarýshylyqqa qalai aýystyrýǵa bolady? Jáne bastapqyda bul qyzmetkerdiń basqa jerde qosymsha jumys istep júrgenin qalai anyqtaýǵa bolady?".
Jaýap:
Qazaqstan Respýblikasynyń Eńbek kodeksiniń 68-babyna sáikes, jumys ýaqytynyń qalypty uzaqtyǵy aptasyna 40 saǵattan aspaýy tiis.
Negizgi jumys orny men qosymsha jumys ornynyń jiyntyq uzaqtyǵy Kodekstiń 71-baby 4-tarmaǵynda belgilengen kúndelikti jumys uzaqtyǵynan 4 saǵattan artyq bolmaýy qajet. Iaǵni aptasyna 60 saǵattan asyrylmaidy.
Eger qyzmetker eńbek shartyn jasasý kezinde jalǵan málimet berse, al shynaiy qujattar nemese derekter eńbek shartyn jasasýdan bas tartýǵa negiz bola alsa, onda jumys berýshi eńbek shartyn QR Eńbek kodeksiniń 52-baby 1-tarmaǵynyń 17-tarmaqshasyna sáikes buzýǵa quqyly. Bul jaǵdaida jaýapkershilikti qyzmetkerdiń ózi kóteredi.
Qazirgi tańda qyzmetkerdiń basqa kompaniiada jumys istep júrgenin naqty tekserý múmkin emes. Jumys berýshi tek qyzmetkerden zeinetaqy aýdarymdary boiynsha anyqtama talap ete alady. Biraq eńbek sharttaryn elektrondy tirkeýge tolyq ótkennen keiin ǵana bul fýnktsiia qoljetimdi bolady.
Jumys berýshi atalǵan qyzmetkerlermen eńbek qatynasyn jalǵastyrǵysy kelse, aldymen olardyń qai jumysy negizgi, qaisysy qosymsha jumysy ekenin anyqtaýy tiis.
Eger sizdiń kompaniiadaǵy jumys qosymsha jumysy bolsa, onda:
Qosymsha jumysy bar qyzmetker men negizgi qyzmetkerdiń tabysyna salynatyn salyq ártúrli bolǵandyqtan, shatasýdyń aldyn alý úshin qyzmetkerlermen qoldanystaǵy eńbek shartyn (olardyń ótinishi nemese taraptardyń kelisimi boiynsha) buzyp, qosymsha jumys týraly jańa eńbek shartyn jasasý usynylady.
Qosa atqarýshylyq (qosymsha jumys) – bul qyzmetkerdiń negizgi jumysynan tys ýaqytta basqa da turaqty aqy tólenetin jumysty eńbek sharty negizinde atqarýy.
Qazaqstan Respýblikasynyń Eńbek kodeksiniń 32-baby 4-tarmaǵyna sáikes, qosa atqarýshylyqqa eńbek shartyn jasasý úshin qyzmetker jumys berýshige negizgi jumys orny, laýazymy, eńbek jaǵdaiy týraly anyqtama usynýy tiis.
Eńbek kodeksiniń 26-baby 2-tarmaǵynyń 5-tarmaqshasynda 18 jasqa tolmaǵan qyzmetkerlerge jáne aýyr jumystarda, eńbek jaǵdaiy ziiandy nemese qaýipti jumystarda isteitin qyzmetkerlerge qosa atqarýshylyqpen jumys isteýge jol berilmeitini kórsetilgen (meditsinalyq qyzmetkerlerden basqa).
Osylaisha, qosymsha jumys boiynsha eńbek shartyn jasasqanda bul talaptar eskerilýi tiis. Eńbek shartynda atalǵan jumystyń qyzmetker úshin qosa atqarýshylyq ekeni naqty jazylýy kerek.
Al shtat kestesiniń nysany zańnamada naqty rettelmegendikten, árbir uiym ony óz qalaýynsha rásimdeidi.
