Qazaqstanda qoǵam ishinde beiádep sóz aityp, adamdy qorlaǵandar úshin jaza kúsheitildi. Endi aýyzsha ǵana emes, internettegi qorlaý da zańmen qaralady. Al mundai áreketti kámeletke tolmaǵan jasóspirimder jasasa, jaýapkershilik ata-anasyna júkteledi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Qorlaý - qylmystyq teris qylyq
QR Qylmystyq kodeksiniń 131-babyna sáikes, adamnyń ar-namysyna til tigizip, qorlaý - qylmystyq teris qylyq bolyp sanalady. Mundai áreket aýyzsha, jazbasha nemese internet arqyly jasalsa da jaýapkershilik kózdelgen.
Buzaqylyq jasaǵandar úshin mynadai jaza túrleri qarastyrylǵan:
- 100 AEK-ke deiin aiyppul (2025 jyly – 393 200 teńge);
- túzetý jumystary;
- nemese 120 saǵatqa deiin qoǵamdyq jumys.
Qoǵamdyq jerde boqtaý - usaq buzaqylyq
Eger adam qoǵamdyq orynda beiádep sóz aitsa, bul QR Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń 434-babyna sáikes usaq buzaqylyq bolyp esepteledi:
- 20 AEK aiyppul (2025 jyly – 78 640 teńge);
- nemese 5–15 táýlikke deiin ákimshilik qamaý;
- jyl ishinde qaita jasalsa - 30 táýlikke deiin qamalýy múmkin.
Kámeletke tolmaǵandar men ata-ananyń jaýapkershiligi
Jasóspirimderdiń mundai áreketteri úshin jaýapkershilik olardyń jasyna bailanysty bólinedi:
- 14–16 jas aralyǵynda - ata-anasyna 7 AEK (27 524 teńge) aiyppul salynady (QR ÁQBtK 435-bap);
- 16–18 jas aralyǵyndaǵy jasóspirimniń ózine jaza belgilenedi. Eger tabysy bolmasa - aiyppuldy ata-anasy tóleidi (10 AEK-ke deiin - 39 320 teńge, QR ÁQBtK 66-bap);
- 12 jasqa deiingi balalar úshin - ata-anasy tárbiesi úshin jaýap beredi. Bul jaǵdaida aiyppul 10–15 AEK (39 320 – 58 980 teńge, QR ÁQBtK 127-bap).
Internettegi qorlaý men boqtyq - qatań baqylaýda
Áleýmettik jeliler men messendjerlerdegi qorlaý men býlling te eskerýsiz qalmaidy. Internet arqyly adamnyń ar-namysyna til tigizgenderge 200 AEK-ke deiin aiyppul salynýy múmkin (2025 jyly - 786 400 teńge).
Politsiia árbir jaǵdaidy jeke qaraidy. Kýágerlerdiń málimdemeleri, beine jáne aýdiojazbalar, saraptama qorytyndylary - bári dálel retinde qabyldanady.
Endi kóshede beiádep sóz aitqan bir adamnyń áreketi búkil otbasy úshin aiyppulmen aiaqtalýy múmkin. Zańda kórsetilgendei, qoǵamdaǵy ádepsizdikke kóz jumý bolmaidy.
