Qazaqstanda áielder kásipkerligi ekonomikanyń mańyzdy qozǵaýshy kúshine ainalyp keledi, dep habarlaidy Dala news.
Ulttyq ekonomika ministrliginiń málimetinshe, 2025 jyly elimizde bir millionnan astam áiel shaǵyn jáne orta biznes sýbektilerin basqarǵan. Bul – barlyq ShOB sýbektileriniń 48,1 paiyzy.
Áielder saýda, qyzmet kórsetý, sulýlyq indýstriiasy, qoǵamdyq tamaqtaný, bilim berý jobalary, sondai-aq ekologiialyq jáne áleýmettik bastamalar salasynda belsendi jumys istep keledi. Sarapshylardyń aitýynsha, áiel kásipkerler turaqty ári qoǵamǵa baǵyttalǵan biznester quryp, óńirlik ekonomikanyń damýyna eleýli úles qosyp otyr.
Memlekettik qoldaý aiasynda Qazaqstanda 20 kásipkerlerge qyzmet kórsetý ortalyǵy jáne shaǵyn qalalar men aýyldarda 164 óńirlik ortalyq jumys isteidi. Bul ortalyqtar jańa bastaǵan jáne jumys istep turǵan kásipkerlerge tegin qyzmet kórsetedi.
Búginde áielder kásipkerligin qoldaýdyń tórt negizgi quraly iske asyrylýda.
Birinshisi – aqparattyq-konsýltatsiialyq kómek. Bul baǵytta kásip ashý, OKED tańdaý, qujat rásimdeý, memlekettik qoldaý alý jáne tenderlerge qatysý boiynsha keńes beriledi.
2026 jylǵy 1 qańtardaǵy jaǵdai boiynsha 16 326 áielge 60 249 qyzmet kórsetilgen.
Ekinshi baǵyt – jumys istep turǵan biznesti servistik qoldaý. Onyń ishinde býhgalterlik esep, salyqtyq eseptilik, «1S» júiesi, biznes-jospar ázirleý jáne marketingtik strategiialar bar. Bul baǵytta 6 410 áielge 7 106 qyzmet usynylǵan.
Úshinshi qural – «Iskerlik bailanystar» baǵdarlamasy. Ol kásipkerlerge sheteldik áriptestermen bailanys ornatýǵa jáne halyqaralyq taǵylymdamadan ótýge múmkindik beredi. Baǵdarlamaǵa 36 kásipker, onyń ishinde 10 áiel qatysqan.
Tórtinshi baǵyt – «Bir aýyl – bir ónim» jobasy. Bul bastama aýyldaǵy jergilikti óndirýshilerdiń áleýetin arttyrýǵa baǵyttalǵan. Qatysýshylardyń 90 paiyzy – áielder. Joba aiasynda 742 áiel keńes alyp, 38 qatysýshy finalist atandy. Olar 5 mln teńgege deiin memlekettik grant alyp, oqytý, brend jasaý jáne ónimdi naryqqa shyǵarý boiynsha qoldaý alady.
Sonymen qatar áiel kásipkerlerdi qoldaý úshin Eýropalyq qaita qurý jáne damý bankimen birlesken «Biznestegi áielder» baǵdarlamasy júzege asyrylyp keledi. 2015 jyldan beri 565 konsalting jáne koýching jobasy júrgizilip, Qazaqstannyń túkpir-túkpirinen 10 myńǵa jýyq áiel arnaiy onlain baǵdarlamaǵa qatysqan.
Qarjylyq qoldaý tetikteri de keńinen qoldanylady. Kásipkerlerge nesie boiynsha syiaqy mólsherlemesiniń bir bóligi 13,2 paiyzben, al áleýmettik kásipkerler úshin 12,2 paiyzben sýbsidiialanady. Bul baǵdarlama arqyly 3 373 jobaǵa 365,7 mlrd teńge kóleminde qoldaý kórsetilgen. Onyń ishinde 1 423 joba – áielderge tiesili, jalpy nesie kólemi 119,7 mlrd teńgeni qurady.
Kepil múlki jetkiliksiz kásipkerler úshin memleket nesiege kepildik berý quralyn usynady. Bul mehanizm arqyly kásipkerler 7 mlrd teńgege deiin nesie ala alady, al kepildik kólemi 85 paiyzǵa deiin jetedi.
Baǵdarlama aiasynda 3 110 jobaǵa 603,4 mlrd teńge nesie berilip, 304,2 mlrd teńge kóleminde kepildik usynylǵan. Onyń ishinde 1 262 joba áielderge tiesili, olar 132,4 mlrd teńge nesie alyp, 67,7 mlrd teńge kepildik paidalanǵan.
Sarapshylardyń pikirinshe, áielder kásipkerligin qoldaý baǵdarlamalary shaǵyn jáne orta biznestiń damýyna ǵana emes, genderlik teńdikti nyǵaitýǵa da yqpal etedi.
Mundai bastamalar áielderdiń ekonomikalyq belsendiligin arttyryp, Qazaqstanda genderlik teńdik pen inkliýzivti ekonomikalyq ósimge jol ashyp otyr.
