Qazaqstanda áıelder kásipkerligi ekonomıkanyń mańyzdy qozǵaýshy kúshine aınalyp keledi, dep habarlaıdy Dala news.
Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń málimetinshe, 2025 jyly elimizde bir mıllıonnan astam áıel shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerin basqarǵan. Bul – barlyq SHOB sýbektileriniń 48,1 paıyzy.
Áıelder saýda, qyzmet kórsetý, sulýlyq ındýstrıasy, qoǵamdyq tamaqtaný, bilim berý jobalary, sondaı-aq ekologıalyq jáne áleýmettik bastamalar salasynda belsendi jumys istep keledi. Sarapshylardyń aıtýynsha, áıel kásipkerler turaqty ári qoǵamǵa baǵyttalǵan bıznester quryp, óńirlik ekonomıkanyń damýyna eleýli úles qosyp otyr.
Memlekettik qoldaý aıasynda Qazaqstanda 20 kásipkerlerge qyzmet kórsetý ortalyǵy jáne shaǵyn qalalar men aýyldarda 164 óńirlik ortalyq jumys isteıdi. Bul ortalyqtar jańa bastaǵan jáne jumys istep turǵan kásipkerlerge tegin qyzmet kórsetedi.
Búginde áıelder kásipkerligin qoldaýdyń tórt negizgi quraly iske asyrylýda.
Birinshisi – aqparattyq-konsýltasıalyq kómek. Bul baǵytta kásip ashý, OKED tańdaý, qujat rásimdeý, memlekettik qoldaý alý jáne tenderlerge qatysý boıynsha keńes beriledi.
2026 jylǵy 1 qańtardaǵy jaǵdaı boıynsha 16 326 áıelge 60 249 qyzmet kórsetilgen.
Ekinshi baǵyt – jumys istep turǵan bıznesti servıstik qoldaý. Onyń ishinde býhgalterlik esep, salyqtyq eseptilik, «1S» júıesi, bıznes-jospar ázirleý jáne marketıńtik strategıalar bar. Bul baǵytta 6 410 áıelge 7 106 qyzmet usynylǵan.
Úshinshi qural – «İskerlik baılanystar» baǵdarlamasy. Ol kásipkerlerge sheteldik áriptestermen baılanys ornatýǵa jáne halyqaralyq taǵylymdamadan ótýge múmkindik beredi. Baǵdarlamaǵa 36 kásipker, onyń ishinde 10 áıel qatysqan.
Tórtinshi baǵyt – «Bir aýyl – bir ónim» jobasy. Bul bastama aýyldaǵy jergilikti óndirýshilerdiń áleýetin arttyrýǵa baǵyttalǵan. Qatysýshylardyń 90 paıyzy – áıelder. Joba aıasynda 742 áıel keńes alyp, 38 qatysýshy fınalıst atandy. Olar 5 mln teńgege deıin memlekettik grant alyp, oqytý, brend jasaý jáne ónimdi naryqqa shyǵarý boıynsha qoldaý alady.
Sonymen qatar áıel kásipkerlerdi qoldaý úshin Eýropalyq qaıta qurý jáne damý bankimen birlesken «Bıznestegi áıelder» baǵdarlamasy júzege asyrylyp keledi. 2015 jyldan beri 565 konsaltıń jáne koýchıng jobasy júrgizilip, Qazaqstannyń túkpir-túkpirinen 10 myńǵa jýyq áıel arnaıy onlaın baǵdarlamaǵa qatysqan.
Qarjylyq qoldaý tetikteri de keńinen qoldanylady. Kásipkerlerge nesıe boıynsha syıaqy mólsherlemesiniń bir bóligi 13,2 paıyzben, al áleýmettik kásipkerler úshin 12,2 paıyzben sýbsıdıalanady. Bul baǵdarlama arqyly 3 373 jobaǵa 365,7 mlrd teńge kóleminde qoldaý kórsetilgen. Onyń ishinde 1 423 joba – áıelderge tıesili, jalpy nesıe kólemi 119,7 mlrd teńgeni qurady.
Kepil múlki jetkiliksiz kásipkerler úshin memleket nesıege kepildik berý quralyn usynady. Bul mehanızm arqyly kásipkerler 7 mlrd teńgege deıin nesıe ala alady, al kepildik kólemi 85 paıyzǵa deıin jetedi.
Baǵdarlama aıasynda 3 110 jobaǵa 603,4 mlrd teńge nesıe berilip, 304,2 mlrd teńge kóleminde kepildik usynylǵan. Onyń ishinde 1 262 joba áıelderge tıesili, olar 132,4 mlrd teńge nesıe alyp, 67,7 mlrd teńge kepildik paıdalanǵan.
Sarapshylardyń pikirinshe, áıelder kásipkerligin qoldaý baǵdarlamalary shaǵyn jáne orta bıznestiń damýyna ǵana emes, genderlik teńdikti nyǵaıtýǵa da yqpal etedi.
Mundaı bastamalar áıelderdiń ekonomıkalyq belsendiligin arttyryp, Qazaqstanda genderlik teńdik pen ınklúzıvti ekonomıkalyq ósimge jol ashyp otyr.
