Freedom Inside '26

قازاقستاندا ەيەلدەر كەسٸپكەرلٸگٸ قارقىندى دامىپ كەلەدٸ

قازاقستاندا ەيەلدەر كەسٸپكەرلٸگٸ قارقىندى دامىپ كەلەدٸ
pixabay.com

قازاقستاندا ەيەلدەر كەسٸپكەرلٸگٸ ەكونوميكانىڭ ماڭىزدى قوزعاۋشى كٷشٸنە اينالىپ كەلەدٸ, دەپ حابارلايدى Dala news.

ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, 2025 جىلى ەلٸمٸزدە بٸر ميلليوننان استام ەيەل شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸن باسقارعان. بۇل – بارلىق شوب سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ 48,1 پايىزى.

ەيەلدەر ساۋدا, قىزمەت كٶرسەتۋ, سۇلۋلىق يندۋستريياسى, قوعامدىق تاماقتانۋ, بٸلٸم بەرۋ جوبالارى, سونداي-اق ەكولوگييالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك باستامالار سالاسىندا بەلسەندٸ جۇمىس ٸستەپ كەلەدٸ. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ەيەل كەسٸپكەرلەر تۇراقتى ەرٸ قوعامعا باعىتتالعان بيزنەستەر قۇرىپ, ٶڭٸرلٸك ەكونوميكانىڭ دامۋىنا ەلەۋلٸ ٷلەس قوسىپ وتىر.

مەملەكەتتٸك قولداۋ اياسىندا قازاقستاندا 20 كەسٸپكەرلەرگە قىزمەت كٶرسەتۋ ورتالىعى جەنە شاعىن قالالار مەن اۋىلداردا 164 ٶڭٸرلٸك ورتالىق جۇمىس ٸستەيدٸ. بۇل ورتالىقتار جاڭا باستاعان جەنە جۇمىس ٸستەپ تۇرعان كەسٸپكەرلەرگە تەگٸن قىزمەت كٶرسەتەدٸ.

بٷگٸندە ەيەلدەر كەسٸپكەرلٸگٸن قولداۋدىڭ تٶرت نەگٸزگٸ قۇرالى ٸسكە اسىرىلۋدا.

بٸرٸنشٸسٸ – اقپاراتتىق-كونسۋلتاتسييالىق كٶمەك. بۇل باعىتتا كەسٸپ اشۋ, وكەد تاڭداۋ, قۇجات رەسٸمدەۋ, مەملەكەتتٸك قولداۋ الۋ جەنە تەندەرلەرگە قاتىسۋ بويىنشا كەڭەس بەرٸلەدٸ.
2026 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا 16 326 ەيەلگە 60 249 قىزمەت كٶرسەتٸلگەن.

ەكٸنشٸ باعىت – جۇمىس ٸستەپ تۇرعان بيزنەستٸ سەرۆيستٸك قولداۋ. ونىڭ ٸشٸندە بۋحگالتەرلٸك ەسەپ, سالىقتىق ەسەپتٸلٸك, «1س» جٷيەسٸ, بيزنەس-جوسپار ەزٸرلەۋ جەنە ماركەتينگتٸك ستراتەگييالار بار. بۇل باعىتتا 6 410 ەيەلگە 7 106 قىزمەت ۇسىنىلعان.

ٷشٸنشٸ قۇرال – «ٸسكەرلٸك بايلانىستار» باعدارلاماسى. ول كەسٸپكەرلەرگە شەتەلدٸك ەرٸپتەستەرمەن بايلانىس ورناتۋعا جەنە حالىقارالىق تاعىلىمدامادان ٶتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. باعدارلاماعا 36 كەسٸپكەر, ونىڭ ٸشٸندە 10 ەيەل قاتىسقان.

تٶرتٸنشٸ باعىت – «بٸر اۋىل – بٸر ٶنٸم» جوباسى. بۇل باستاما اۋىلداعى جەرگٸلٸكتٸ ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ ەلەۋەتٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. قاتىسۋشىلاردىڭ 90 پايىزى – ەيەلدەر. جوبا اياسىندا 742 ەيەل كەڭەس الىپ, 38 قاتىسۋشى فيناليست اتاندى. ولار 5 ملن تەڭگەگە دەيٸن مەملەكەتتٸك گرانت الىپ, وقىتۋ, برەند جاساۋ جەنە ٶنٸمدٸ نارىققا شىعارۋ بويىنشا قولداۋ الادى.

سونىمەن قاتار ەيەل كەسٸپكەرلەردٸ قولداۋ ٷشٸن ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جەنە دامۋ بانكٸمەن بٸرلەسكەن «بيزنەستەگٸ ەيەلدەر» باعدارلاماسى جٷزەگە اسىرىلىپ كەلەدٸ. 2015 جىلدان بەرٸ 565 كونسالتينگ جەنە كوۋچينگ جوباسى جٷرگٸزٸلٸپ, قازاقستاننىڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنەن 10 مىڭعا جۋىق ەيەل ارنايى ونلاين باعدارلاماعا قاتىسقان.

قارجىلىق قولداۋ تەتٸكتەرٸ دە كەڭٸنەن قولدانىلادى. كەسٸپكەرلەرگە نەسيە بويىنشا سىياقى مٶلشەرلەمەسٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸ 13,2 پايىزبەن, ال ەلەۋمەتتٸك كەسٸپكەرلەر ٷشٸن 12,2 پايىزبەن سۋبسيدييالانادى. بۇل باعدارلاما ارقىلى 3 373 جوباعا 365,7 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە قولداۋ كٶرسەتٸلگەن. ونىڭ ٸشٸندە 1 423 جوبا – ەيەلدەرگە تيەسٸلٸ, جالپى نەسيە كٶلەمٸ 119,7 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى.

كەپٸل مٷلكٸ جەتكٸلٸكسٸز كەسٸپكەرلەر ٷشٸن مەملەكەت نەسيەگە كەپٸلدٸك بەرۋ قۇرالىن ۇسىنادى. بۇل مەحانيزم ارقىلى كەسٸپكەرلەر 7 ملرد تەڭگەگە دەيٸن نەسيە الا الادى, ال كەپٸلدٸك كٶلەمٸ 85 پايىزعا دەيٸن جەتەدٸ.

باعدارلاما اياسىندا 3 110 جوباعا 603,4 ملرد تەڭگە نەسيە بەرٸلٸپ, 304,2 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە كەپٸلدٸك ۇسىنىلعان. ونىڭ ٸشٸندە 1 262 جوبا ەيەلدەرگە تيەسٸلٸ, ولار 132,4 ملرد تەڭگە نەسيە الىپ, 67,7 ملرد تەڭگە كەپٸلدٸك پايدالانعان.

ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, ەيەلدەر كەسٸپكەرلٸگٸن قولداۋ باعدارلامالارى شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ دامۋىنا عانا ەمەس, گەندەرلٸك تەڭدٸكتٸ نىعايتۋعا دا ىقپال ەتەدٸ.

مۇنداي باستامالار ەيەلدەردٸڭ ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸگٸن ارتتىرىپ, قازاقستاندا گەندەرلٸك تەڭدٸك پەن ينكليۋزيۆتٸ ەكونوميكالىق ٶسٸمگە جول اشىپ وتىر.