Áleýmettik jeliler men birqatar aqparattyq resýrstarda sońǵy kúnderi «Qazaqstan halqynyń 49%-y ateist» degen málimet keńinen taralyp jatyr. Bul kórsetkish álem elderindegi ateister úlesin jariialaǵan World Population Review platformasyndaǵy reitingten alynǵan. Onda Qazaqstan ateister úlesi joǵary elderdiń qataryna engizilgen, dep habarlaidy dalanews.kz.
Alaida bul kórsetkishtiń qanshalyqty shynaiy ekeni jóninde suraq kóp.
Máselen, reitingtiń ózinde derekterdiń ártúrli zertteýlerden jinaqtalǵany kórsetilgen. Platforma málimetteri World Values Survey jáne WIN/Gallup International saýalnamalaryna negizdelgen. Iaǵni bul Qazaqstanda arnaiy júrgizilgen sońǵy resmi zertteý emes, ár kezeńdegi halyqaralyq saýalnamalardyń nátijelerin biriktirgen jinaqtalǵan kórsetkish.
Budan bólek, reitingte jariialanǵan sandardyń ózinde sáikessizdikter baiqalady. Mysaly, World Population Review kestesinde Qazaqstan boiynsha ateister úlesi 49% dep kórsetilse, basqa halyqaralyq jáne memlekettik zertteýlerde bul kórsetkish áldeqaida tómen.
Qazaqstan jónindegi halyqaralyq dini erkindik týraly esepte 2019 jylǵy zertteý nátijesine sáikes, ózin dinsiz nemese ateist sanaityn azamattardyń úlesi 18,7% bolǵany aitylady. Al 2021 jylǵy halyq sanaǵynda turǵyndardyń 2,3%-y ózin senbeitinder qataryna jatqyzǵan, taǵy 11%-y dini kózqarasyna qatysty suraqqa jaýap berýden bas tartqan. Sonymen qatar sol esepte 92,8% azamat ózin dindar adam retinde tanystyrǵany kórsetilgen.
Sarapshylar mundai aiyrmashylyqtardyń birneshe sebebi bar ekenin aitady. Eń aldymen, «ateist», «dinsiz», «dini senimi joq adam» jáne «eshqandai dinge jatpaityn adam» uǵymdary ártúrli zertteýlerde birdei túsindirilmeidi. Kei saýalnamalarda adam ózin naqty ateist dep sanamasa da, belgili bir dinge qatysy joq ekenin aitsa, ol «dinsizder» sanatyna engizilýi múmkin. Al basqa zertteýlerde tek Qudaidyń bar ekenine senbeitinder ǵana ateist retinde esepteledi.
Sondai-aq halyqaralyq saýalnamalar ádette shamamen myńǵa jýyq respondent arasynda júrgiziledi. Mundai zertteýler jalpy úrdisti kórsetýi múmkin bolǵanymen, olardy búkil halyqtyń naqty dini kózqarasyn dál beineleitin absoliýtti kórsetkish retinde qabyldaý durys emes.
Osyǵan bailanysty «Qazaqstan halqynyń 49%-y ateist» degen málimetti túpkilikti fakt retinde emes, halyqaralyq reitingterde qoldanylǵan ádistemege negizdelgen shartty kórsetkish retinde qarastyrǵan jón. Óitkeni Qazaqstandaǵy resmi jáne táýelsiz zertteýlerdiń basym bóligi el turǵyndarynyń kópshiligi ózin belgili bir dinmen bailanystyratynyn kórsetedi.
Sondyqtan áleýmettik jelilerde taraǵan «qazaqstandyqtardyń jartysyna jýyǵy ateist» degen tujyrym qoǵamdaǵy dini ahýaldy tolyq ári dál sipattaidy deý qiyn. Bul kórsetkishtiń artynda ádisnamalyq erekshelikter, uǵymdardyń ártúrli túsindirilýi jáne ár kezeńde júrgizilgen saýalnamalardyń nátijeleri jatyr.
