"Shekarasyz reporterler" uiymynyń (RSF) 2016 jylǵa arnalǵan "Dúniejúzilik sóz bostandyǵynyń indeksinde" birqatar elderdiń baspasóz erkindigi kúrt tómendep ketkendigi aitylady.
RSF táýelsiz BAQ-tyń kóbi "dini ideologiia" men "jalpy nasihat mehanizminiń" yqpalyna túsip ketetindigin atap ótken. "Barlyq álemde "oligarhtar" BAQ-ty satyp alyp, úkimettiń qysymyna qarsy qoldanady", — delingen shtab-páteri Parijde ornalasqan uiymnyń esebinde.
Qazaqstan bul esepte, byltyrǵy jyldaǵydai 180 eldiń arasynda 160-orynda. Bylaisha aitqanda sóz erkindigi jaǵynan Egipet (159) pen Rýandaǵa (161) kórshi. Qyrǵyzstan bul reitingte 85, Ózbekstan 166-orynda.
"Bul repressivti shiyrshyqty eshkim toqtatpaidy», — delingen Qazaqstanǵa arnaǵan bóliginde. RSF Qazaqstan prezidenti Nursultan Nazarbaevtyń ulǵaiǵan jasy men tereńdep bara jatqan ekonomikalyq daǵdarys onyń "paranoilyq" jáne "bárin baqylaýǵa alý" qulshynysyn arttyryp barady deidi atalǵan uiym.
Esepte 2013 jyldan beri Qazaqstanda negizgi oppozitsiialyq basylymǵa tyiym salynǵandyǵy aitylady. Quqyqqorǵaýshylar eger jańa táýelsiz basylym ashylatyn bolsa, bilik ony japqansha tynym kórmeidi deidi. "Tiimsiz" jýrnalister sot arqyly qýǵyndalatyny da baiandalǵan. Sonymen birge baiandama avtorlary elde internetke baqylaý kúsheitilgenin atap ótken.