Qazaqstan tsifrlyq aktivterdi damytýda jańa kezeńge qadam basyp, ulttyq kriptorezerv qalyptastyrýǵa kiristi. 1 tamyzdan bastap elde strategiialyq tsifrlyq mainingti júzege asyrý qaǵidalary kúshine endi, dep habarlaidy dalanews.kz.
Jańa erejege sáikes memleket jumys istep turǵan kriptovaliýta óndirýshilerine strategiialyq mainer mártebesin usynyp, olardy energiia kózderinen tikelei ári belgilengen tarifter boiynsha elektr qýatymen qamtamasyz etedi. Esesine mainerler óndirilgen tsifrlyq valiýtanyń (elektr energiiasyna ketken shyǵyndardy shegergennen keiingi) 10%-yn memleketke berýge tiis.
Bul bastama memlekettik aktiv retinde «tsifrlyq altyndy» jinaqtaýmen qatar, Qazaqstanda jańa data-ortalyqtar ashýǵa jáne qolaily energiia tutyný sharttaryn paidalanýǵa múddeli investorlardy tartýǵa baǵyttalǵan.
Qazaqstanda 7,2 myń bitkoin óndirilgen
Jasandy intellekt jáne tsifrlyq damý ministrliginiń Energyprom.kz redaktsiiasyna bergen málimetine sáikes, 2023 jyldan 2026 jyldyń mamyryna deiin Qazaqstan aýmaǵynda akkredittelgen maining-pýldar shamamen 7,2 myń bitkoin (BTC) óndirgen.
Onyń ishinde:
- 2024 jyly – 3,4 myń BTC;
- 2025 jyly – 2,3 myń BTC;
- 2026 jyldyń alǵashqy bes aiynda – 519,5 BTC.
Bitkoin baǵamynyń qubylmalylyǵy joǵary bolǵandyqtan, óndirilgen kriptovaliýtanyń teńgemen eseptelgen naqty quny jariialanbaǵan.
Elde 78 maining kompaniiasy jumys isteidi
Qazirgi ýaqytta Qazaqstanda tsifrlyq mainingpen ainalysatyn 78 sýbekt tirkelgen. Bul – 2023 jyldyń sońynan bergi eń joǵary kórsetkish.
Olardyń:
- 35-iniń jeke data-ortalyǵy bar;
- 16 data-ortalyq Astanada ornalasqan;
- 10 data-ortalyq Almatyda jumys isteidi;
- qalǵandary basqa óńirlerde ornalasqan.
Al 43 kompaniia óz jabdyqtaryn basqa uiymdardyń servistik ortalyqtaryna ornalastyrǵan. Ministrlik málimetinshe, tsifrlyq mainingke arnalǵan apparattyq-baǵdarlamalyq keshender tizilimine kriptovaliýta óndiretin 465 myńnan astam qurylǵy engizilgen.
Zańnamaǵa sáikes, barlyq tsifrlyq mainerler Qazaqstan rezidentteri bolyp sanalady. Alaida bul olardyń arasynda sheteldik investitsiia qatysatyn kompaniialar joq degendi bildirmeidi.
Mainerler biýdjetke 35 mlrd teńge salyq tólegen
2023–2025 jyldar aralyǵynda zańdy túrde jumys isteitin mainerler memlekettik biýdjetke shamamen 35 mlrd teńge salyq aýdarǵan. Salyq túsimderiniń aitarlyqtai bóligi maining jabdyqtaryn importtaý kezinde tólengen qosylǵan qun salyǵy (QQS) esebinen qalyptasqan. Sondyqtan biýdjet kirisiniń ósimi óndirilgen tsifrlyq aktivterdiń kólemimen tikelei sáikes kelmegen.
Maining qyzmetteriniń kólemi 230 mlrd teńgege jetti
Ulttyq statistika biýrosynyń málimetinshe, 2025 jyly tsifrlyq maining jáne derekterdi óńdeý ortalyqtaryn jalǵa berý salasyndaǵy qyzmetterdiń jalpy kólemi 229,9 mlrd teńge bolǵan.
Onyń ishinde:
- 119 mlrd teńge – data-ortalyqtardyń qyzmetteri;
- 110,9 mlrd teńge – tsifrlyq maining salasynyń qyzmetteri.
Sonymen qatar kórsetilgen qyzmetterdiń bir bóligi sheteldik tapsyrys berýshilerge tiesili bolǵan. Ótken jyly tsifrlyq maining qyzmetteriniń 1,5 mlrd teńgesi nemese 1,3%-y beirezidentterge kórsetilgen.
Al data-ortalyqtardy jalǵa berý qyzmetterinde sheteldik klientterdiń úlesi 5,2% bolǵan.
Ministrlik ókilderiniń túsindirýinshe, óndirilgen tsifrlyq aktivter halyqaralyq kriptobirjalar arqyly satylatyndyqtan, olardyń túpki satyp alýshylary ártúrli elderdiń azamattary men uiymdary bolýy múmkin.
Mainingtiń negizgi ortalyǵy – Astana
Statistika derekteri maining qyzmetiniń basym bóligi Astanada shoǵyrlanǵanyn kórsetedi. 2025 jyly «tsifrlyq maining qyzmeti» sanaty boiynsha kórsetilgen qyzmetterdiń 81,5%-y nemese 90,3 mlrd teńgesi elordaǵa tiesili bolǵan.
Sarapshylar muny Astananyń erekshe mártebesimen, Halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń, kriptobirjalardyń jáne olarǵa qyzmet kórsetetin infraqurylymnyń ornalasýymen bailanystyrady. Al Almatydaǵy kórsetkish 18,7 mlrd teńge bolǵan.
Data-ortalyqtardy jalǵa berý qyzmetteri boiynsha da kósh basynda eki megapolis tur. Ótken jyly:
- Astanada – 35 mlrd teńge;
- Almatyda – 48,6 mlrd teńge kóleminde qyzmet kórsetilgen.
Budan keiin Pavlodar oblysy (16,9 mlrd teńge) men Aqtóbe oblysy (6,5 mlrd teńge) ornalasqan. Osylaisha Qazaqstan kriptovaliýta óndirisin zańdastyryp qana qoimai, ony ulttyq deńgeidegi strategiialyq resýrs retinde qarastyra bastady. Sarapshylardyń pikirinshe, ulttyq kriptorezerv qurý jáne strategiialyq mainingti damytý eldiń tsifrlyq ekonomikadaǵy ornyn kúsheitýi múmkin.
