Premer-ministr Oljas Bektenov Soltústik Qazaqstan oblysyna jumys sapary barysynda sý tasqyny kezeńine daiyndyq máseleleri boiynsha respýblikalyq keńes ótkizdi. Ekologiia jáne tabiǵi resýrstar ministri Erlan Nysanbaev, sý resýrstary jáne irrigatsiia ministri Nurjan Nurjigitov, tótenshe jaǵdailar ministri Shyńǵys Árinov, tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi vitse-ministri Málik Oljabekov jáne birqatar oblys ákimderi qabyldanyp jatqan sharalar týraly baiandady, dep habarlaidy Dalanews.kz.
«Qazgidromet» RMK-nyń aldyn ala gidrologiialyq boljamyna sáikes aqpan aiynda aýa raiy jyly bolady, jaýyn-shashyn men temperatýranyń ózgerýi kútilýde, sonyń saldarynan muz qatýy múmkin. Naýryzda aýa raiynyń jylyný jáne jaýyn-shashynnyń kóp bolýy sý tasqyny qaýpin arttyrady. Ekologiia jáne sý resýrstary ministrliginiń derekteri boiynsha ylǵaldylyq kórsetkishteri Soltústik Qazaqstan, Aqmola, Pavlodar, Qaraǵandy, Shyǵys Qazaqstan oblystarynda, Ulytaý, Abai, Jetisý, Aqtóbe, Atyraý, Mańǵystaý oblystarynyń batys bólikterinde jáne Almaty, Túrkistan, Jambyl oblystarynyń taý bókterindegi aýdandarynda norma sheginen joǵary ekeni baiqalady. Sonymen qatar birqatar óńirde topyraqtyń qatý tereńdigi ótken jylmen salystyrǵanda tómen.
Ekologiia jáne tabiǵi resýrstar ministri Eran Nysanbaev biyldan bastap bastap sý tasqyny kezeńine arnalǵan jalpylanǵan gidrologiialyq boljamǵa qosa, ár aimaq boiynsha egjei-tegjeili aqparat pen keńester jeke-jeke berilip jatqanyn baiandady. Olar qaýipti aimaqtarda ornalasqan naqty eldi mekenderdi kórsete otyryp, sýdyń eń joǵary deńgeii men shyǵynyn, gidrologiialyq beketterdegi aǵynnyń kólemin jáne sý tasqyny bastalýynyń boljamdy kúnderin kórsetedi. Sondai-aq meteostansalar derekteri negizinde gidrologiialyq baqylaýmen qamtylmaǵan aýmaqtardaǵy erigen sýdyń kútiletin kólemi týraly aqparat beriledi.
Tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi vitse-ministri Málik Oljabekov Tasqyn sý tasqynyn boljaýdyń jańa aqparattyq júiesi siiaqty tsifrlyq sheshimderdi engizý týraly habarlady. Ózenderdiń 128 ýchaskesindegi 142 gidrobekette sý tasqynyn modeldeý júrgiziledi. Sonymen qatar sý qoimalarynan jiberiletin sý mólsheri boiynsha jedel málimet avtomattandyrylǵan jáne qaýip-qaterdi erterek eskertýge múmkindik beretin GloFAS jahandyq sý tasqyny týraly eskertý júiesimen biriktirilgen.
Sý resýrstary jáne irrigatsiia ministri Nurjan Nurjigitov elimizdegi gidrotehnikalyq qurylystardyń daiyndyǵy týraly baiandady. Júrgizilgen zertteý jumystarynyń qorytyndysy boiynsha búginde 74 nysan qalpyna keltirildi, 46-sy jóndeý satysynda, 18-iniń jobalaý-smetalyq qujattamasy ázirlendi. Strategiialyq mańyzy bar ýchaskelerdi qosa alǵanda, 1 myń shaqyrymnan astam kanaldar, 153 myń shaqyrymnan astam ózen arnalary tazartylyp, 205 nysanda jóndeý jumystary júrgizildi. Ótken jyly kólemi 245 mln m3 bolatyn Aqtóbe sý qoimasyn rekonstrýktsiialaý jumystary aiaqtaldy. Uzyndyǵy 312,4 shaqyrym 59 qorǵanys bógetin qalpyna keltirý aiaqtalý satysynda tur. Barlyq sý qoimalaryndaǵy jumys rejimi jiberiletin sý mólsheri boiynsha eseptelip jasaldy. Transshekaralyq yntymaqtastyq aiasynda turaqty sý paidalanýdy qamtamasyz etý jáne sý tasqyny kezeńinde TJ aldyn alý úshin irgeles eldermen belsendi ózara is-qimyl júrgizilýde.
Tótenshe jaǵdailar ministri Shyńǵys Árinovtiń málimetinshe, búginde sý tasqyny qaýpi bar aimaqta 1 223 eldi meken bar. Olardy qorǵaý úshin 576 shaqyrym topyraq úiindileri men qorǵanys bógetteri turǵyzyldy, 822 shaqyrym sý burý júieleri, kanaldar men aryqtar jóndelip, salyndy. Avtomobil jáne temir jol qatynastarynda 960 sý ótkizý qurylystary ornatyldy jáne aýystyryldy. 74 ózenniń qaýipti ýchaskelerinde 500 shaqyrymǵa jýyq aýmaqta túbin tereńdetý, jaǵalaýdy bekitý jáne arnalardy tazartý jumystary júrgizildi. Sonymen qatar barlyq óńirde tasqynnyń aldyn alý sharalary tolyq kólemde aiaqtalǵan joq. Bul Úkimet Apparaty men TJM birlesken tekserý barysynda anyqtaldy. Baqylaýdy TJ aldyn alý komiteti júzege asyrady, ol tiisti sharalardy, sonyń ishinde ákimderdiń ákimshilik jaýapkershiligin qabyldaidy.
Premer-ministr Shardara sý qoimasynan sý jiberýdiń artýyna jáne Syrdariia ózenindegi jartylai muz qatýyna bailanysty qaýipti eskere otyryp, Qyzylorda oblysynda sý tasqyny kezeńiniń ótýine qatysty másele kóterdi. Sondai-aq sý tasqyny qaýpi bar Atyraý jáne Qostanai oblystaryna da nazar aýdaryldy. Atalǵan máseleler boiynsha óńir ákimderi tyńdaldy. Óz kezeginde Premer-ministrdiń orynbasary Qanat Bozymbaev pikir bildirdi.
"Qazir sý tasqyny kezeńine saqadai-saimyz dep aitýǵa áli erte. Osy kúnge deiin tiisti sheshimder qabyldanbaǵan birqatar másele bar. Bul ásirese sý basý qaýpi joǵary aimaqtarǵa qatysty. Qazir, eń aldymen, eldi mekenderdiń sý tasqynyna naqty daiyndyq deńgeiin tekserý kerek. Árbir eldi mekenge baryp, qalyptasqan jaǵdaidy jan-jaqty saralap, tiisti sharalar qabyldaityn óńirlik komissiialar qurýdy tapsyramyn. Barlyq ákim tikelei jaýap beredi. Sondyqtan jumysty jandandyryp, sý tasqynyna qarsy belgilengen sharalardy naqty iske asyrý qajet", — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Keńes qorytyndysy boiynsha Premer-ministr:
Óńir ákimdikteri 1 naýryzǵa deiin sý tasqynynyń aldyn alý jáne joiý úshin barlyq qajetti resýrstardy daiyndasyn. Eldi mekenderden qardy erterek shyǵarý qajet. Sý burý arnalary men aryqtardy daiyndaý, nóser kárizderin tazartý kerek. Sý tasqyny qaýpi bar eldi mekender topyraq úiindilerimen jáne arnaiy qorǵanys bógetterimen bekitilýi tiis. Azyq-túlik, janar-jaǵarmai, dári-dármek jáne azamattardyń tynys-tirshiligine qajetti quraldar qorlaryn daiyndaý, qajet bolǵan jaǵdaida ózenderde aldyn ala jarylys jumystaryn júrgizý tapsyryldy.
Sý resýrstary jáne irrigatsiia ministrligi boljamdy derekterdi eskere otyryp, sý qoimalaryndaǵy sýdyń jinalý kólemin anyqtap, olarǵa turaqty baqylaýdy qamtamasyz etsin. Qajet bolǵan jaǵdaida sýdy aldyn ala jáne qaýipsiz jiberý boiynsha sharalar qabyldaý qajet. Shekara mańyndaǵy memlekettermen birlese otyryp, transshekaralyq sý aidyndarynda qaýipterdiń týyndaýy týraly málimettermen únemi ózara aqparat almasýdy uiymdastyrý kerek.
Tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministrligi TJM jáne basqa da memlekettik organdarmen birlesip, sý basýy yqtimal aimaqtarda sý tasqynyna qarsy jumystar júrgizý jónindegi is-qimyldardy aiqyndaý jáne boljaý úshin Tasqyn aqparattyq júiesiniń áleýetin paidalansyn.
Tótenshe jaǵdailar ministrligi azamattyq qorǵanys kúshteri men quraldarynyń jedel áreket etý daiyndyǵyn qamtamasyz etsin. IIM-men birlesip, qutqarý jasaqtaryn tartý, onyń ishinde áýe kemelerimen tasymaldaý algoritmderin ázirleý, sý basý qaýpi tóngen jaǵdaida azamattardy ýaqtyly evakýatsiialaý máselelerin pysyqtaý qajet. Sondai-aq adamdardy qaýipsiz aimaqqa jetkizýge arnalǵan evakýatsiialyq pýnktter men tehnikanyń daiyndyǵyn tekserý qajet.
Memlekettik organdar qoldanystaǵy zańnamany taldap, qajet bolǵan jaǵdaida tiisti túzetýler engizýi tiis. Sonymen qatar ótken jylǵydai sý tasqynyna qarsy is-sharalardy úilestirý jáne sý tasqyny saldaryn joiý boiynsha respýblikalyq shtab qurý tapsyryldy.
Premer-ministr ákimder men vedomstvolarǵa sý tasqyny kezeńine daiyndyqty naýryz aiynyń basyna deiin aiaqtaýdy tapsyrdy.
