Bul týraly ol "Azattyqqa" bergen suhbatynda aitty dep habarlaidy Dalanews.kz.
Erte kezde ózi de osy keńestiń múshesi bolǵanyn eske alǵan Júkeev ol tusta qurylymnyń quzireti aqyl-keńes berýmen ǵana shektelgenin aitady.
"Onyń qazirgi qyzmeti men burynǵy quziretiniń arasyndaǵy alshaqtyq jer men kóktei. Qaýipsizdik keńesiniń búgingi úlgisi Nazarbaevqa laiyqtalyp ázirlengen, Nazarbaevtyń tól ónimi ispettes. Saiasi sheshim qabyldaityn ári atqarýshy bilikke ámiri júretin qurylymǵa ainalyp ketti", – deidi saiasatker.
Qaýipsizdik keńesi qashanǵa deiin jasaidy?
Júkeevtiń pikirinshe munyń bári ýaqytsha qubylys. Sebebi máńgilik eshteńe joq. Qaýipsizdik keńesiniń bar nemese joq bolýy Nazarbaevqa bailanysty. Nazarbaevtyń kózi tiri kezde bul organǵa eshkim qarsy kelmeidi.
"Qaýipsizdik keńesiniń bary Nazarbaevtyń ekiudai kúi keship, bilikten birjolata ketkisi kelmegenin ańǵartady. Atqarýshy biliktiń naqty múmkindikterin ýysynda ustap, qolastyna toptastyryp qoidy. Úkimet tolyqtai sol kisige baǵynady. Tipti Toqaevtyń ózi ministrlerdi taǵaiyndaý úshin aldymen osy organnyń aldynan ótýi tiis", – deidi Júkeev.
Al bul Ata zańǵy qaishy keletin, túbirimen qate úrdis. Sói degen saiasatker Nazarbaev Qaýipsizdik keńesiniń quziretin keńeitip, prezidenttiń adymyn ashtyrmaýda dep sanaidy. Toqaevtyń memlekettik iske kelgende táýelsiz sheshim qabyldai almai, kibirtiktep jatatyny da sodan.
"Týrasyn aitqanda Nazarbaev Toqaevtyń quziretin taryltyp, biligin shektep otyr. Qajet dep tapsa Toqaev ózi laiyq kórgen adamdy Qaýpsizdik keńesimen aqyldaspai-aq taǵaiyndai alady. Alaida qazirgi saiasi ahýal oǵan mundai múmkinshilik bermeýde", – deidi Tólegen myrza.
Zań boiynsha prezidenttiń Qaýipsizdik keńesin taratyp jiberetin quqy bar. Júkeevtiń paiymynsha bul qur qiial ǵana. Shynaiy ómirden tym-tym alshaq jatqan teoriia.
"Eks-prezidenttiń quryǵy uzyn, yqpaly kúshti. Bilikti basybútin bere salǵan joq. Qaýipsizdik keńesi Nazarbaevtyń qas-qabaǵyna qarap sheshim shyǵarady. Barlyq jerde "adaldyq" antyn bergen senimdi serikterin otyrǵyzyp qoiǵan. Sondyqtan Toqaev mundai táýekelge bara qoimas. Onyń ústine bul ekeýiniń arasynda el bile bermeitin ózara ýaǵdalastyq, ortaq kelisim baryn umytpaýymyz kerek", – deidi saiasatker.
Júkeev Nazarbaev bilikten birjolata ketýge júreksinedi dep esepteidi. Ótken otyz jyldan sabaq alǵan eks-prezident eshkimge senýge bolmasyna kózi jetken. Sondyqtan "bul elde jup bilik joq" dep úzildi-kesildi málimdegen Erlan Qarinniń (Toqaevtyń kómek) sózimen kelispeýge negiz bar.
"Eks-prezident Qaýipsizdik keńesi arqyly talai máseleni sheship otyr. Qalasa da, qalamasa da onymen aqyldasý, onymen sanasý mindet. Toqaev Nazarbaevqa qarsy kelmesi beseneden belgili. Odan buryn zańdy belden basatyn quqy joq. Qaýipsizdik keńesine qatysty qabyldanǵan zańnan Toqaev attap kete almaidy. Túptep kelgende bul jaýapkershiliktiń bir túri", – deidi ol.
Júkeev Toqaevtyń qabiletin joǵary baǵalaidy. Ony bolashaqqa jumys jasaityn, óz sátin sabyrmen kútetin saiasatker dep sanaidy. Prezidentke asyǵýdyń qajeti joq. Ýaqyt onyń paidasyna jumys istep tur.
"Nazarbaev dáýiriniń ýaqyty taýsylýǵa taqaý. Toqaev muny túsinip otyr. Sol sebepten onyń esebi túgel. Barlyǵy óz babymen kelerine kózi jetken. Jalpy qandai ózgeris bolmasyn eldiń egemendigine nuqsan keltirmeýin birinshi kezekte oilaýǵa tiispiz.
Jup bilik? Bul jaǵdai qoǵamnyń sana-sezimine aitarlyqtai áser etti dep aita almaimyn.
Qaýipsizdik keńesi qurylmaǵan kúnde Toqaevtyń eski júieniń astań-kesteńin shyǵaryp, túbegeili reforma jasaýy dúdámaldaý dúnie edi. Nege? Nazarbaevtyń bilikti eshbir jaǵdaida tastap ketpesin túsinýimiz kerek. Qaýipsizdik keńesin qura almasa, Toqaevtyń tóbesinen qaraityn basqa bir balama organ jasaqtar edi. Oǵan bul kisiniń qýlyǵy jetedi. Qazirgi prezident te qaýqarsyz emes. Ózine berilgen bilikti paidalanǵysy kelse, eshkim qarsy kelmeidi", – deidi saiasatker.
...
19 QR Tuńǵysh Prezidenti – Elbasynyń tóraǵalyǵymen Qaýipsizdik Keńesiniń otyrysy ótkenin Dalanews.kz habarlaǵan bolatyn.
Elbasy saitynyń keltirgen málimetinshe, otyrys barysynda Qarýly Kúshterdi, basqa da áskerler men áskeri qurylymdardy 2030 jylǵa deiin qurý jáne damytý tujyrymdamasynyń jobasy qaralyp, sondai-aq shekaralyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý máseleleri talqylandy.
Nursultan Nazarbaev qazirgi jaǵdaidaǵy áskeri qurylym men Qarýly Kúshterdiń konfigýratsiiasynda jańa tásilderdi ázirleý qajettiligin atap ótti.
Biz barlyq kórshimen berik dostyq qarym-qatynas jáne jetekshi derjavalarmen berik áriptestik ornattyq. Sonymen qatar myqty ásker – el qaýipsizdiginiń mańyzdy kepili, – dedi Qaýipsizdik Keńesiniń tóraǵasy.
Elbasy búginde asimmetriialyq jáne gibridti qaterlerdi toitarýǵa daiyndyq, jańa tehnologiialardy engizý jáne áskeri protsesterdi basqarýdy avtomattandyrý mańyzdy mánge ie bolyp otyrǵanyn málimdedi.
Bizdiń Qarýly Kúshterimiz egemendik pen aýmaqtyq tutastyqty, ulttyq múddelerdi qorǵaýǵa qabiletti bolýy kerek. Osynyń bári taiaýdaǵy onjyldyqta áskerdi damytýdy josparlaý kezinde eskerilýi tiis, – dep tapsyrdy Nursultan Nazarbaev.
Qaýipsizdik Keńesiniń tóraǵasy shekara qaýipsizdigin qamtamasyz etý mindetin sheshý Shekara qyzmetiniń jumysyn jáne shekarany qorǵaý ádisterin jetildirýdi ǵana emes, sondai-aq ekonomikalyq, aqparattyq, qoǵamdyq jáne áskeri qaýipsizdik baǵyttaryna bailanysty júieli sharalardy talap etetinin atap ótti.
– Shekarany qaýip-qaterdiń barlyq túrlerinen senimdi túrde qorǵaýdy qamtamasyz etý qajet. Shekara qyzmeti men Qarýly Kúshterdiń qurylymy úndestirilip, biryńǵai standarttar boiynsha júrgizilýi tiis. Sonymen qatar biz shekara qaýipsizdigi máselesin keshendi, júieli túrde qaraýymyz kerek, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Sondai-aq, eldiń aýmaqtyq-keńistik damýynyń basymdyqtary shekaralyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi mindettermen sáikes kelýi tiis.
Ázirlegen, Dýman BYQAI
