Jyl saıyn álemde mıllıonnan astam adamǵa qaterli isik dıagnozy qoıylady. Qazaqstanda 2025 jylǵy derek boıynsha 249 myńnan astam naýqas tirkeýde tur. Onyń ishinde 40 myńnan astam adamǵa dıagnoz bıyl anyqtalǵan. Bul málimet BAQ ókilderine arnalǵan medısınalyq tekserý kezinde jarıa etildi, dep habarlaıdy Dalanews.kz
Qazaqstanda onkologıalyq aýrýlardy erte anyqtaýǵa erekshe kóńil bólinýde. Bul baǵyttaǵy jumystar QR Úkimeti bekitken 2023–2027 jyldarǵa arnalǵan keshendi jospar aıasynda júzege asyrylyp jatyr. Atalǵan baǵdarlamaǵa sáıkes, azamattar sút bezi, jatyr moıny jáne toqishek qaterli isigine tegin skrınıngten óte alady. Bul qyzmet mindetti áleýmettik medısınalyq saqtandyrý mártebesine qaramastan usynylady.
Almaty aımaqtyq kópsalaly klınıka dırektorynyń orynbasary Igor Novıkovtyń aıtýynsha, zamanaýı onkologıa qarqyndy damyp keledi. Qazirgi tańda molekýlárlyq-genetıkalyq dıagnostıka, jeke terapıa, ımýndyq jáne targettik emdeý tásilderi engizilýde. Bul naýqastardyń ómir súrý uzaqtyǵyn arttyryp, sapasyn jaqsartýǵa múmkindik beredi. Degenmen, aýrýdy erte anyqtaý – emniń eń tıimdi joly bolyp qala beredi.
Almaty oblysynda búginde 12 283 adam onkologıalyq esepte tur. Skrınıngtik tekserýler nátıjesinde 77 myńnan astam adam sút bezi obyryna, 12 myńnan astamy jatyr moıny obyryna, al 91 myńnan astamy toqishek obyryna tekserilgen.
Tekserý nátıjesinde sút bezi boıynsha 12 myńnan astam áıelde, jatyr moıny boıynsha 1799 áıelde, toqishek boıynsha 247 adamda isik aldy patologıa anyqtalǵan. Sonymen qatar, aýrýdyń 0–1 kezeńinde turǵan 170 naýqas tirkeýge alynǵan. Bul – der kezinde anyqtalǵan derttiń emdelýge joǵary múmkindik beretinin kórsetedi.
Soǵan qaramastan, kópshilik tegin tekserý múmkindigin tolyq paıdalanbaı otyr. Keıbiri bul qyzmet týraly bilmese, endi biri dıagnozdan qorqyp, dárigerge qaralýdy keıinge qaldyrady. Nátıjesinde aýrý asqynyp ketýi múmkin.
Aýrýdyń aldyn alý maqsatynda óńirde mobıldi medısınalyq keshender de jumys isteıdi. Sonyń arqasynda shalǵaı aýyldarda turatyn turǵyndar da tekserýden óte alady. Máselen, 2025 jyly 55 kóshpeli tekserý uıymdastyrylyp, 13 myńnan astam adam qamtyldy. Nátıjesinde 32 adamnan qaterli isik anyqtalyp, 290 adamda isik aldy jaǵdaı tirkeldi.
Sonymen qatar, Almaty aımaqtyq kópsalaly klınıkasynda turaqty túrde «Ashyq esik kúnderi» ótkiziledi. Byltyr mundaı shara 13 ret uıymdastyrylyp, 500 adam tekserýden ótken. Onyń ishinde 12 adamnan qaterli isik anyqtalsa, 250 adamda kúmándi ózgerister tabylǵan.
Mamandardyń aıtýynsha, qaterli isik búginde tek medısınalyq emes, áleýmettik-ekonomıkalyq máselege aınalyp otyr. Ásirese, er azamattar arasynda ólim-jitim joǵary. Sebebi áıelder densaýlyǵyna jaýapkershilikpen qaraıdy.
Dárigerlerdiń basty keńesi – ýaqytyly tekserýden ótip, densaýlyqqa salǵyrt qaramaý. Óıtkeni erte anyqtalǵan aýrýdy tolyq emdeýge múmkindik áldeqaıda joǵary.
