Qatar búginde qazaqstandyq kásibi mamandar úshin eń tartymdy baǵyttardyń birine ainalyp otyr. Ásirese munai-gaz salasynyń ókilderi bul elge jii qonys aýdarýda, dep habarlaidy dalanews.kz.
Qazirgi tańda Katarda Qazaqstannan barǵan shamamen 600–700 maman eńbek etedi. Alaida olardyń kópshiligi úshin Doha túpki maqsat emes. Kerisinshe, halyqaralyq mansapqa jol ashatyn mańyzdy baspaldaq retinde qarastyrylady.
Mundai qorytyndyǵa Qazaq Expert Club uiymynyń adami resýrstardy basqarý salasyndaǵy sarapshysy Arman Shoqparov “Qazaq Expats in Qatar” zertteýiniń nátijesinde kelgen. Zertteý barysynda Qatardaǵy qazaqstandyqtardyń eńbek jaǵdaiy, mansaptyq múmkindikteri men tabys deńgeii saralanǵan.
Saýalnamaǵa Qatarda jumys isteitin 54 qazaqstandyq qatysyp, qosymsha alty adammen tereńdetilgen suhbat júrgizilgen. Qatysýshylardyń 63 paiyzy – er azamattar. Negizgi bóligi 31 ben 40 jas aralyǵynda. Respondentterdiń jartysynan astamynyń eńbek ótili 11 jyldan asady. Árbir ekinshi qatysýshy munai-gaz salasynda, negizinen injenerlik jáne óndiristik qyzmetterde jumys isteidi.
Zertteý nátijesine sáikes, mamandardyń edáýir bóligi jumysty óz betinshe tapqan. Al keibiri halyqaralyq rekrýting agenttikteri nemese katarlyq kompaniialardyń tikelei shaqyrýy arqyly qyzmetke ornalasqan.
Sarapshynyń aitýynsha, Teńiz, Qashaǵan jáne Qarashyǵanaq sekildi iri jobalarda tájiribe jinaǵan qazaqstandyq mamandarǵa Katar kompaniialary erekshe qyzyǵýshylyq tanytady.
Kóshýge túrtki bolatyn negizgi sebepterdiń qatarynda joǵary jalaqy men halyqaralyq tájiribe jinaý múmkindigi bar. Respondentterdiń 59 paiyzy basty yntalandyrýshy faktor retinde joǵary eńbekaqyny atasa, 56 paiyzy shetelde jumys istep kórýdi qalaǵanyn aitqan. Sondai-aq kásibi damý, aýqymdy halyqaralyq jobalarǵa qatysý jáne Qazaqstandaǵy mansaptyq múmkindikterdiń shekteýliligi de mańyzdy sebepterdiń qatarynda.
Saýalnamaǵa qatysqandardyń 94 paiyzy Katarǵa kóshkennen keiin tabysynyń artqanyn málimdegen. Onyń ishinde 74 paiyzynda jalaqy kem degende eki ese ósken. Al respondentterdiń 85 paiyzy mundai tabys deńgeiine Qazaqstanda qol jetkizý qiyn dep esepteidi.
Degenmen joǵary jalaqy árdaiym mansaptyq ósimge kepil bola bermeidi. Qatysýshylardyń tek 43 paiyzy ǵana qyzmettik joǵarylaý bolǵanyn aitqan. Qalǵandarynyń kásibi mártebesi ózgermegen nemese burynǵy deńgeiinde qalǵan.
Arman Shoqparovtyń pikirinshe, Katardaǵy jumys berýshiler qyzmetkerlerdiń jańa daǵdylaryn damytýǵa qarjy salǵannan góri, olardyń burynnan qalyptasqan tájiribesi men quzyretin joǵary baǵalaidy.
Zertteý barysynda qazaqstandyq mamandardyń bolashaq josparlary da nazarǵa alynǵan. Saýalnama nátijesi boiynsha respondentterdiń tek 28 paiyzy kelisimsharty aiaqtalǵan soń Qazaqstanǵa oralýdy josparlaidy. Al 35 paiyzy Katarda qalǵysy kelse, 37 paiyzy úshinshi elge kóshýdi qarastyryp júr.
Qatysýshylardyń 56 paiyzy Katarǵa otbasymen birge barǵan. Taǵy 30 paiyzy boidaq ári jańa elderge qonys aýdarýǵa beiim keledi. Al otbasyn Qazaqstanda qaldyryp, jalǵyz jumys istep júrgenderdiń úlesi 14 paiyzdy quraidy. Sarapshynyń aitýynsha, dál osy top elge qaitýǵa kóbirek nietti jáne Katardaǵy ómirge syni kózqaraspen qaraidy.
Soǵan qaramastan, qatysýshylardyń basym bóligi Katardaǵy ómir men eńbek jaǵdaiyn oń baǵalaǵan. Respondentterdiń 80 paiyzy bul eldi áriptesterine jumys isteýge usynýǵa daiyn ekenin jetkizgen.
“Eń qyzyǵy, Dohany halyqaralyq mansapqa shyǵatyn alań retinde kóretinderdiń qatarynda tabysy eń kóp ósken mamandar bar. Olardyń basym bóligi – munai-gaz salasyndaǵy tájiribeli kadrlar”, – deidi Arman Shoqparov.
Sarapshynyń pikirinshe, bul úrdis Qazaqstannyń eńbek naryǵy úshin mańyzdy syn-qaterge ainalyp keledi. Óitkeni el tájiribeli ári bilikti mamandarynan aiyrylyp, olardy keiin qaitara almai otyr.
“Qazir qazaqstandyq kompaniialar bir-birimen ǵana emes, álemdik eńbek naryǵyndaǵy jumys berýshilermen de básekelesýge májbúr. Eger Qazaqstan tájiribeli kadrlardy saqtap qalǵysy kelse, kompaniialar qyzmetkerlerge kásibi damý múmkindigin usynyp, korporativtik mádenietti jetildirip, básekege qabiletti eńbek jaǵdaiyn qalyptastyrýy qajet. Áitpese eń bilikti mamandar shetelde mansap qurýdy jalǵastyra beredi”, – dedi sarapshy.
