Qazaqstanda memlekettik boryshqa qyzmet kórsetý shyǵyndary artyp keledi. Qarjy ministrliginiń derekterine sáikes, 2026 jyldyń alǵashqy bes aiynda bul maqsatqa respýblikalyq biýdjetten 2,6 trln teńge jumsalǵan, dep habarlaidy dalanews.kz.
Bul soma qazirdiń ózinde ekonomikany qoldaýǵa baǵyttalǵan Ulttyq qordan bólinetin nysanaly transfertterdiń shamamen jartysyna teń.
Soǵan qaramastan, Úkimet memlekettik borysh deńgeiin qaýipsiz dep baǵalap otyr. Qarjy ministrliginiń málimetinshe, memlekettik borysh kólemi jalpy ishki ónimniń (JIÓ) shamamen 26 paiyzyn quraidy. Onyń ishinde syrtqy boryshtyń úlesi - JIÓ-niń 4,5 paiyzy.
Alaida biýdjetke túsetin júkteme birtindep artyp keledi. Buǵan burynnan qalyptasqan qaryz mindettemelerimen qatar, memlekettik baǵaly qaǵazdardy shyǵarý arqyly júzege asyrylyp jatqan ishki qaryz alý kóleminiń ulǵaiýy áser etýde. Sonyń saldarynan aldaǵy kezeńde memlekettik boryshqa qyzmet kórsetý shyǵyndary da óse túsýi yqtimal.
Jańa qaryz alýdyń negizgi sebebi - respýblikalyq biýdjet tapshylyǵy. Qarjy ministrliginiń boljamyna sáikes, 2026 jyldyń qorytyndysynda biýdjet tapshylyǵy 4,6 trln teńgege nemese JIÓ-niń 2,5 paiyzyna jetedi.
Osy tapshylyqty jabý úshin Qazaqstan qarjyny ishki naryqtan ǵana emes, halyqaralyq qarjy institýttary men syrtqy kapital naryǵynan da tartýda. Maýsym aiynda Parlament Qazaqstan men Dúniejúzilik bank arasyndaǵy 92,3 mlrd japon ienasy (shamamen 576 mln AQSh dollary) kólemindegi qaryz týraly kelisimdi ratifikatsiialaǵan bolatyn. Nesie 11 jyl merzimge berilip, onyń alǵashqy bes jyly jeńildik kezeńi retinde qarastyrylǵan. Bilik japon ienasyn tómen paiyzdyq mólsherlemege bailanysty tańdaǵanyn málimdegen.
Budan bólek, jyl sońyna deiin Qazaqstan halyqaralyq naryqta taǵy 1–1,5 mlrd AQSh dollary kóleminde egemen eýroobligatsiialar ornalastyrýdy josparlap otyr. Bul qarajat ta respýblikalyq biýdjet tapshylyǵyn qarjylandyrýǵa baǵyttalmaq.
