Májilis depýtaty Edil Jańbyrshin eks-prezident Nursultan Nazarbaevtyń Máskeýge saparyna qatysty ashyq pikir bildirdi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Depýtat elde reformalar júrgizýge kim qarsy bolyp otyrǵanyn aitty.
"Munyń artynda qarjylyq toptar tur. Biz Ádil, Jańa Qazaqstan ornatamyz dep keldik qoi. Prezidenttiń óziniń de Qańtardan keiin aitqan sózi bar. Meniń áli kúnge deiin jadymda. Mańǵystaýdaǵy halyqty sol sózben toqtattyq, sol sózge kóndirdik. "Men bárin jóndeimin, men bárin ózgertemin" dedi Toqaev myrza 5 qańtar kúni. Jigitterge "Prezident aityp jatyr, endi el jóndeledi, alańnan ketińder" dedik. Sol sózge senip Parlamentke keldik. Sol sózge senemiz, sony júrgizemiz. Ol kezde Parlamentte boldym. Eldiń ortasynda júrdik.
Biraq úsh jyl ótti sol qarjylyq toptar bizdiń saiasatqa da, kadr máselesine de aralasyp otyr. Reformanyń bárin júrgizýge kedergi jasap otyr. Sondyqtan zańdy ózgertemiz, bárin retteimiz dep kúshimizdi salyp jatyrmyz. Halyqtyń igiligine, memlekettiń múddesine qajet máseleler kótergen kezde shabýyldar bastalady. Sebebi ózderiniń mai shelpekterinen aiyrylyp qalady. Bóliskisi kelmeidi, baiaǵysha tonai bergisi, órkesh maidy jei bergisi keledi. Olai bolmaidy. 20 million halyqtyń jaǵdaiyn jasaýǵa Qazaqstannyń bailyǵy jetedi, biraq ony durys basqarý, durys jumys isteý kerek", - dedi ol "BapTaimsqa" bergen suhbatynda.
Buǵan deiin depýtat Abzal Quspan Qazaqstannyń paidaly qazbalaryn igerý saiasatyna qatysty "byltyrdan beri Timýr Adilov bastaǵan Úkimettegi lobbistermen qyzý aitys-tartys jaǵdaiyndamyz. Qaýip áli seiilgen joq" dedi. Edil Jańbyrshin osy kúres týrasynda óz pikirin bildirdi.
"Bizdiń búkil qazba bailyǵymyzdy ashyq-shashyq tastaǵysy keletin sondai adamdar (bar - esk.). "Investor kelýi kerek, oǵan jaǵdai jasaýymyz kerek" deidi. Investor kelsin, biz oǵan qarsy emespiz, biraq memleket degen múdde bar ǵoi.
...Lobbister 2018 jyly jer qoinaýy týraly kodeksti ózgertken. Ol jerden keshendi jáne ratsionaldy qazba bailyqtardy igerý degen máseleni alyp tastaidy. Ekinshiden, búkil qazba bailyq memlekettiń esebinde turady, sebebi strategiialyq, memlekettik resýrs: altyn, kúmis, mys, myrysh - bári. Bular alady da 2024 jyly "Paidaly qazba qory jónindegi memlekettik komissiiany joq qylamyz" deidi. Ol sol arqyly bekitiledi. CRIRSCO degen halyqaralyq standartqa ótemiz deidi, ol - úkimettik emes uiym. Depýtattardyń ustanymy: memlekettik baqylaýdy álemdik tájiribege qarap otyryp qaldyramyz, iá, jańǵyrtý kerek, sybailas jemqorlyq qaýpin azaitý qajet. Ekinshi másele CRIRSCO-ny ári qarai damytýymyz kerek. KazRC degen standartyn kirgizgen. Ony engizgendegi maqsaty ne? Bizdegi bai ken oryndaryn alyp ketip, kedei ken oryndaryn qaldyryp ketkisi keledi", - dedi Jańbyrshin.
Májilis depýtatynyń aitýynsha, Úkimette de, Parlamentte de eki jaqta júretinder, satqyndar bar.
"Memlekettiń damýyna múddeli, Prezidenttiń jasap otyrǵan reformalaryn qoldaǵysy keletin adam - bizdiń barrikada jaǵyndaǵy adam. Al oǵan kedergi keltiretinniń bári barrikadanyń ekinshi jaǵynda dep esepteimin. Adam bir jaqty tańdaýy kerek. Eki oryndyqta otyrmaýy kerek, eki oryndyqta otyrǵan adam - óte satqyn adam. Ondailar Úkimette de, Parlamentte de bar, birese myna jaqqa shyǵady, birese myna jaqqa shyǵady, eki ortada júgirip júr. Sen anyqta, ne Prezident Toqaevpen birge bol, sonyń reformasyn sońyna deiin qolda, ne myna jaqqa shyq. Qaisy jeńedi dep turǵan - eń qaýipti adam. Sebebi jaý ekenin bilmeisiń. Kez kelgen ýaqytta artyńnan pyshaq salyp ketedi", - dedi ol.
Sondai-aq, depýtat jýyrda eks-prezident Nursultan Nazarbaevtyń Kremlge barýyna qatysty pikir bildirdi.
"Ol - zeinetker, qaida baramyn, kimmen kezdesemin deidi - jeke sharýasy. Aralarynda bolǵan joqpyz, sýretin kórdik, barǵany shyn. Ártúrli másele talqylanýy múmkin, aqsaqaldyń Pýtinmen ne áńgime aityp júrgenin bilmeimiz. Biraq, meniń oiymsha, quqyq qorǵaý organdary bar, arnaiy organdar bar, Prezidenttiń ustanymy bar, bárine de saq bolýymyz kerek. Ol kisige barma dep te aita almaidy, Konstitýtsiialyq quqyǵy ǵoi. Sondyqtan olar bir áreketterge barýy múmkin, ony joqqa shyǵarmaý kerek. Ol kisi baryp, tóńkeris uiymdastyryp júr deýden aýlaqpyn. Oǵan bara qoimaityn shyǵar, jasy da birazǵa keldi ǵoi. Biraq qansha degenmen saq bolýymyz kerek. "Jaý joq deme, jar astynda, bóri joq deme, bórik astynda" degen qazaqtyń sózi bar. Barsyn, barmasyn, biz saq bolýymyz kerek", - dedi ol.
