– Uiǵyr aýdany. Qazaqstanda áli kúnge deiin osylai atalatyn aýdan bar. Bul elimizde etnostyń atyn ielenip otyrǵan jalǵyz aýdan. Qyzyq qoi, solai emes pe? Basqa etnostardyń atyn ielengen aýdan joq. «Orys» nemese «Ózbek» aýdany degendi estigen emespiz, mysaly. Menińshe, múmkindik bar kezde aýdannyń atyn tynysh ári beibit túrde aýystyrý kerek, – deidi Rýslan Túsipbekov.
– Qazirgi Qytaidyń soltústik batysyndaǵy aýmaq Resei men Qytai arasyndaǵy janjalǵa ilik bolyp keldi, birneshe ret qoldan qolǵa ótti. Chýgýchak, Sankt-Peterbor jáne ózge kelisimder buǵan dálel. Ókinishke qarai, ol jerdiń baiyrǵy turǵyndary (qazaqtar, uiǵyrlar, dúngender, qyrǵyzdar jáne t.b) árdaiym úlken saiasattyń qurbany boldy. Bul taqyryp jaily kóp nárse aitýǵa bolady. Alaida bir nárseni túsiný kerek. Qazaqstan bul janjaldan ainalyp ótýi tiis. Al Qytai biligi men uiǵyrlar arasyndaǵy janjal ulǵaia beredi, oǵan kúmánińiz bolmasyn, – dep atap ótti R.Túsipbekov.
Ustazdyń pikirinshe, bul jaǵdaida Qazaqstannyń basty mindeti – Qytaidaǵy qazaqtardy múmkindiginshe kóbirek kóshirip alý. Jáne ony tezdetý kerek.
Ol sondai-aq qazaqtar men uiǵyrlardyń birligi jaily jazý sánge ainalyp ketkenine alańdaýshylyq bildirdi.
– Árine, onyń óz orny bolýy tiis, biraq kózge túsetindei deńgeide emes. Qytaida qazaqtar men uiǵyrlar mundai birlikti sezinbeidi de – ekeýi eki túrli álem. Qytaida bolǵanymda buǵan naqty kóz jetkizdim. Menińshe, birlik týraly jergilikti qazaqtardy jáne tutas Qazaqstandy daýǵa tartý úshin aitady. Túsinińiz, radikaldy uiǵyrlar óz maqsatyna jetý úshin barlyǵyna barady. Al olardyń basty maqsaty bireý ǵana – qalai da Qytaidan táýelsizdigin alý. Árine, túrikterdiń birligi týraly sóz qulaqqa jaǵymdy estiledi. Biraq ony Qytaidan myńdaǵan shaqyrym qashyqtyqta Bosfor jaǵalaýynda otyryp aitý bir basqa da, Qazaqstanda, aidahardyń tumsyǵynyń astynda otyryp aitý múldem basqa. Onyń bizge keregi ne? – dep saýal tastady ustaz.
Rýslan Túsipbekov osy faktorlardyń barlyǵyn eskere kele, uiǵyrlarǵa qandai da bir úmit syilamaý úshin aýdannyń atyn dereý aýystyrýdy usyndy.
– Eshkimge úmit syilaýdyń keregi joq, ózimiz tynysh ómir súrýdiń amalyn qarastyrýymyz kerek, ol úshin Qytaidaǵy qazaqtardy kóshirip, shekarany bekemdep alý mańyzdy, yńǵaisyz ataýlarmen ózimizdiń de jáne qytailyq joldastardyń da ashýyna tiiýdiń keregi joq, – dep túiindedi oiyn ol.
