«Otbasylyq zorlyq-zombylyqty qylmys sanatyna jatqyzý máselesi qoǵamda kópten beri talqylanyp júr. Quqyq qorǵaý organdary bul usynystyń durys ekenine kúmánmen qaraidy.
Sebebi mundai turmystyq jaǵdailardy anyqtaý ońai emes, iaǵni osyndai oqiǵalardy tergep-tekserý qiynǵa soǵady. Bul sózdiń de jany bar. Biraq, qalai desek te, otbasylyq zorlyq-zombylyqqa kóz juma qaraýǵa bolmaidy» dep atap ótti Memleket basshysy.
Dalanews.kz-ke pikir bildirgen zańger Gúlmira Baiyrkenova aitýynsha, Toqaevtyń turmystyq zorlyq-zombylyq jaǵdaiyna erekshe toqtalýy bizdiń qoǵamda adam ómiriniń qanshalyqty mańyzǵa ie ekenin kórsetip otyr.
«Iá, jasyratyny joq sońǵy kezderi áleýmettik jeli nemese BAQ arqyly elimizdiń ár túkpirinde turmystyq zorlyq-zombylyqtyń oryn alyp jatqanyn kórip kelemiz. Kún ótken saiyn mundai keleńsiz jaǵdailar azaimai otyr. Endi ártúrli sebepti qarastyrýǵa bolady.
Biraq bas bostandyǵynan aiyryp, qatań jaza qoldanýǵa asyqpaǵanymyz abzal. Óitkeni otbasynda japa shegip, ár túrli dene jaraqatyn alǵan áiel adam quzyrly organdarǵa aryz jazǵannan keiin, kúieýin zańǵa tartyp, aiyppul tóleýge májbúr bolady.
Al sol otbasynyń materialdyq jaǵdaiy tómen bolǵandyqtan, al aiyppul januianyń biýdjetine áser etetindikten, jary aryzyn qaitaryp alyp jatqan jaǵdailardy kezdestirýge bolady. Sondyqtan da birden jazaǵa tartýǵa emes, qoǵam bolyp otbasylyq institýtty qalyptastyrýǵa, otbasylyq qundylyqtardy nasihattaýǵa basymdyq berýimiz kerek.
Qasym-Jomart Kemeluly aitqandai, otbasylyq zorlyq-zombylyqqa kóz juma qaraýǵa bolmaidy», – dedi Gúlmira hanym.
Iá, otbasynda oiran salatyndar jazaǵa tartylmasa, olar odan beter basynyp ketedi degen prezident sóziniń jany bar.
«Al japa shekkender múldem qorǵaýsyz qalady. Mundai áreketter úshin jazany kúsheitetin kez keldi dep sanaimyn. Zardap shekken jandar eldiń sózinen nemese bireýdiń qysym jasaýynan qoryqpaýy qajet. Sondyqtan, politsiia qyzmetkerleri olarmen óte muqiiat jumys júrgizip, tiisti sharalardy qoldanýy kerek», – dep atap ótken edi Memleket basshysy.
IIM derekterine sáikes, COVID-19 pandemiiasy kezeńinde otbasylyq-turmystyq qylmystar 21% -ǵa ósken.
Qazaqstandyq qoǵamdyq damý institýtynyń sarapshysy Dina Aikenova 2020 jyly júrgizgen zertteýinde otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyq ajyrasýdyń negizgi 5 sebebine kiredi dep atap ótti.
«BAQ pen áleýmettik jelilerde keńinen jariia etýdiń arqasynda azamattar eldegi otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyq jaǵdailary týraly jaqsy habardar bola bastady.
Azamattardyń mundai qylmystardy aýyr qabyldap, ásirese jas balalarǵa qatysty áreketteri, qoǵamda synalýda. Aita ketý kerek, kóbinese agressorlar jazasyz qalýda. Qazaqstandyq qoǵamdyq damý institýtynyń zertteýine sáikes respondentterdiń 51,2%-y úidegi zorlyq-zombylyq qurbandary týystary men ainalasyndaǵylardy sottaýdan qorqý sebebinen jii tatýlasýǵa barady. 43,8%-y jazalaý sharalarynyń tiimsizdigi, al 39,4%-y quqyq buzýshydan qorqý dep sanalady.
Memleket basshysy óz Joldaýynda jaǵdaiǵa kóz juma qaraýǵa bolmaitynyn atap ótti. Otbasylyq-turmystyq zorlyq-zombylyqtan zardap shekkender agressordan da, eń bastysy, qoǵamdy aiyptaýdan nemese bireýdiń tarapynan qysymnan qorqady.
Eń jamany, bul olardy qorǵaýy kerek politsiia qyzmetkerlerinen shyqqan kezde. Kúshtik organdardyń qurban bolǵandarǵa degen yqylasy, osy áreketter úshin jaýapkershilikti qatańdatý jáne qoǵam arasyndaǵy zorlyq- zombylyqty «qalypqa keltirýge» qarsy is-qimyl-otbasy-turmystyq zorlyq-zombylyq qurbandaryn qorǵaýdaǵy basty mindet jáne qoǵamdaǵy jańa qundylyqtar bolýy tiis», – dep atap ótti Dina hanym.
«Otan-otbasynan bastalady» desek, januiadaǵy bereke-birlik elimizdegi tynyshtyqtyń uiytqysy bolmaq.
Qýanysh RAHMETOLLAULY
