Jalpyulttyq sotsial-demokratiialyq partiiasy fraktsiianyń depýtattaryna baspanasynan aiyrylǵan bir top zeinetkerler kelip júgingen. Búgingi tańda elimizde alaiaqtar halyqtyń baspanasyn aldap ne tartyp alatyn jańasha qylmystyq áreketke kóshken. Depýtattar jaǵdai budan ári ýshyqpai turǵanda azamattardy qorǵaýdyń jedel sharalaryn qabyldaý qajet ekenin aitty, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Depýtattarǵa júgingen qariialardyń deni onlain-alaiaqtardyń qurbany bolyp otyr. Olarǵa alaiaqtar telefon arqyly psihologiialyq qysym kórsetip, tipti qorqytyp, jymysqy isterin júzege asyrýda. Osylaisha olar azamattardyń jalǵyz baspanasyn jalǵan qujat arqyly sybailastaryna satyp jiberýde.
Japa shekkenderdiń kópshiligi 60 pen 80 jas aralyǵyndaǵy qariialar. Basym bóligi jalǵyz basty. Alaiaqtar qorǵansyz qarttardy izdep taýyp, san soqtyrýda.
"Tipti qylmys jasaýshylar qarttardyń jeke derekteri men densaýlyǵyna bailanysty qupiia aqparattardy da túgel bilýi bizdi tań qaldyryp otyr. Demek alaiaqtar jeke derekter saqtalatyn tsifrlyq bazanyń da qupiiasyn biledi degen kúdik bar. Qazirgi tańda jábirlenýshilerdiń kóp bóligi óz páterlerinen kúshtep shyǵarylǵan. Qazir olardyń keibiri jaldamaly páterdi panalasa endi bireýleri saiajailarda kúnóltýde", - deidi depýtat Naýryz Sailaýbai.
Tipti basar jer-basar taýy qalmaǵan qarttyń biri janýarlarǵa arnalǵan priiýtta turyp jatqany týraly da aqparat kelip túsken.
Endi erekshe bir aita ketetin dúnie, kóp jaǵdaida sot organdary páterdi satý men satyp alý mámlelerinde kúmándi jaǵdai bolsa da, ony jaramsyz dep tanymaidy. Osylaisha baspanasyz qalǵan tulǵaǵa zańǵa sai, ýaqytsha bolsa da panalaityn oryn usynbaidy. Bul jaǵdai nege eskerilmei qalyp otyrǵany taǵy da beimálim.
Depýtattarǵa kelgen zeinetkerlerdiń qatarynda qatardyń keibirine páterinen bólek nesie rásimdelip, attaryna túrli áshekei-buiymdar da alynǵan. Mysaly: Popova T. A. esimdi azamat — 43 mln tg shyǵyn kórgen. Shaihieva R. A. II top múgedegi onkologiialyq esepte turǵanyna qaramastan — 38 mln tg shyǵyn kórgen. Al Naraevtar otbasy shamamen — 60 mln teńgeden astam qarajatynqaitara almai qinalyp júr. Bul jaǵdai quqyq qorǵaý organdary men prokýrorlyq qadaǵalaýdyń jedel reaktsiiasyn talap etedi. Bizdiń oiymyzsha kóbinese qylmystyq faktilerge jetkilikti nazar bólinbeýinen jáne qylmystarǵa der kezinde áreket etpeýden joǵarydaǵy jaǵdailar týyndap otyr.
Usynys
Depýtat osy máselege bailanysty Qazaqstan Respýblikasynyń Bas prokýroryna birneshe usynys jasady:
- Máselege bailanysty Sot sheshimderiniń zańdylyǵyn keshendi tekserip,
- Jábirlenýshilerdiń qylmystyq isterin baqylaýǵa alý jáne toqtatylyp arhivke jiberilgen isterdi zerdeleýdi;
- Ekijaqty restitýtsiiany jan-jaqty qamtamasyz etý.
Sonymen qatar, Qazaqstan Respýblikasynyń Ishki ister ministrinen:
- Jedel áreket etýdi qamtamasyz etý:
- Isterdi negizsiz áleýmettik janjalǵa ainaldyrý:
- Dropperlerdiń esepshottaryn jyldam anyqtaý jáne buǵattaý sharalaryn kúsheitýdi surady.
"Kiberqaýipsizdik jáne uiymdasqan qylmyspen kúres boiynsha UQK basshysynyń júieli sharalar qabyldaý áreketterin eskere otyryp, qylmystyq isterdi tergeýde jáne azamattardy kiberqylmyskerlerden qorǵaýǵa baǵyttalǵan sheshimder ázirleýge yqpal etýdi suraimyz. Jasyryn arnaiy operatsiia" degen jalǵan jeleýlermen jasalatyn qylmystardyń jedel aldyn alý jumystaryn taǵy da kúsheitýdi talap etemiz", - deidi depýtat.
Osyǵan sáikes, JSDP fraktsiiasy kelesidei usynystar beredi:
- Memlekettik ótemaqy qoryn qurý: Onda alaiaqtyń kesirinen sot sheshimi shyǵyp, baspanasynan airylǵan jáne kináli tulǵalardan qarajatty óndire almaǵan jandarǵa ótemaqy tóleý mehanizmin ázirleý.
- Jalǵyz baspanaǵa qatysty mámilelerdi mindetti notarialdyq kýálandyrý mehanizimin engizý: Notariýs satýshynyń áreket qabilettiligin tereń tekserip, psihiatr/narkodispanser anyqtamalaryn suraýdy talap etý jáne taraptardyń mámilerin tolyq beinejazba arqyly tirkeýdi engizý.
- Kútý merzimin engizý: Ásirese jalǵyz baspanasyn nemese qart adamdar saýdalaityn jyljymaityn múlk boiynsha mámilelerge 7–30 kúndik kútý merzimin engizý. Osy kezeńde zańsyz tirkeý áreketteri nemese qarajat aýdarý toqtatylýy tiis.
- Dropperler arqyly qarajatty shyǵarý isterin tiimdi tergeýdi qamtamasyz etý: Azamattyq kodekstiń 953-babyn qoldana otyryp, qarajatty qaitarý múmkindigin arttyrý máselesin ońtailandyrý qajet dep esepteimiz.
