جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتييالىق پارتيياسى فراكتسييانىڭ دەپۋتاتتارىنا باسپاناسىنان ايىرىلعان بٸر توپ زەينەتكەرلەر كەلٸپ جٷگٸنگەن. بٷگٸنگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدە الاياقتار حالىقتىڭ باسپاناسىن الداپ نە تارتىپ الاتىن جاڭاشا قىلمىستىق ەرەكەتكە كٶشكەن. دەپۋتاتتار جاعداي بۇدان ەرٸ ۋشىقپاي تۇرعاندا ازاماتتاردى قورعاۋدىڭ جەدەل شارالارىن قابىلداۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
دەپۋتاتتارعا جٷگٸنگەن قارييالاردىڭ دەنٸ ونلاين-الاياقتاردىڭ قۇربانى بولىپ وتىر. ولارعا الاياقتار تەلەفون ارقىلى پسيحولوگييالىق قىسىم كٶرسەتٸپ, تٸپتٸ قورقىتىپ, جىمىسقى ٸستەرٸن جٷزەگە اسىرۋدا. وسىلايشا ولار ازاماتتاردىڭ جالعىز باسپاناسىن جالعان قۇجات ارقىلى سىبايلاستارىنا ساتىپ جٸبەرۋدە.
جاپا شەككەندەردٸڭ كٶپشٸلٸگٸ 60 پەن 80 جاس ارالىعىنداعى قارييالار. باسىم بٶلٸگٸ جالعىز باستى. الاياقتار قورعانسىز قارتتاردى ٸزدەپ تاۋىپ, سان سوقتىرۋدا.
"تٸپتٸ قىلمىس جاساۋشىلار قارتتاردىڭ جەكە دەرەكتەرٸ مەن دەنساۋلىعىنا بايلانىستى قۇپييا اقپاراتتاردى دا تٷگەل بٸلۋٸ بٸزدٸ تاڭ قالدىرىپ وتىر. دەمەك الاياقتار جەكە دەرەكتەر ساقتالاتىن تسيفرلىق بازانىڭ دا قۇپيياسىن بٸلەدٸ دەگەن كٷدٸك بار. قازٸرگٸ تاڭدا جەبٸرلەنۋشٸلەردٸڭ كٶپ بٶلٸگٸ ٶز پەتەرلەرٸنەن كٷشتەپ شىعارىلعان. قازٸر ولاردىڭ كەيبٸرٸ جالدامالى پەتەردٸ پانالاسا ەندٸ بٸرەۋلەرٸ ساياجايلاردا كٷنٶلتۋدە", - دەيدٸ دەپۋتات ناۋرىز سايلاۋباي.
تٸپتٸ باسار جەر-باسار تاۋى قالماعان قارتتىڭ بٸرٸ جانۋارلارعا ارنالعان پرييۋتتا تۇرىپ جاتقانى تۋرالى دا اقپارات كەلٸپ تٷسكەن.
ەندٸ ەرەكشە بٸر ايتا كەتەتٸن دٷنيە, كٶپ جاعدايدا سوت ورگاندارى پەتەردٸ ساتۋ مەن ساتىپ الۋ مەملەلەرٸندە كٷمەندٸ جاعداي بولسا دا, ونى جارامسىز دەپ تانىمايدى. وسىلايشا باسپاناسىز قالعان تۇلعاعا زاڭعا ساي, ۋاقىتشا بولسا دا پانالايتىن ورىن ۇسىنبايدى. بۇل جاعداي نەگە ەسكەرٸلمەي قالىپ وتىرعانى تاعى دا بەيمەلٸم.
دەپۋتاتتارعا كەلگەن زەينەتكەرلەردٸڭ قاتارىندا قاتاردىڭ كەيبٸرٸنە پەتەرٸنەن بٶلەك نەسيە رەسٸمدەلٸپ, اتتارىنا تٷرلٸ ەشەكەي-بۇيىمدار دا الىنعان. مىسالى: پوپوۆا ت. ا. ەسٸمدٸ ازامات — 43 ملن تگ شىعىن كٶرگەن. شايحيەۆا ر. ا. II توپ مٷگەدەگٸ ونكولوگييالىق ەسەپتە تۇرعانىنا قاراماستان — 38 ملن تگ شىعىن كٶرگەن. ال ناراەۆتار وتباسى شامامەن — 60 ملن تەڭگەدەن استام قاراجاتىنقايتارا الماي قينالىپ جٷر. بۇل جاعداي قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن پروكۋرورلىق قاداعالاۋدىڭ جەدەل رەاكتسيياسىن تالاپ ەتەدٸ. بٸزدٸڭ ويىمىزشا كٶبٸنەسە قىلمىستىق فاكتٸلەرگە جەتكٸلٸكتٸ نازار بٶلٸنبەۋٸنەن جەنە قىلمىستارعا دەر كەزٸندە ەرەكەت ەتپەۋدەن جوعارىداعى جاعدايلار تۋىنداپ وتىر.
ۇسىنىس
دەپۋتات وسى مەسەلەگە بايلانىستى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋرورىنا بٸرنەشە ۇسىنىس جاسادى:
- مەسەلەگە بايلانىستى سوت شەشٸمدەرٸنٸڭ زاڭدىلىعىن كەشەندٸ تەكسەرٸپ,
- جەبٸرلەنۋشٸلەردٸڭ قىلمىستىق ٸستەرٸن باقىلاۋعا الۋ جەنە توقتاتىلىپ ارحيۆكە جٸبەرٸلگەن ٸستەردٸ زەردەلەۋدٸ;
- ەكٸجاقتى رەستيتۋتسييانى جان-جاقتى قامتاماسىز ەتۋ.
سونىمەن قاتار, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸنەن:
- جەدەل ەرەكەت ەتۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ:
- ٸستەردٸ نەگٸزسٸز ەلەۋمەتتٸك جانجالعا اينالدىرۋ:
- دروپپەرلەردٸڭ ەسەپشوتتارىن جىلدام انىقتاۋ جەنە بۇعاتتاۋ شارالارىن كٷشەيتۋدٸ سۇرادى.
"كيبەرقاۋٸپسٸزدٸك جەنە ۇيىمداسقان قىلمىسپەن كٷرەس بويىنشا ۇقك باسشىسىنىڭ جٷيەلٸ شارالار قابىلداۋ ەرەكەتتەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, قىلمىستىق ٸستەردٸ تەرگەۋدە جەنە ازاماتتاردى كيبەرقىلمىسكەرلەردەن قورعاۋعا باعىتتالعان شەشٸمدەر ەزٸرلەۋگە ىقپال ەتۋدٸ سۇرايمىز. جاسىرىن ارنايى وپەراتسييا" دەگەن جالعان جەلەۋلەرمەن جاسالاتىن قىلمىستاردىڭ جەدەل الدىن الۋ جۇمىستارىن تاعى دا كٷشەيتۋدٸ تالاپ ەتەمٸز", - دەيدٸ دەپۋتات.
وسىعان سەيكەس, جسدپ فراكتسيياسى كەلەسٸدەي ۇسىنىستار بەرەدٸ:
- مەملەكەتتٸك ٶتەماقى قورىن قۇرۋ: وندا الاياقتىڭ كەسٸرٸنەن سوت شەشٸمٸ شىعىپ, باسپاناسىنان ايرىلعان جەنە كٸنەلٸ تۇلعالاردان قاراجاتتى ٶندٸرە الماعان جاندارعا ٶتەماقى تٶلەۋ مەحانيزمٸن ەزٸرلەۋ.
- جالعىز باسپاناعا قاتىستى مەمٸلەلەردٸ مٸندەتتٸ نوتاريالدىق كۋەلاندىرۋ مەحانيزٸمٸن ەنگٸزۋ: نوتاريۋس ساتۋشىنىڭ ەرەكەت قابٸلەتتٸلٸگٸن تەرەڭ تەكسەرٸپ, پسيحياتر/ناركوديسپانسەر انىقتامالارىن سۇراۋدى تالاپ ەتۋ جەنە تاراپتاردىڭ مەمٸلەرٸن تولىق بەينەجازبا ارقىلى تٸركەۋدٸ ەنگٸزۋ.
- كٷتۋ مەرزٸمٸن ەنگٸزۋ: ەسٸرەسە جالعىز باسپاناسىن نەمەسە قارت ادامدار ساۋدالايتىن جىلجىمايتىن مٷلك بويىنشا مەمٸلەلەرگە 7–30 كٷندٸك كٷتۋ مەرزٸمٸن ەنگٸزۋ. وسى كەزەڭدە زاڭسىز تٸركەۋ ەرەكەتتەرٸ نەمەسە قاراجات اۋدارۋ توقتاتىلۋى تيٸس.
- دروپپەرلەر ارقىلى قاراجاتتى شىعارۋ ٸستەرٸن تيٸمدٸ تەرگەۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ: ازاماتتىق كودەكستٸڭ 953-بابىن قولدانا وتىرىپ, قاراجاتتى قايتارۋ مٷمكٸندٸگٸن ارتتىرۋ مەسەلەسٸن وڭتايلاندىرۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمٸز.
