Búgin Ortalyq kommýnikatsiialar qyzmetinde ekonomikanyń basym sektorlaryndaǵy tsifrlyq transformatsiianyń júzege asyrylý barysyna arnalǵan brifing ótti. Is-sharada QR Ónerkásip jáne qurylys vitse-ministri Jánnat Dúbirova sóz sóiledi,- dep habarlaidy Dalanews.kz
Qarqyndy tehnologiialyq damý jaǵdaiynda tsifrlandyrý – memlekettik basqarýdyń tiimdiligin, ashyqtyǵyn jáne ornyqtylyǵyn arttyratyn basty quraldardyń biri. Osyǵan orai Ónerkásip jáne qurylys ministrligi atalǵan salalarda júieli tsifrlyq sheshimderdi engizý jumystaryn kezeń-kezeńimen júrgizip keledi.
Jer qoinaýyn paidalaný salasyndaǵy tsifrlandyrý
Jer qoinaýyn paidalanýdyń biryńǵai platformasynyń negizinde geologiia jáne jer qoinaýyn paidalaný salasyndaǵy 22 memlekettik qyzmet tsifrlandyryldy. Platforma interaktivti kartany, litsenziialar men kelisimsharttardy berý jáne olardyń oryndalýyn baqylaý úderisterin avtomattandyrýǵa múmkindik beredi.
Aǵymdaǵy jyldyń sońyna deiin geologiialyq esepterdi jasandy intellekt kómegimen óńdeý jobasyn iske qosý josparlanǵan. Jasandy intellekt júiesi skanerlengen esepterdi, kesteler men kartalardy taldap, geologiialyq Big Data — derekter bazasyn qalyptastyrady. Qazirgi tańda prototip daiyndaý jáne bastapqy bazany qurý — jobanyń alǵashqy kezeńi sátti aiaqtalǵan. Bul bolashaqta jer qoinaýyn keshendi taldaý men perspektivaly ýchaskelerdi boljaý úderisterin avtomattandyrýǵa negiz bolady.
Sondai-aq, litsenziialyq-kelisimsharttyq sharttar (LKSh) boiynsha esepti elektrondy túrde tapsyrý modýli iske asyryldy. Biyl jer qoinaýyn paidalanýshylar alǵash ret esepti tsifrlyq formatta tapsyrdy.
Budan bólek, kelisimsharttar men litsenziialardy tsifrlandyrý boiynsha da aýqymdy jumys atqaryldy. Qazirgi ýaqytta qatty paidaly qazbalar boiynsha 3 449 kelisimshart pen litsenziia tsifrlandyryldy.
Sonymen qatar, jalpyǵa taralǵan paidaly qazbalar (JPQ) boiynsha akimattarmen birlesip tsifrlandyrý jumystary júrgizilýde. Búginde 2 024 kelisimshart pen litsenziia tsifrlandy.
Qurylys salasyndaǵy tsifrlandyrý
Tsifrlyq transformatsiianyń negizgi baǵyttarynyń biri — Memlekettik qala qurylysy kadastrynyń avtomattandyrylǵan aqparattyq júiesin (MQQK AAJ) engizý. Atalǵan júie:
- núktelik qurylysqa jol bermeýge;
- bas josparlar, egjei-tegjeili josparlaý jobalary (EJJ) jáne injenerlik jeliler boiynsha ózekti derekterge qol jetkizýge;
- infraqurylymy daiyn jer telimderin ádil ári ashyq bólýdi qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
2025 jyldyń III toqsanynda júieni óndiristik paidalanýǵa engizý josparlanyp otyr.
Al IV toqsannan bastap kelesi memlekettik qyzmetter tolyqtai elektrondy formatta usynylady:
- jobalaý úshin bastapqy materialdardy berý;
- eskizdik jobalardy kelisý;
- tehnikalyq sharttardy berý.
Sondai-aq, jyl sońyna deiin Co-Pilot jasandy intellekt júiesin qoldaný boiynsha pilottyq joba iske asyrylady. Joba aiasynda drondar arqyly aýmaqty áýeden sholý júrgizilip, alynǵan derekter bekitilgen bas josparlarmen jáne EJJ-men salystyrylady. Eger sáikessizdikter anyqtalsa, bul aqparat avtomatty túrde sáýlet-qurylys baqylaý organdaryna (SQBO) joldanady.
Turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyǵy salasyndaǵy tsifrlandyrý
2025 jyldyń IV toqsanynyń sońyna deiin Biryńǵai tólem qujatyn (BTQ) elimizdegi barlyq eldi mekenge, sonyń ishinde aýyldyq aimaqtarǵa engizý josparlanǵan. Bul kommýnaldyq tólemder boiynsha aqparattyq teńgerimsizdikti joiyp, biryńǵai esep júrgizý standarttaryn qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.
Sonymen qatar, kommýnaldyq qyzmet kórsetý sapasyn arttyrý maqsatynda úderisterdi qaita injiniringteý jáne avtomattandyrý jumystary júrgizilýde.
Osy kezeńde iske qosylatyn Turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyǵynyń biryńǵai platformasy kelesi komponentterdi qamtidy:
- tutynýshylardyń biryńǵai bazasy;
- Biryńǵai tólem qujaty (BTQ);
- tsifrlanǵan kommýnaldyq qyzmetter;
- turǵyn úi qory men injenerlik infraqurylym nysandarynyń derekter bazasy;
- analitikalyq modýl.
Salalardy tsifrlandyrý — bul memlekettik basqarýdyń ashyq, tiimdi ári ornyqty modelin qalyptastyrýǵa, investitsiia tartýǵa, innovatsiiany damytýǵa jáne azamattardyń ómir súrý sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan strategiialyq qadam.
