Ómir súrý sapasynyń indeksi: Qazaqstan kórsetkishteri orta eseppen EYDU elderinen joǵary

Ómir súrý sapasynyń indeksi: Qazaqstan kórsetkishteri orta eseppen EYDU elderinen joǵary
ru.freepik.com

QR SJRA Ulttyq statistika biýrosy Ekonomikalyq yntymaqtastyq jáne damý uiymynyń (EYDU) «Better Life Index» ádistemesine sáikes, 2024 jylǵa arnalǵan Qazaqstandaǵy ómir súrý sapasynyń indeksi kórsetkishterin jariialady, dep habarlaidy Dalanews.kz

Atalǵan indeks EYDU tańdaýy boiynsha eldiń damý deńgeiin sipattaityn ál-aýqat kórsetkishterin qamtidy. Munda halyqtyń materialdyq nemese ekonomikalyq ál-aýqaty ǵana emes, sonymen qatar adam áleýetin ósirýge bailanysty mańyzdy aspektiler de eskeriledi. Qazaqstan birqatar kórsetkish boiynsha oń nátijege qol jetkizdi.

Biýro derekterine sáikes, 2024 jyly halyqtyń moraldy qoldaýǵa qanaǵattaný deńgeii, iaǵni qiyn sátte iek artar jandardyń bar ekenine degen senim 93,3% qurady. EYDU elderi boiynsha bul kórsetkishtiń ortasha deńgeii – 91%.

Ómirge qanaǵattaný kórsetkishi boiynsha qazaqstandyqtar óz ómirin 10 balldyń ishinen 7,6 ballǵa baǵalaǵan. Respondentter kúndelikti ómirde jaǵymdy emotsiialardy jaǵymsyzdarǵa qaraǵanda jiirek sezinetinin atap ótken. EYDU elderi boiynsha bul kórsetkish orta eseppen – 7,3 ball.

2024 jyly uzaq merzimdi jumyssyzdyq deńgeii, iaǵni bir jyldan astam ýaqyt jumyssyz júrgenderdiń úlesi 0,2 paiyzdyq tarmaqqa tómendep, 1% kórsetti. Eńbekke qabiletti jastaǵy halyqtyń 80% astamy jumyspen qamtylǵan. Bul EYDU elderindegi ortasha deńgeiden (78%) joǵary. Sonymen qatar aptasyna 50 saǵattan artyq jumys isteitinderdiń úlesi aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 0,4 paiyzdyq tarmaqqa azaiyp, 2% qurady. EYDU elderinde bul kórsetkish 7,1%.

«Qaýipsizdik» kórsetkishi boiynsha 2024 jylǵy quqyq qorǵaý organdaryna degen senim aiasyndaǵy halyq arasynda júrgizilgen saýalnama qorytyndylaryna sáikes, suralǵandardyń 93,9% túnde kóshege shyqqanda ózin qaýipsiz sezinedi eken. Bul EYDU elderi boiynsha ortasha kórsetkishten (74%) edáýir joǵary.

Aita keteiik, EYDU – demokratiia qaǵidattaryn ustanatyn damyǵan naryqtyq ekonomikasy bar elderdi biriktiretin halyqaralyq uiym. Uiymnyń negizgi maqsaty – turaqty ekonomikalyq ósimdi qamtamasyz etýge jáne múshe elderdiń ómir súrý deńgeiin arttyrýǵa baǵyttalǵan úilestirilgen saiasatty júrgizý. EYDU-ǵa 38 memleket múshe, onyń ishinde Avstriia, Belgiia, Germaniia, Kanada, Japoniia, Ulybritaniia, AQSh, Frantsiia, Norvegiia, Shvetsiia jáne t.b. elder bar.