Freedom Inside '26

Nazarbaev halyq sanaǵy kezinde 5 mln qazaqty sanattan syzyp tastaǵan - demograf

Nazarbaev halyq sanaǵy kezinde 5 mln qazaqty sanattan syzyp tastaǵan - demograf
Mýhoriapov degen sabaz qaidaǵy-jaidaǵyny eske túsirip otyr. 2000-shy jyldardyń basy. Almaty qalalyq Ishki saiasat departamentinde bas maman bop qyzmet etemin.

Bir kúni bizge jaryqtyq Maqash Tátimov aǵamyz keldi. Bákin-shúkin áńgimeden keiin álgi kisini astyndaǵy ashanaǵa shaiǵa apardyq. Sondaǵy aitqan sózi men kózi jadymda áli kúnge sairap tur.

Aǵamyz kózi qýlana eren jarq etip búi degen edi sonda: “Jaqynda ótken Halyq sanaǵynyń (1999 j.bolý kerek) nátijesin Nurekeńe baiandaǵan edim. Sonda ol kisi soltústiktegi kórshimiz nervnichat etedi dep qorytyndy esepten 5-6 mln.qazaqtyń sanyn syzyp tastady” dep edi. Al sonda…

Al sonda sol eseptiń syrtynda iesiz qalǵan 5-6 million qazaq osy ýaqyt ishinde ai qarap, shoshqa taǵalap júrmegen shyǵar?!

Ol 23 jylda kem degende 2 ese ósti delik, sonda tek solar ózi qansha adamǵa kóbeidi qazir?

Biylǵy sanaqtyń nátijesinde 19,6 mln.boldyq. Oǵan 10-12 milliondy qossaq, qatelespeimiz be?! 30 million halyqqa jaqyndamaimyz ba sonda?!


Ony bylai qoiaiyq. Sol 19,6 mln.halyqtyń 70%-y - Qazaq!

Al, onyń 80%-y memlekettik tilde erkin sóileimin dep jaýap bergen. Al joǵaryda aitqan 10-12 mln. sanattan syzylǵan qarakózderimizdi ortaq tizimge qossaq, onda kem degende 90%-y qazaq tilinde erkin sóileitin halqymyz bar.

Endi beri kelińizder.

Sonda respýblika halqynyń 70%-y qazaq eken, onyń 80-90%-y qazaq tilinde ep-erkin sóileidi eken, onda nege kópshilik iaǵni elektorattyń basym bóliginiń múddesi aiaq asty bolady???

Ágáráki, sailaýshylardyń basym kópshiligi qazaqtar bolsa ámbe onyń 80%-qazaq tilinde erkin sóileitin bolsa, onda elektorattyń basym kópshiligi daýys berip sailaǵan Parlament, sol arqyly jasaqtalǵan Úkimet hám jergilikti atqarýshy bilik nege is qaǵazdaryn elektorattyń basym bóliginiń tilinde júrgizip, jinalys-jiyndaryn nege elektorattyń basym bóliginiń tilinde ótkizbeidi?!

Nege elektorattyń basym bóliginiń tilinde buqaralyq aqparat quraldary tiisinshe qarjylandyrylmaidy, nege orystildi BAQ bizde dáýirlep turýy tiis?


Nege qai-qaidaǵy kelimsek elektorattyń basym bóliginiń namysyna tiedi jáne nege oǵan elektorattyń basym bóligi sailaǵan memlekettik organdar tiisti jaza qoldanbaidy? Ondai “negeler” óte kóp. Osydan shyǵatyn qorytyndy bireý ǵana!

Budan bylai Memleket elektorattyń basym bóliginiń múddesine sai jumys isteýi kerek. Barlyq damyǵan memleketterde solai áiteýir...

Bizdiń memlekettik organdar ózderin zamanǵa sai jumys istep otyrmyz dep aitady ǵoi. Onda bizdiń aityp otyrǵanymyzdy olar óte jaqsy túsiner dep oilaimyz…

 

 Pikir iesi: Aqberen Elgezek


Avtordyń álemjelidegi paraqshasynan