Freedom Inside '26

Munaily óńirdegi másele: Mańǵystaýda jumyssyzdar sany 20 myńǵa jetti

Munaily óńirdegi másele: Mańǵystaýda jumyssyzdar sany 20 myńǵa jetti
JI: Dalanews.kz

Qazaqstanda sońǵy jyldary jumyssyzdyq deńgeii birtindep tómendep keledi. Eger 2011 jyldyń birinshi toqsanynda eldegi jumyssyzdyq deńgeii 5,5 paiyz bolsa, 2026 jyldyń alǵashqy toqsanynyń qorytyndysy boiynsha bul kórsetkish 4,5 paiyzǵa deiin tómendegen, dep habarlaidy dalanews.kz.

Qalalyq jerlerde jumyssyzdyq deńgeii 5,9 paiyzdan 4,5 paiyzǵa deiin azaisa, aýyldyq jerlerde 5,1 paiyzdan 4,6 paiyzǵa túsken. Bul eńbek naryǵyndaǵy jaǵdaidyń birtindep jaqsaryp kele jatqanyn kórsetedi, dep jazady energyprom.kz. Alaida el boiynsha ortasha kórsetkishterge qaramastan, keibir óńirlerde másele ózekti kúiinde qalyp otyr.

Mańǵystaý jumyssyzdyq boiynsha antilider atandy

2026 jyldyń birinshi toqsanynyń qorytyndysy boiynsha Mańǵystaý oblysyndaǵy jumyssyzdyq deńgeii 5 paiyzdy qurady. Bul respýblikalyq ortasha kórsetkishten joǵary. Óńirde resmi túrde 20 myń jumyssyz adam tirkelgen.

Salystyrý úshin aitsaq, Atyraý jáne Pavlodar oblystarynda jumyssyzdyq deńgeii 4,9 paiyz bolsa, eldiń kóptegen óńirlerinde bul kórsetkish 4,6 paiyzdan aspaidy. Al eń tómengi deńgei Qaraǵandy oblysynda tirkelgen – 4 paiyz.

Áielder arasyndaǵy jumyssyzdyq eń joǵary deńgeige jetken

Mańǵystaý oblysyndaǵy eń ótkir másele – áielderdiń jumyspen qamtylýy. Óńirde er adamdar arasyndaǵy jumyssyzdyq deńgeii nebári 2 paiyz bolsa, áielder arasynda bul kórsetkish 8,4 paiyzǵa jetken. Bul – Qazaqstandaǵy eń joǵary kórsetkish. Respýblika boiynsha áielder arasyndaǵy ortasha jumyssyzdyq deńgeii 5 paiyzdy quraidy.

Osylaisha Mańǵystaýdaǵy erler men áielder arasyndaǵy jumyssyzdyq aiyrmasy 6,4 paiyzdyq tarmaqqa jetip otyr. Mundai úlken alshaqtyq Qazaqstannyń basqa birde-bir óńirinde baiqalmaidy.

Jumyssyzdardyń jartysyna jýyǵy úi sharýasymen ainalysady

Óńirdegi jumyssyzdyq qurylymy da eńbek naryǵyndaǵy kúrdeli máselelerdi kórsetedi. 20 myń jumyssyz turǵynnyń shamamen 6,9 myńy jumys istemeýiniń negizgi sebebi retinde úi sharýashylyǵyn júrgizýdi ataǵan. Taǵy 3 myń adam jumyssyzdyqty otbasylyq jáne jeke jaǵdailarmen bailanystyrǵan. Osylaisha óńirdegi jumyssyzdardyń jartysyna jýyǵy jumyssyz qalý sebebi retinde úi sharýasy men otbasylyq jaǵdailardy kórsetken.

Sarapshylardyń pikirinshe, bul eń aldymen áielderdiń eńbek naryǵyna tolyqqandy aralasýyna kedergi keltiretin áleýmettik máselelerdiń bar ekenin ańǵartady.

Vakansiia tapshy

Mańǵystaýda jumys tabýdyń qiyndyǵyn bos jumys oryndarynyń azdyǵy da kórsetedi. Enbek portalynyń málimetinshe, biylǵy maýsym aiynda oblys boiynsha nebári 658 vakansiia jariialanǵan. Bul eldegi barlyq bos jumys oryndarynyń 1,2 paiyzy ǵana.

Qazaqstan boiynsha vakansiia sany budan tómen kórsetkish tek Qyzylorda oblysynda tirkelgen.

Salystyrý úshin:

Qaraǵandy oblysynda – 2,8 myń vakansiia;

Shyǵys Qazaqstan oblysynda – 2,6 myń vakansiia;

Qostanai oblysynda – 2,2 myń vakansiia jariialanǵan.

Munaily óńirde munai salasyna jumys az

Vakansiialardyń qurylymy da óńir ekonomikasynyń ártaraptandyrylýy álsiz ekenin kórsetedi.

Eń kóp bos jumys oryndary bilim berý salasynda tirkelgen – 93 vakansiia.

Odan keiin:

meditsina jáne farmatsevtika – 77;

biliktilikti qajet etpeitin jumystar – 52;

óndiris salasy – 39;

qarjy jáne býhgalteriia – 30;

memlekettik sektor – 26;

kólik jáne logistika – 24 vakansiia.

Al Mańǵystaý ekonomikasynyń negizgi tiregi sanalatyn munai-gaz salasynda bar bolǵany 20 vakansiia ǵana usynylǵan. IT jáne telekommýnikatsiia salasynda 6 bos oryn bolsa, quqyq jáne týrizm salalarynda úsh-úsh vakansiiadan ǵana tirkelgen.

Jumys berýshilerdiń belsendiligi tómen

HeadHunter platformasynyń derekterine sáikes, 2026 jyldyń birinshi toqsanynda Aqtaý qalasynyń úlesine Qazaqstandaǵy barlyq vakansiialardyń tek 1,5 paiyzy ǵana kelgen. Bir jyl ishinde óńirdegi bos jumys oryndarynyń sany 10,9 paiyzǵa qysqarǵan. Almaty qalasynyń úlesine eldegi barlyq vakansiialardyń 40 paiyzy tiesili bolsa, Astana – 22,7 paiyzdy, Qaraǵandy qalasy 5 paiyzdan astam úlesti ielengen.

Bul Mańǵystaý oblysynda jańa jumys oryndarynyń az qurylyp jatqanyn jáne jumys berýshiler belsendiliginiń tómen ekenin kórsetedi.

Munaily óńirdegi sheshilmegen másele

Sarapshylar Mańǵystaý oblysynyń joǵary ekonomikalyq áleýetine, iri munai-gaz jobalaryna jáne óńirge tartylatyn qomaqty investitsiialarǵa qaramastan, jumyssyzdyq máselesi jyldar boiy ózekti bolyp otyrǵanyna nazar aýdarady. Ásirese áielder arasyndaǵy jumyssyzdyq kórsetkishi respýblikadaǵy eń joǵary deńgeide qalyp otyr. Bul qoldanystaǵy jumyspen qamtý baǵdarlamalary men ekonomikany ártaraptandyrý sharalary ázirge kútken nátijeni tolyq bere almai otyrǵanyn kórsetedi.