«Rosatom» mashina jasaýshylary Mysyrda salynyp jatqan «El-Dabaa» AES úshin negizgi jabdyqtardy jóneltýdi jalǵastyryp jatyr, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Qurylys alańyna «El-Dabaa» atom elektr stansasynyń tórt energiia blogyna arnalǵan barboter men qubyr armatýrasynyń alǵashqy buiymdary jetkizildi.
«ZiO-Podolsk» AQ-da («Rosatom» memlekettik korporatsiiasynyń mashina jasaý diviziony) «Rosatom»Mysyrda (bas jobalaýshy jáne bas merdiger — «Rosatomnyń» Injiniringtik diviziony) «El-Dabaa»atom elektr stansasynyń barlyq tórt energobloktarynyń reaktor zaldary úshin barboterler jiyntyǵy (reaktor qondyrǵysynyń qysymyn óteý júiesindegi bak) daiyndaldy. Barlyǵy tórt ónim ázirlenip, qurylys alańyna jóneltildi.
Sonymen qatar mashina jasaý divizionynyń basqa zaýytynda – «Petrozavodskmash» – «El-Dabaa» atom elektr stansasynyń jańa energobloktarynyń reaktorlyq zaldaryna arnalǵan qubyr armatýrasy buiymdarynyń birinshi partiiasy daiyndalyp, jiberildi. Júieniń senimdi jumysyn qamtamasyz etýge arnalǵan 16 joǵary jáne tómen qysymdy keri ysyrmalar jetkizildi. Joba aiasynda Kareliia zaýyty stansanyń tórt energoblogyna arnalǵan 220 qubyr armatýrasynyń jeke konstrýktorlyq jáne tehnologiialyq qujattamasy boiynsha ónim shyǵarady.
Qazirgi ýaqytta «Petrozavodskmashta» óndiriste negizgi ainalym qubyrynyń qubyr toraptary, negizgi ainalym sorǵy agregattarynyń korpýsy bar, «El-Dabaa» AES №3 energiia blogy úshin qysym kompensatory daiyndalýda. Rostov oblysyndaǵy «Atommash» zaýytynda stansanyń ekinshi energoblogy, bý generatorlary jáne qysym kompensatory úshin 3+ býyndy VVER-1200 reaktorynyń korpýsyn daiyndaý jalǵasýda. Bul jabdyqty tapsyrys berýshige 2026 jyldyń birinshi jartysynda jóneltý josparlanýda. Mysyrda salynyp jatqan atom elektr stansasynyń birinshi energoblogyna arnalǵan reaktor qurylys alańyna jetkizildi. Ony ornatý osy jyldyń qarasha aiyna josparlanǵan.
Anyqtama: Barboter – reaktor qondyrǵysynyń qysymyn óteý júiesiniń quramdas bóligi. Ol qysym kompensatorynan jáne basqa birinshi tizbekti jabdyqtan keletin býdy kondensatsiialaýǵa arnalǵan. Ónim aýstenitti hrom-nikeldi bolattan jasalǵan. Onyń salmaǵy 15 tonna, uzyndyǵy shamamen 8 metr, diametri 2,5 metr.
Qubyr armatýrasy energiia blogynyń jumysyn senimdi qamtamasyz etý úshin suiyqtyq nemese gaz aǵynynyń germetikalyq jabylýyna jaýap beredi. Óndiris protsesinde árbir ónim zaýyttyq synaqtar kesheninen ótedi. Onyń ishinde pnevmatikalyq, gidravlikalyq, vakýýmdyq germetikalyq synaq júrgiziledi. Qubyr armatýrasynyń jabdyǵy – «Petrozavodskmash» úshin seriialyq ónim.
Qysym kompensatory AES reaktor zalynyń negizgi jabdyqtarynyń bóligi bolyp sanalady jáne reaktordyń birinshi tizbeginde qysym jasaýǵa jáne ustap turýǵa arnalǵan. Jabdyq-salmaǵy 180 tonnadan asatyn dánekerlengen ydys, qabyrǵasynyń qalyńdyǵy 165 mm bolatyn tórt tsilindrlik qalyń qabyrǵaly qaptamadan jáne eki elliptikalyq túbinen turady.
«El-Dabaa» atom elektr stansasy — Mysyrdaǵy alǵashqy atom elektr stansasy. Ol jerorta teńiziniń jaǵalaýyndaǵy Matrýh provintsiiasyndaǵy El-Dabaa qalasynda, Kairden soltústik-batysqa qarai 300 shaqyrym jerde salynýda. Atom elektr stansasy tórt energobloktan turady. Árqaisysynyń qýaty 1200 megavatt bolatyn, reseilik VVER-1200 III+ býynyna jatatyn sý-reaktorlarymen jabdyqtalǵan. Olar eń jańa tehnologiialar bolyp sanalady jáne qazirdiń ózinde tabysty jumys istep turǵan tirek stansalary bar. «El-Dabaa» atom elektr stansasy 2017 jyldyń 11 jeltoqsanynda kúshine engen kelisimsharttar sheńberinde salynýda. Kelisimsharttyq mindettemelerge sáikes reseilik tarap atom elektr stansasyn quryp qana qoimai, sonymen qatar stansanyń búkil qyzmet etý merzimi ishinde iadrolyq otyn jetkizedi. Sonymen qatar mysyrlyq seriktesterge atom elektr stansasynyń alǵashqy 10 jylynda stansaqyzmetkerlerine paidalaný jáne tehnikalyq qyzmet kórsetýge, oqytýǵa kómektesedi. Sonymen qosa, reseilik tarap jeke kelisimshart aiasynda arnaiy qoimalar salyp, paidalanylǵan iadrolyq otyndy saqtaýǵa arnalǵan arnaiy konteinerler usynady.
«Rosatom» memlekettik korporatsiiasynyń mashina jasaý diviziony – óndiris kólemi men kirisi boiynsha Reseidegi eń iri energetikalyq mashina jasaý holdingi. Ol reseilik dizaindaǵy barlyq salynyp jatqan atom elektr stansalarynyń reaktorlyq jabdyqtar men mashina zalynyń tolyq jetkizýshisi, jabdyq óndirýshisi, energetika, munai-gaz kesheni men basqa salalyq kásiporyndar úshin keshendi sheshimderdi ázirleýshi jáne jetkizýshi bolyp sanalady. rosatommd.ru
«Rosatom» memlekettik korporatsiiasynyń injiniringtik diviziony atom salasynyń jetekshi kompaniialaryn biriktiredi: «Atomstroieksport» AQ (Máskeý, Nijnii Novgorod, Reseidegi jáne sheteldegi filialdar), Birikken jobalaý institýty – «Atomenergoproekt» AQ (Máskeý, Nijnii Novgorod, Sankt-Peterbýrg filialdary-jobalaý institýttary, Reseidegi jáne sheteldegi filialdar, izdestirý filialdary) jáne enshiles qurylys uiymdary. Injiniringtik divizion tapsyrystar portfeli jáne álemniń ártúrli elderinde bir mezgilde salynatyn atom elektr stansalarynyń sany boiynsha álemde birinshi orynda tur. Divizion kirisiniń shamamen 80% sheteldik jobalar quraidy. Injenerlik divizion Reseide jáne basqa elderde joǵary qýatty AES salý boiynsha jobalardy iske asyrady, jobany basqarý men jobalaýdy qosa alǵanda, EPC, EPC(M) qyzmetteriniń tolyq spektrin kórsetedi jánekúrdeli injenerlik nysandardy basqarý úshin Multi-d tehnologiialaryn damytady. Divizion reseilik atom salasynyń jetistikterine jáne zamanaýi innovatsiialyq tehnologiialarǵa súienedi. www.ase-ec.ru
Resei Dostyq eldermen yntymaqtastyqqa basa nazar aýdara otyryp, halyqaralyq saýda-ekonomikalyq qatynastardy dáiekti túrde damytýda. Energetika salasyndaǵy halyqaralyq iri jobalardy iske asyrý jalǵasýda. «Rosatom» jáne onyń kásiporyndary bul jumysqa belsendi qatysady.
