Merdigerler ǵana emes, sheneýnikter de kináli

Merdigerler ǵana emes, sheneýnikter de kináli
Sońǵy úsh jylda turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyq máselelerin sheshý úshin respýblikalyq biýdjetten 330 mlrd teńgeden astam qarajat bólindi. Aýqymdy qarjylandyrý kólemine qaramastan, jolǵa, sýmen, gazben qamtamasyz etýge, elektrlendirýge qatysty shaǵymdar sany azaimaýda. Turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyǵynyń júieli máseleleri men olardy sheshý sharalary «Nur Otan» partiiasynyń Partiialyq baqylaý komitetiniń otyrysynda talqylandy, – dep habarlaidy Dalanews.kz.

Partiialyq baqylaý komitetiniń múshesi Ánýar Iliiasova atap ótkendei, jelilerdiń tozýyna bailanysty sýdyń aǵyp ketýinen kelgen shyǵyn jylyna 16 mlrd teńgege jýyqtaǵan. Partiialyqtar júrgizgen taldaý qorytyndysy boiynsha qalalyq jerlerdegi tozyǵy jetken barlyq sý qubyrlar jelisin aýystyrý úshin 20 jyl, al káriz jelilerin aýystyrýǵa – 40 jyl qajet ekeni anyqtaldy.

Partiialyqtardyń pikirinshe, osyndai ahýaldyń qalyptasýyna tek josyqsyz merdigerler ǵana emes, sheneýnikter de kináli. Mysaly, Túrkistan oblysy Saryaǵash aýdany Jibek Joly aýylynda gaz taratý stantsiiasy 2012 jyly 220 mln teńgeden astam qarajatqa salynǵan. Nysandy qabyldaý týraly memlekettik aktige qol qoiylǵan. Bir jyl ótken soń gaz inspektsiiasy kóptegen jónsizdikterdi anyqtaǵan, alaida aýdandyq sheneýnikter, jumsartyp aitqanda, buǵan qatysty kesh qimyldap otyr.

– Qurylys bólimi tek 7 jyl ótkennen keiin, iaǵni 2020 jylǵy aqpanda ǵana merdigerge jónsizdikterdi joiý jóninde hat joldaǵan, al ol bolsa, bankrotqa ushyraǵan. Osynaý biýdjet qarjysynyń barlyǵy qumǵa quiǵan sýdai aǵyp ketken, al gaz taratý stantsiiasy paidalanýǵa berýge jaramsyz dep tanylǵan. Bul – memlekettik qyzmetshilerdiń áreketsizdigi jáne biýdjet qarajatyn ysyrap etý, – dedi Ánýar Iliiasov.


Nurotandyqtardyń pikirinshe, taǵy bir ózekti máseleniń biri – kóp páterli turǵyn úi keshenderin jańa basqarý formasyna kóshirý máselesi. Elimizdegi turǵyn úilerdiń barlyǵy 2021 jyldyń 7 qańtaryna deiin Páter ieleri kooperativteriniń (PIK) ornyna Múlik ieleriniń birlestigin (MIB) nemese jai seriktestik qurýǵa tiis bolatyn. Alaida Partiialyq baqylaý komiteti bul baǵyttaǵy jumystar shyn máninde júrgizilmei otyr dep sanaidy.

– Tek elordanyń ózinde 3 myńdai turǵyn úi kesheni bolsa, qazirgi ýaqytta nebári 260 MIB qana qurylǵan. Eger elordanyń ózinde osylai júrse, óńirler týraly ne aitýǵa bolady? Munyń sebebi zańnamanyń jetilmegendiginde bolyp otyr. PIK-ter qarsylyq tanytyp, qujattardy, úi-jailardy bermeidi, al buǵan jaýapkershilik sharalary kózdelmegen. Turǵyn úi basqarmasy bul rette kómek bere almaidy, PIK-ti de jazalai almaidy, tek keńes qana bere alady, – dedi Ánýar Iliiasov.

Turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyǵy salasyndaǵy qordalanǵan máselelerdi sheshý úshin nurotandyqtar iesiz jelilerdi paidalanýshy uiymdardyń menshigine óteýsiz berý múmkindigin qarastyrýdy usyndy. Elektr qýaty men jylý tarifteriniń budan ary ósýine jol bermeý úshin Halyqaralyq qarjy institýttarynyń qarajatyn tartyp, tozǵan jabdyqtardy aýystyrýǵa jáne jańǵyrtýǵa arnalǵan shyǵyndy sýbsidiialaý tetigi arqyly «Nurly jer» baǵdarlamasyn paidalaný usynylady.

Munda jobany 50%-ke deiin qarjylandyrý respýblikalyq biýdjetten bolýy múmkin. Usynylǵan tetik tarifke aýyrtpalyqty azaityp, osy arqyly áleýmettik táýekelderdi eskerýge jáne retteýge múmkindik beredi.


Talqylaý qorytyndysy boiynsha partiialyqtar óńirlerdegi turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyqtyń eń problemaly nysandaryna partiialyq baqylaý komissiiasynyń naqty músheleri men máslihattardaǵy  «Nur Otan» partiiasynyń depýtattaryn bekitýdi usyndy.

Sonymen qatar, endi óńirlik komissiialar memlekettik organdardyń, merdigerlik jáne paidalanýshy kompaniialardyń ókilderin, sondai-aq jergilikti turǵyndardy shaqyra otyryp, osyndai máselelerdi kem degende toqsan saiyn bir ret talqylaityn bolady.

Partiianyń baspasóz qyzmetiniń aqparaty boiynsha, áreketsizdigi jáne tiisti partiialyq baqylaý jasamaǵany úshin Pavlodar qalasy ákiminiń orynbasary Darhan Sahanovqa, Saryaǵash aýdanynyń ákimi Muhit Otarshievke, birqatar oblystyń Energetika jáne turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń basshylary Rýslan Turǵambaevqa (Túrkistan oblysy), Ulantai Úsenovke (Qaraǵandy oblysy), Ádilbek Áýbákirovke (Soltústik Qazaqstan oblysy) sógis jariialandy. Sondai-aq, Batys Qazaqstan oblysynyń Energetika jáne turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń basshysy Asqar Ǵabidýllinge partiialyq eskertý jasaldy.