Máskeýde Qazaqstan Elshiliginde Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń «Jańa tarihi kezeńdegi Qazaqstannyń ózekti mindetteri» attyQazaqstan halqyna Joldaýyna arnalǵan dóńgelek ústel ótti, dep habarlaidy dalanews.kz.
Kezdesýdi ashqan Qazaqstannyń Reseidegi Elshisi Dáýren Abaev bul Joldaýdyń Prezident Qasym-Jomart Toqaev bastamashylyq etken aýqymdy saiasi transformatsiia jaǵdaiynda jariialanǵanyn atap ótti. Sonymen qatar, ol el Táýelsizdiginiń 35 jyldyǵymen tuspa-tus kelýiniń simvoldyq máni bar ekenin eske saldy. Elshi Joldaýdaǵy tujyrymdar Qazaqstan damýynyń aldaǵy keskini men baǵyttaryn, kelesi taktikalyq maqsattary men strategiialyq mindetterin aiqyndaitynyn basa aitty.
Resei Federatsiiasy Prezidentiniń strategiialyq seriktestik jáne yntymaqtastyq jónindegi basqarmasy bastyǵynyń orynbasary Anton Rybakovtyń aitýynsha, jańa Konstitýtsiianyń jalpyhalyqtyq referendýmda qabyldanýy halyqtyń Prezidenttiń órshil reformalyq baǵytyn qoldaitynyn kórsetti. Joldaýǵa qatysty pikir bildire otyryp, ol onyń jasampazdyq sipatyna toqtalyp, aldaǵy jyldary tek saiasi jáne qoǵamdyq institýttardy ǵana emes, sonymen qatar joldar men áleýmettik nysandardy salýǵa basymdyq beriletinine nazar aýdardy.
RF SIM TMD elderiniń Úshinshi departamentiniń direktory Aleksandr Sternik aǵymdaǵy jyldy Qazaqstan úshin tarihi jyl dep atady.
«Biylǵy jyl asa mańyzdy referendýmnyń, konstitýtsiialyq reformanyń, jańa Parlamenttiń jasaqtalýynyń jáne Memleket basshysynyń muqiiat tekserilgen strategiiasy negizinde biliktiń barlyq eshelondarynyń qaita qurylýynyń kýási boldy. Joldaýda Qasym-Jomart Toqaev bedeldi Memleket basshysy, shoǵyrlandyrylǵan Parlament jáne tiimdi bilik vertikali jaǵdaiynda respýblika damýynyń aldaǵy baǵdaryn aiqyndap berdi», – dedi diplomat.
Osy turǵyda RF Syrtqy ister ministrligi Ekonomikalyq yntymaqtastyq departamentiniń direktory Dmitrii Birichevskii Qazaqstan men Reseidiń trendteriniń, jetistikteri men problemalarynyń ortaqtyǵyna toqtaldy.
«Bizdiń geografiialyq ornalasýymyz, kórshilestigimiz, tyǵyz seriktestik jáne odaqtastyq bailanystarymyz eki el úshin de tiimdi win-win jaǵdaiyna múmkindik beredi», – dedi ol.
Joldaýda qozǵalǵan investitsiialyq resýrstar úshin jahandyq básekelestik máselesine toqtala kele, diplomat qazaqstandyq áriptesteriniń bul saladaǵy jumysyna joǵary baǵa berdi. Onyń aitýynsha, sońǵy jyldary Qazaqstannyń $150-160 mlrd-tan astam somaǵa sheteldik investitsiia tartýdaǵy aitarlyqtai jetistikterin statistika kórsetip otyr.
Áleýmettik zertteýler saraptamalyq institýtynyń Halyqaralyq jobalar men baǵdarlamalardy saraptamalyq súiemeldeý departamentiniń direktory Aleksei Vlasov Joldaýdyń negizgi parametrleriniń ishinen «halyq, ádildik jáne shynaiylyqty» bólip kórsetti.
«Memleket pen qoǵamnyń aldyna qoiylyp otyrǵan maqsattar men mindetterdiń shynaiylyǵy - 2026 jylǵy Joldaýdy kóptegen basqa strategiialyq qujattardan erekshelendiretin basty belgi», - dedi sarapshy.
Ol Qazaqstan biligi qoǵamdyq kóńil-kúidi jiti qadaǵalap, syn-qaterlerge der kezinde den qoiyp otyrǵanyn atap ótti, buǵan qujattyń azamattardyń turmys sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan áleýmettik bólimi dálel bola alady.
Taqyrypty jalǵastyra otyryp, jýrnalist ári jazýshy Leonid Mlechin Qasym-Jomart Toqaev respýblikadaǵy jaǵdai týraly aqparatty tek resmi málimetter men baiandamalardan ǵana almaitynyn, sondyqtan adamnyń kúndelikti ómirde kezdesetin barlyq qiyndyqtaryn jaqsy túsinetinin atap kórsetti.
Prezidenttik Akademiianyń (RANHiGS) prorektory Andrei Margolin joǵaryda aitylǵandarǵa qazirgi Joldaýdyń basty ereksheligi onyń teńgerimdiliginde ekenin qosyp ótti.
«Bul óte mańyzdy, óitkeni teńgerimdilikti qamtamasyz etpeiinshe, eleýli nátijelerge qol jetkizý ońai bolmaidy», – dep túsindirdi ǵalym.
Sondai-aq ol Joldaýdyń egemendikti nyǵaitý týraly tezisten bastalýyn mańyzdy dep atap ótti, bul rette egemendik avtarkiia retinde emes, Qazaqstannyń ulttyq múddelerdi eskere otyryp, ózara tiimdi halyqaralyq ekonomikalyq bailanystarǵa integratsiialanýy retinde túsiniledi. Onyń aitýynsha, Joldaýda atap kórsetilgendei, ornyqty áleýmettik-ekonomikalyq damýdy qamtamasyz etý úshin memlekettik basqarý sapasyn arttyrý qajet.
Resei Ǵylym Akademiiasynyń Qytai jáne qazirgi Aziia institýtynyń Ortalyq Aziia zertteýler ortalyǵynyń jetekshisi Aleksandra Perminova Joldaýda áleýmettik-ekonomikalyq aspektilerge basymdyq berilýin durys tásil dep atady. Onyń aitýynsha, bilik institýttarynyń tiimdiligi men olarǵa degen senim deńgeii halyqtyń máselelerin sheshýdiń sáttiligine bailanysty bolady. Ol Joldaýda Qasym-Jomart Toqaevtyń tek bastamalar kóterip, bolashaq baǵdarlardy belgilep qana qoimai, naqty syn-qaterler men ózekti máseleler týraly da ashyq aitqanyna nazar aýdardy.
«GeoEnergetika» analitikalyq onlain-jýrnalynyń bas redaktory Boris Martsinkevich bul jolǵy Joldaýdyń airyqsha sipattarynyń ishinen onyń aýqymdylyǵy men keńdigin atap kórsetti. Onyń pikirinshe, iadrolyq muranyń ne ekenin óz tájiribesinen jaqsy biletin Qazaqstannyń beibit atom energetikasynyń qajettiligi týraly sheshimdi jan-jaqty tarazylap, salmaqty qabyldaýy erekshe qurmet týdyrady.
«Ekonomika joǵary mektebi» ǴZÝ Azamattyq qoǵamdy jáne kommertsiialyq emes sektordy zertteý ortalyǵynyń bas sarapshysy Viacheslav Ivanov Joldaýdyń halyqaralyq deńgeide keńinen qamtylatynyna senimdi. Ol bul tarihi qujattyń taqyryptary dissertatsiialarda eskeriletinin jáne, atap aitqanda, óziniń joǵary oqý ornynda zertteletinin aitty.
Dóńgelek ústeldi qorytyndylai kele, oǵan qatysýshylar bul Joldaýdyń jańa Konstitýtsiianyń qabyldanýyn, Quryltai sailaýyn, Halyq Keńesiniń qurylýyn, memlekettik basqarý júiesindegi qurylymdyq ózgeristerdiń júzege asyrylýyn jáne negizgi bilik organdarynyń kadrlyq jańarýyn qamtyǵan bir jyldyq kezeńniń qorytyndysy bolǵanyn atap ótti. Sarapshylar bul qujattyń sonymen qatar alǵa qoiylǵan mindetterdi iske asyrýmen bailanysty damýdyń jańa kezeńin ashatynyna nazar aýdardy. Olardyń pikirinshe, Prezident Qasym-Jomart Toqaev belgilegen ekonomika men áleýmettik salany damytý jónindegi sharalar azamattardyń turmys sapasy men áleýmettik ál-aýqatynyń artýyn qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
