Onyń oiynsha, teńgeni erkin baǵamǵa jiberý Qazaqstan ekonomikasyn devalvatsiianyń shoǵynan qutqara almady.
Biyl naýryzda dollar baǵamy 320 teńge bolsa, bes aidyń ishinde teńge 14 protsentke arzandaǵan. Bul baiaǵy bir rettik devalvatsiialarmen birdei ǵoi. 2009 jyldyń aqpanynda teńge 18 paiyzǵa devalvatsiialanǵan (122 teńgeden 144 teńgege), al 2014 jyldyń aqpanynda — 19 paiyzǵa (155 teńgeden 185 teńgege). Qazir bolsa Ulttyq bank baǵam «aýytqyp» tur deidi. Shyn máninde mundai aýytqý devalvatsiia dep atalady. Tek burynǵydai bir rettik emes, onyń «baiaý» túri«, – dedi depýtat.
Ol taǵy dollarsyzdandyrý saiasatyn da synǵa aldy.
«Ulttyq bank depozitterdi dollarsyzdandyryp, dollarlyq depozitterdi 2016 jyldyń qańtar aiyndaǵy 70 paiyzdan biyl jazda 45 paiyzǵa deiin tómendetti.
Sonda Ulttyq bankke sengender aldanyp qalyp otyr. Olardyń teńgeleri qunsyzdanyp barady.
Buryn teńge baǵamy munaimen bailanysty dep keldi. Naýryzda munai barreli 65-70 dollar turǵanda dollardyń baǵamy 320 teńge bolǵan, qazir munai 72 dollar turady, al teńgeniń baǵamy – 360 teńge. Bul degenimiz, baǵam munai baǵasynan tolyqtai bas tartty.
Bizge endi federaldyq júieniń saiasaty men antireseilik sanktsiialar dep «qulaqtan teýip» otyr.
Syrtta bireý túshkirip qalsa da devalvatsiiany sodan kórýdi qashan doǵaramyz«, — dep qosty Májilis depýtaty.
Onyń oiynsha, qazirgi jaǵdaida halyq pen kásipkerler abdyrap tur.
«Valiýta baǵamynyń erteń qandai bolatynyn eshkim bilmeitin kezde biznes qalai kelisimsharttar jasaspaq? Halyq ta áne-mine bolady degen devalvatsiialar men infliatsiiany kútip otyr. Importqa táýeldi elmiz. Árbir devalvatsiia bizde infliatsiiany kúsheite túsedi. Biz bárin ózi óndiretin Túrkiia da emespiz, Resei de emespiz. Olar ǵoi, importtyń ornyn óz óndirisimen almastyra alady«, — deidi depýtat Jamalov.
Depýtat jaǵdai qiyn deidi.
«Álsiz baǵam eldiń básekege qabiletin arttyrady deidi.
Biraq Qazaqstan syrtqa shikizat satqannan basqa nesimen básekeles? Endi biýdjettik baǵdarlamalar toqtap qalýy múmkin.
Biýdjetti bir dollar 340 teńge dep eseptep qoiǵanbyz. Ulttyq bank óz mindetin oryndai almady, almaidy da. Qazir biznesten bastap barlyǵymyz devalvatsiia bolady dep kútip otyrmyz, spekýliatsiialyq sipat órship tur. Qazirgi jaǵdaida shuǵyl da naqty bir sheshimder kerek«, — dedi depýtat.
- Sońǵy jańalyqtarda dollar baǵamy 363 teńge boldy delinedi.
