Májilis depýtaty Ashat Aimaǵambetov magistratýra men doktorantýraǵa túsý tártibin ózgertý kerek ekenin aitty,dep habarlaidy Dalanews.kz.
Qazir bekitilgen talap boiynsha magistratýra men doktorantýraǵa túsý úshin talapkerler aǵylshyn tilinen emtihan tapsyrýy mindetti. Oqý qazaq nemese orys tilinde júrgizilse de, bul - talap bárine ortaq.
"Qazaq filologiiasy, etnografiia, mýzyka siiaqty mamandyqtarǵa túsetin jastar da aldymen aǵylshyn tilinen emtihan tapsyrýy kerek. Árine, ǵylymmen ainalysý úshin aǵylshyn tilin bilý mańyzdy. Sebebi kún saiyn jariialanyp jatqan ǵylymi jańalyqtardyń kópshiligi aǵylshyn tilinde. Olardy oqý, túsiný, paidalaný ár zertteýshige qajet. Sondyqtan bul talap kezinde zamanǵa sai, oryndy sheshim boldy. Ashyǵyn aitqanda, bul talapty kezinde ministr bolǵanda qoldaǵan da, bekitken de ózim bolatynmyn. Alaida qazir jaǵdai ózgerdi. "Elý jylda – el jańa" deidi. Biz bes jyl ishinde jasandy intellekt dáýirine qadam bastyq. Tehnologiialyq revoliýtsiia júrdi", - dedi depýtat.
Onyń aitýynsha, qazir ChatGPT, Gemini siiaqty quraldardyń kómegimen kez kelgen aǵylshyn mátinin sanaýly sekýndta, sapaly túrde qazaq nemese orys tiline aýdarýǵa bolady.
"Iá, aǵylshyn tili ǵylym úshin áli de qajet. Qajet bolady da. Biraq qazirgi tehnologiialardyń arqasynda bul talap magistratýraǵa túsýge kedergi bolmaýy tiis. Óitkeni endi osy tehnologiialarmen, jastar ǵylymi jumysyn bastai alady. Onyń ústine, shyny kerek, aitylǵan talap stýdentterdiń tildik deńgeiin aitarlyqtai kótere alǵan joq. Eń qiyny – qazaq ádebieti men ónerin zerttegisi keletin jastar aǵylshyn emtihanynan óte almaǵany úshin magistratýra men doktorantýraǵa túse almai júr. Ne isteý kerek? Árine aǵylshyn tilin qoldai otyryp, bul talaptardy ózgertýimiz kerek", - dedi ol.
Ashat Aimaǵambetov mynadai usynystar jasap otyr:
- Birinshiden, aǵylshyn tilin erte, mektepten bastap sapaly túrde oqytýdy ári qarai kúsheitý qajet.
Kezinde Prezidenttiń tapsyrmasyna sáikes 3-4-synyptar men 10-11-synyptarda aǵylshyn tili saǵatyn aptasyna 3 sabaqtan 5 sabaqqa deiin kóbeitýdi qolǵa alynbyz. Biraq bul bastama tolyq iske aspady. Osy baǵytty naqty iske asyrýymyz kerek. - Ekinshiden, oqytý tili qazaq nemese orys tilinde júrgiziletin baǵyttarda aǵylshyn tilinen emtihandy túsý kezinde emes, oqý aiaqtalǵan soń tapsyrýdy qarastyrǵan jón. Al sol kezeńge deiin aǵylshyn tilin bakalarvriat, magistratýra men doktorantýranyń oqý baǵdarlamasyna kirgizip, tereńdetip oqytqan durys. Sonda naqty nátije bolady.
- Úshinshiden, aǵylshyn tilinde oqytatyn nemese qosdiplomdy baǵdarlamalar, men filialdar úshin bul talapty kerisinshe kúsheitken jón. Iaǵni ár baǵytqa qarai saralaý qajet.
- Tórtinshiden, Scopus pen Web of Science bazalarynda maqala jariialaý talabyn da mamandyqtyń ereksheligine qarai qarastyrǵan jón. Mysaly, qazaq filologiiasy, mýzyka siiaqty salalarda balama joldar usynylýy tiis. Bul – ýniversitettiń óz quzyrynda sheshiletin másele bolýy kerek.
