Kibersport. Bireýler bul sport emes deidi. Biraq aǵa býyn ókilderinen góri jastar qaýymyna jete tanys uǵym, álemde kompiýter paida bolǵaly alǵashqy qadamyn basqan eken. Aty aityp turǵandai, jarysqa negizdelgen, biraq dástúrli sporttyq saiystar emes, virtýaldy báseke.
Búginde bul sport túrimen tanys emes jetkinshek kemde-kem. Sizge tańsyq, al Abai syndy azamattyń atyn shyǵarǵan kibersport dálirek aitsaq, kibersport boiynsha Qazaqstannan shyqqan tuńǵysh álem chempiony Abai Hasenovtyń jeńisti jolyn oqyrman qaýymǵa jariia etpekpiz.
Abai «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasynyń jeńimpazy.
Búginde ol TMD keńistiginde ǵana emes, kúlli álemge tanymal jan. Qazaqstannan «CS:GO» komandasynda kásibi oiynshy. 20 jastaǵy Abai Hasenovtyń (Hobbit) esimi kibersporttyń qazaqstandyq jankúierlerine ǵana emes, alty qurlyqqa aty málim.
Kásibi sportty 20 jasynda bastaǵan jas jigit oiyn qoǵamdystyǵynyń nazaryn ózine tez aýdara bildi. 2017 jyly Hobbittiń mansabynda ǵana emes, búkil TMD-nyń kibersporttyq qaýymdastyǵy úshin de mańyzdy jyl boldy.
PGL Krakow Major álemdik deńgeidegi týrnirde «Gambit Gaming» oiynshylarynyń jeńis týraly jańalyq búkil álemdi sharlady, barlyq BAQ quramyndaǵy úsh qazaq týraly jarysa jazyp, jetistikterine dúiim jurt tánti boldy. Sol jarysta olar 500 myń aqsh dollaryna ie boldy. Ataq pen aqsha masairatpaǵan Abai óziniń osy sport túrine qalai kelgenin baiandap berdi.
«Bala kezimde fýtbol oinaǵandy unatatynmyn. Birde úlken aǵam Counter Strike oiynyn oinaýǵa shaqyrdy jáne osy sátten bastap Hobbita eSports paraǵy dúniege keldi. Men únemi joǵary maqsattar qoiýǵa tyrystym. Biraq shyny kerek kibersporttaǵy ózimniń kásibi mansabymdy 20 jasynda bastadym.
Bul virtýaldy oiyn úshin óte kesh. Biraq soǵan qaramastan kóptegen rekordtar jańarttym. Bes jyl boiy Tengri, Winstrike, Hell Raisers jáne Gambit komandalarynda oinap, kóptegen bedeldi týrnirlerde jeńiske jetip, 250 000 dollarǵa jýyq tabys taptym» deidi kibersporttyń jaryq juldyzy.
Toqsanynshy jyldardyń aiaǵynda kibersport kompiýterlik klýbterdegi áýesqoi toptar arasyndaǵy jarys túrinde ótip kelse, osydan on jyldai buryn kibersportpen kásibi túrde ainalysatyn toptar quryldy.
Qazirgi tańda kibersportpen kásibi túrde ártúrli salalyq sarapshylardyń esebinshe 400-500 adamǵa jetip qalýy múmkin degendi aitady. Kibersportty báz bireýler jasósipirimderdiń ermegi deýi múmkin. Alaida, dúnie júzinde kibersport jarystaryn 300 millionnan astam adam tamashalaidy eken.
Jerlesimiz Abai (Hobbit) degen búrkenshek esimmen tanyml oiynshyǵa kúlli álem kóz tigip, tanymal geimerlerdiń qataryna qosty. Oǵan AQSh, Eýropa, TMD ujymdary qyzyǵýshylyq tanytty.
Alaida jeńispen jeńilis qatar júretindikten, biraz ýaqyt demalys alyp, tanymal etken kibersportqa qaita oraldy.
«Iá, kibersportqa oralý óte qiyn boldy. Ózine degen senimdilik – sporttaǵy mańyzdy nárselerdiń biri. Al siz uzaq ýaqyt oinamasańyz, ol joǵalyp ketýi múmkin. Meniń jolym boldy-meniń aǵam, ata-anam, áielim, balam bar. Olardyń barlyǵy meni yntalandyrdy, qoldady, qýat berdi. Ózime degen senimdiligim artty. Sodan keiin qajetti komandany taptym. 2020-shy jyldyń qazan aiynda Gambit-tiń jańa quramyna qosyldym. Eger jeńisterdi basynan keshirgen Gambit tájiribeli oiynshylardan tursa, qazirgige iri jeńisterdiń dámin ttapaǵan jas jigitter kirdi. Biraq bizde tártip bar. Oiyn bar. Azýly komandaǵa ainaldy», – deidi.
Hobbit Gambit-tiń jańa quramyna kirgen sátten bastap olar Counter-Strike oiyny boiynsha toǵyzdan astam iri onlain týrnirlerde jeńiske jetti.
Mysaly, aqpan aiynda olar jyldyń basty jarystarynyń biri-IEM Katowice 2021-de 400 000 dollarǵa ie bolsa, al maýsym aiynda BLAST Premier: Spring Finals týrnirinde birinshi orynǵa qol jetkizdi. Olardyń bestigi shamamen $225 000 júlde qoryna ie boldy. Gambit hltv reitingisinde (CS:GO boiynsha kibersport komandalarynyń reitingi) joǵarǵy orynǵa kóterildi jáne osy kúnge deiin kóshbasynda tur.
Árine kibersportta barlyǵy Abai siiaqty tabysqa jete almasy anyq. Onyń aitýynsha jaqsy oinaý árdaiym jetkiliksiz, sáttilik faktory úlken ról atqarady eken. Qazaqstandaǵy kibersporttyń juldyzy Abai Hasenov otbasyn qurǵan, kishkentai hanshaiymyn tárbielep otyrǵan úlgili otaǵasy. Sonymen qatar, jeke kásip ashyp, bala kúngi armanyn iske asyryp, kompiýter klýbyn ashty.
Elimizde 2017-shy jyldyń jeltoqsanynda kibersportqa janashyr jas azamattarmen qurylǵan «Qazaq Cybersport Federation» respýblikalyq qoǵamdyq birlestigi quryldy. Az ýaqyt ishinde elimizdiń basym bóliginde óz ókildikterin ashyp, dúniejúzilik kibersport uiymdarynda múshelikke ie bolyp, Qazaqstan Respýblikasynyń Mádeniet jáne sport ministrliginde resmi akreditteýden ótti. Osylaisha Abai Hasenovqa eliktegen jastar ósip, damytýǵa kúsh salýda.
Qýanysh Rahmetollauly
