Novorossıısk mańyndaǵy ushqyshsyz apparattar shabýylynan keıin Qazaqstan 3,8 mln tonna eksporttyq munaıdan qaǵyldy. Energetıka mınıstrligi bir ǵana baǵytqa táýeldilik búdjet úshin tikeleı qaýipke aınalǵanyn moıyndady. Bul 2026 jyly áleýmettik baǵdarlamalardy qarjylandyrý múmkindigin shektep otyr, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Kaspıı qubyr konsorsıýmy (KQK) Qazaqstannyń munaı eksportynyń shamamen 80%-yn qamtamasyz etedi. Qara teńizdegi kez kelgen oqıǵa elge keletin valútalyq túsimdi tejeıdi. Al bul óz kezeginde teńge baǵamynyń turaqtylyǵyna tikeleı áser etedi.
3,8 mln tonna munaıdyń jetkizilmeýi saldarynan el 2,2 mlrd dollar kiristen qaǵyldy. 2026 jyldyń naýryz aıyndaǵy esep boıynsha, Ulttyq qorǵa 950 mlrd teńge kóleminde salyq túspegen.
Salystyrmaly túrde: bul qarajatqa 190 jańa mektep salýǵa nemese iri qalalardaǵy on jylý elektr ortalyǵyn tolyq jańǵyrtýǵa bolar edi.
Táýekelderdi azaıtý úshin úkimet Reseı aýmaǵyn aınalyp ótetin Aqtaý jáne Quryq porttary arqyly ótetin Transkaspıı baǵytyn (TMTM) jedel damytýǵa kiristi.
Alaıda bul baǵytpen tasymaldaý quny KQK-ǵa qaraǵanda 25%-ǵa qymbat. Soǵan qaramastan, bul eksportty turaqty qamtamasyz etýdiń jalǵyz joly.
Sonymen qatar, Energetıka mınıstrligi otandyq munaı óńdeý zaýyttarynyń qýatyn eki esege arttyrýdy josparlap otyr. Bul shıkizatty el ishinde óńdep, syrtqa daıyn munaı ónimderin shyǵarýǵa múmkindik beredi. Mundaı ónimderdi qurlyq arqyly tasymaldaý jeńilirek ári teńizdegi shabýyldarǵa táýeldi emes.
2,2 mlrd dollar kólemindegi valútalyq túsimniń azaıýy teńgege qysym túsiredi. Aldaǵy aılarda ulttyq valúta álsireýi múmkin. Bul ımporttyq dári-dármek, tehnıka jáne avtokólik baǵasynyń qymbattaýyna ákeledi.
Munaıdy el ishinde kóbirek óńdeý týraly sheshim janarmaı tapshylyǵyn boldyrmaýǵa baǵyttalǵan. Bul ishki naryqtaǵy baǵany turaqty ustaýǵa kómektesedi, óıtkeni el álemdik baǵa men teńiz logıstıkasyndaǵy máselelerge azyraq táýeldi bolady.
Aıta keteıik, Reseı Kaspıı qubyr konsorsıýmy arqyly munaı jetkizýge shekteý qoıýdy amerıkalyq kompanıalarǵa qysym jasaý quraly retinde qarastyrýy múmkin.
Mundaı qadamnyń sebebi – bul baǵyttyń negizgi benefısıarlary bolyp sanalatyn Chevron men ExxonMobil sıaqty alpaýyttardyń antıreseılik talaptardy buljytpaı oryndaýy, dep jazady "Kstatı" telegram arnasy.
