Qazirgi ýaqytta Ortalyq Aziia aimaǵynyń ekonomikalyq júiesi damýdyń jańa deńgeiine kóterilýde. 2022 jyldyń sońynda IýNKTAD tikelei sheteldik investitsiialardyń jahandyq tómendeýin 12%-ǵa tirkegen esebin jariialady.
Bul rette Ortalyq Aziiaǵa taza TShI aǵyny 39%-ǵa ósip, 10 mlrd dollardy qurady, onyń 61%-y Qazaqstannan kelgen. Bul bizdiń óńirge óndiris oryndaryn ashýǵa investorlardyń nazaryn aýdaryp kele jatqanyn ańǵartady.
KGIR paneldik sessiialarynda óńirlik damý prizmasy arqyly 4 negizgi taqyryp talqylanady: ozyq tehnologiialarǵa investitsiia, óńirlik klasterlerdi damytý, kólik-logistikalyq áleýet jáne azyq-túlik qaýipsizdigi.
Álemdik ekonomikalardyń jartysynan kóbi qazirdiń ózinde klasterlik tásildi engizip, JIÓ-niń aitarlyqtai ósýine qol jetkizdi. Qazaqstan úshin joǵary óńdelgen ónimge baǵyttalǵan klasterlerdi qurý jáne óz resýrstaryn barynsha paidalaný ekonomikalyq ózin-ózi qamtamasyz etýdi jáne ekonomikalyq áralýandylyqty qamtamasyz ete alady.
Sonymen qatar, sý tapshylyǵy, klimattyń ózgerýi jáne metall tutynýdyń artýy siiaqty mańyzdy jahandyq problemalar talqylanady. Jahandyq jylyný qurǵaqshylyqtyń ósýine ákelýi múmkin, bul aimaqtardyń ekonomikalyq turaqtylyǵyna qaýip tóndiredi. Osyǵan bailanysty aldyńǵy qatarly tehnologiialar men innovatsiialarǵa investitsiialaý osy qiyndyqtarmen kúresýdiń negizgi sheshimi bola alady.
Paneldik talqylaýlarda kóteriletin taǵy bir qyzyqty taqyryp – Qazaqstannyń tranzittik áleýeti. Shaqyrylǵan sarapshylar kólik logistikasynyń ishki jalpy ónimdi ulǵaitý úshin qandai múmkindikter beretinin jáne Qazaqstannyń geografiialyq ornalasýyna bailanysty tranzittik áleýeti zor ekenin eskersek, Qazaqstannyń qandai qiyndyqtary bar ekenin talqylaidy.
Degenmen, geosaiasi ortadaǵy ózgerister men halyqaralyq saýdadaǵy transformatsiialar siiaqty qiyndyqtar bar jáne Qazaqstan osy ýaqytty aǵymdaǵy jaǵdaidy tiimdi paidalaný úshin paidalanýy kerek.
