Ánipa Nazarbaeva Kenjehan bazaryn satyp jibergennen keiin jańa basshylyq saýdagerlerge jańa talaptar qoia bastaǵan. 2022 jyly 29 naýryzda Ánipa Nazarbaeva Kenjehan bazaryn 633,6 million teńgege satyp jibergen. Bazardy qolyna alǵan mekeme Nazarbaevtar men Másimovpen bailanysty kásipker Sergei Kimge tiesili, - dep habarlaidy Dalanews.kz Orda.kz-ke siltep.
Kenjehan bazary Ánipa Nazarbaevaǵa tiesili bolǵan kezde, onyń qolastyndaǵylar saýdagerlerge saýda oryndaryna qymbatqa bergen. Bir konteinerdiń ózi 200 myń dollardan bastalyp myńdaǵan dollarǵa deiin jetken. Al jalǵa alý quny 10-12 myń dollarǵa deiin jetken. Saýdagerlerge saýda oryndary olardyń tolyq menshigine ainalady dep ýáde etilgen.
"Saýda ornyn jalǵa alý qujatynda qajet bolǵan jaǵdaida adamdy sharttardy buzdy dep aiyptaýǵa bolatyn tustary bar. Jalǵa berýshiler ádette osyny paidalanady", - deidi Kenjehan bazary saýdagerleriniń quqyǵyn qorǵaýmen ainalysatyn Aleksandr Sleptsov.
Nazarbaeva hanym saýdagerlerdiń jalǵa alý aqshasyn alyp, chek bermegen kezderi de bolǵan. Usaq kásipkerler zańdy qujattarǵa asa mán bermei, jalǵa alý boiynsha kelisimshart jasalǵanyn dáleldeitin qujat talap etpegen. Al qujat talap etkenderdi úrkitip, qorqytyp nemese múlde elemei ketken.
"Kenjehan" satylyp ketkennen keiin bazardyń jańa ieleri burynǵy ákimshilik bergen qujattardyń quny joq ekenin málimdegen. Olar Ánipa Nazarbaeva bergen chekter jalǵan ekenin aitqan. Bastapqyda jalǵa alýshylarǵa konteinerlerdi 325 myń teńgeden jalǵa alyp, notarialdy túrde tirkep, artynsha tolyq satyp alýdy talap etken. Saýdagerler bul málimdemelerge narazy bolǵan.
"Jańa basshylyq kelgennen keiin bizdiń kelisimshartymyzdy aýystyryp tastady. Adamdar jinalyp, múlkimizden aiyrylǵanymyzdy aitqan soń, bizdi zańsyz miting uiymdastyrdy dep aiyptady. Bári bir shemamen jumys istegen: biz kelisimshartqa qol qoiýǵa baramyz - sol jerde saýda jasaityn ornymyzdyń qujatyn usynýymyz kerek. Konteinerlerdi satyp alǵan kezde Ánipa Nazarbaeva adamdarǵa qujat retinde pasport bergen. Al Kimniń sózinshe, ol pasporttar jaramsyz, sebebi Nazarbaeva zańsyz jumys istegen, endi Kimnen ózimizdiń múlkimizdi qaitadan satyp alýymyz kerek. Jańa satyp alý shartyn kompaniia ózderiniń notariýstary arqyly júrgizdi. Saýda ornynyń quny bir millionnan 5-7 millionǵa deiin jetti. Sondyqtan 120 adam Alataý aýdandyq Politsiia basqarmasyna jinaldy", - deidi Kenjehan bazary saýdagerleriniń bastamashyl tobynyń tóraǵasy Elena Sadvokasova.
Onyń sózinshe, jańa ákimshilik saýdagerler aqshasyn tólemeiinshe konteinerlerdi ashpaityn kórinedi. Odan bólek, jalǵa alý qunyn úsh ese kóterilip, saýdagerlerge qarapaiym manekendi durys qoimasa da aiyppul salyp ketip júr.
Eske salaiyq, buǵan deiin "Kenjehan" bazarynyń negizin qalaýshy Qýanysh Jańbyrbaev eks-prezident Nursultan Nazarbaevtyń qaryndasy Ánipa Nazarbaeva bazardy ádeii bankrot jasady dep aiyptaǵan bolatyn.
"Eski Qazaqstannyń qurbandary" qozǵalysynyń baspasóz konferentsiiasynda Qýanysh Jańbyrbaev bazar salý týraly sheshimdi 1997 jyly qabyldaǵanyn aitady. Buǵan deiin 1950 jyldan beri bazardyń ornynda qoqys jatqan. Keiin ol jer tazalanyp, saýda ortalyǵy ashylyp, kompaniia "Sultan Qorǵan" JShS retinde tirkelgen.
Biraq yqpaldy adamdardyń qoldaýynsyz jáne quqyq qorǵaý organdarynyń maquldaýynsyz bul jobany qolǵa alý múmkin bolmaǵan. Osylaisha bazar quryltaishylarynyń quramynda Ánipa Nazarbaeva paida bolǵan. Bazardyń 30 paiyz úlesi Nazarbaevaǵa tiesili bolǵan. Bastapqyda eshqandai janjalsyz jumys istep júrgen quryltaishylardyń arasynda birneshe jyldan soń problemalar týyndai bastaǵan.
Kompaniianyń basqa músheleriniń sózinshe, 2002 jyly Ánipa Nazarbaeva kompaniiany ádeii bankrottyqqa ushyratqan. Onyń burynǵy seriktesteriniń aitýynsha, ol naryqty óz qolyna alyp, ony aldyn ala tirkelgen "Kenjehan" JShS-ne qaita resimdep alǵan.
Bankrottyq kezinde "Sultan Qorǵan" JShS quny 41 myń teńgege baǵalanǵan, al ekonomikalyq saraptama boiynsha quryltaishylar bazardy salýǵa 44,9 million teńge jumsaǵan.
"Ernat Sybanqulov (sol kezdegi Medeý aýdany prokýrorynyń kómekshisi) kelip, jalǵan kelisim jasap, kompaniianyń 50 paiyzyn Ánipa Nazarbaevaǵa, qalǵan 50 paiyzyn ózime qaldyrýdy usyndy. Men bas tarttym. Sóitip ol (Nazarbaeva) jańa "Kenjehan" JShS quryp, "Sultan Qorǵandy" bankrot jasap, kompaniianyń jalǵyz quryltaishysy bolyp qaldy. Biz aryz jazdyq, qylmystyq is qozǵaldy", - deidi Jańbyrbaev.
Qazirgi tańda Qýanysh Jańbyrbaev sol kezdegi jaǵdaiǵa qatysty tergeý ádil ótkenin qalap otyr. Biraq, bazardyń negizin qalaýshy azamattyń sózinshe, tergeý áli júrmei jatyr - sebebi iske Ernat Sybanqulovtyń qatysy bar. Ol prokýrordyń kómekshisi qyzmetinen keiin elimizdiń Bas kólik prokýrory qyzmetine deiin jetken. Sybanqulov 2022 jyly Qańtar oqiǵasynan keiin qyzmetinen ketkenimen Bas prokýratýradaǵy yqpaly áli de joǵary kórinedi.
