Qazaqstanda shaǵyn jáne orta biznesti qoldaýǵa qosymsha 55,6 mlrd teńge kóleminde jeńildetilgen qarjy baǵyttalmaq. "Órleý" baǵdarlamasynyń jańa kezeńi aiasynda kásipkerler jyldyq mólsherlemesi 12,6%-dan aspaityn, 10 jylǵa deiingi merzimge 7 mlrd teńgege deiin nesie ala alady. Qarajat investitsiialyq jobalardy júzege asyrýǵa jáne buryn berilgen investitsiialyq nesielerdi qaita qarjylandyrýǵa arnalǵan.
Naryqtaǵy nesie quny áli de joǵary bolyp turǵan qazirgi jaǵdaida jyldyq 12,6%-ǵa deiingi mólsherleme kásipkerler úshin tiimdi usynys sanalady. Alaida mundai baǵdarlamalardyń el ekonomikasyna qanshalyqty paida ákeletini zańdy suraq týǵyzady. Qazaq Expert Club sarapshysy, qarjyger Saida Tleýlenova jeńildetilgen qarjylandyrýdyń yqtimal áserine toqtaldy, dep habarlaidy dalanews.kz.
Onyń pikirinshe, baǵdarlamanyń basty artyqshylyǵy - nesieniń 10 jylǵa deiin berilýi. Uzaq merzimdi qarjylandyrý kásipkerlerge jańa qural-jabdyq satyp alýǵa, óndiristik qýatyn keńeitýge jáne biznesti jańǵyrtýǵa múmkindik beredi.
Baǵdarlamanyń el ekonomikasyna tigizetin paidasyn arttyrý úshin otandyq óndirýshilerdiń ónimin satyp alýǵa basymdyq berilgen. Atap aitqanda, "Qazaqstanda jasalǵan" belgisi bar qural-jabdyqtar men tehnikalardy satyp alýǵa nazar aýdarylady.
"Mundai jaǵdaida memlekettik qoldaý bir mezgilde eki baǵytta jumys isteidi. Birinshiden, kásipker arzanyraq qarjyǵa qol jetkizedi. Ekinshiden, qazaqstandyq óndirýshilerdiń ónimine suranys qalyptasady. Nátijesinde ekonomikalyq áser óndiristik tizbektiń kelesi býyndaryna da taralýy múmkin. Iaǵni qural-jabdyq óndirýshilerden bastap, shikizat jetkizýshilerine, logistikalyq jáne servistik kompaniialarǵa deiin paidasyn kóredi", - dep túsindirdi qarjyger.
Degenmen sarapshy baǵdarlamanyń aýqymyn asyra baǵalamaýǵa keńes berdi.
"Men 55,6 mlrd teńgeni Qazaqstannyń búkil ekonomikasyna serpin beretin aýqymdy yntalandyrý sharasy retinde qarastyrmas edim. Bul – biznestiń jekelegen baǵyttaryn qoldaýǵa arnalǵan nysanaly shara. Onyń tiimdiligi bólingen qarajattyń kólemine emes, qarjynyń naqty qai salalar men jobalarǵa baǵyttalatynyna bailanysty bolady", - dedi ol.
Qarjyger jeńildetilgen nesie berýdiń keri jaǵy da bar ekenin atap ótti. Eger kompaniialar naryqtaǵydan edáýir tómen mólsherlememen beriletin qarjyǵa turaqty túrde qol jetkizetin bolsa, biznestiń memlekettik qoldaýǵa táýeldiligi qalyptasýy múmkin.
"Memlekettik jeńildikter biznestiń damýyna árdaiym avtomatty túrde serpin bere bermeidi. Kásipker birneshe jyl boiy naryqtaǵydan edáýir tómen mólsherlememen qarjy alyp úirense, onyń eńbek ónimdiligin arttyrýǵa, shyǵyndardy ońtailandyrýǵa jáne qarjylandyrýdyń balama kózderin izdeýge degen yntasy tómendeýi múmkin. Sonyń saldarynan sýbsidiiaǵa táýeldilik paida bolady. Biznes tutynýshynyń senimi men tiimdilik úshin emes, jeńildetilgen qarjyǵa qol jetkizý úshin básekelese bastaidy", - dep túsindirdi Saida Tleýlenova.
Sarapshynyń pikirinshe, Qazaqstan jeńildetilgen baǵdarlamalarmen qatar, biznes úshin qarapaiym naryqtyq qarjylandyrýdy qoljetimdi etýge baǵyttalǵan irgeli máselelerdi de sheshýi qajet.
Áitpese kompaniialar iri investitsiialyq jobalardy kezekti memlekettik baǵdarlama iske qosylǵan jaǵdaida ǵana júzege asyra alatyn jaǵdai qalyptasýy yqtimal.
"Eger jeńildetilgen qarjy jańa óndiris oryndaryn ashýǵa, qoldanystaǵy óndiristik qýatty keńeitýge, importty almastyrýǵa nemese eksport kólemin ulǵaitýǵa baǵyttalsa, onyń ekonomikalyq áseri áldeqaida joǵary bolady. Al qarajattyń basym bóligi burynnan bar mindettemelerdi qaita qarjylandyrýǵa jumsalsa, kútiletin nátije aitarlyqtai tómendeýi múmkin", - dep túiindedi qarjyger Saida Tleýlenova.
