قازاقستاندا شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ قولداۋعا قوسىمشا 55,6 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە جەڭٸلدەتٸلگەن قارجى باعىتتالماق. "ٶرلەۋ" باعدارلاماسىنىڭ جاڭا كەزەڭٸ اياسىندا كەسٸپكەرلەر جىلدىق مٶلشەرلەمەسٸ 12,6%-دان اسپايتىن, 10 جىلعا دەيٸنگٸ مەرزٸمگە 7 ملرد تەڭگەگە دەيٸن نەسيە الا الادى. قاراجات ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋعا جەنە بۇرىن بەرٸلگەن ينۆەستيتسييالىق نەسيەلەردٸ قايتا قارجىلاندىرۋعا ارنالعان.
نارىقتاعى نەسيە قۇنى ەلٸ دە جوعارى بولىپ تۇرعان قازٸرگٸ جاعدايدا جىلدىق 12,6%-عا دەيٸنگٸ مٶلشەرلەمە كەسٸپكەرلەر ٷشٸن تيٸمدٸ ۇسىنىس سانالادى. الايدا مۇنداي باعدارلامالاردىڭ ەل ەكونوميكاسىنا قانشالىقتى پايدا ەكەلەتٸنٸ زاڭدى سۇراق تۋعىزادى. Qazaq Expert Club ساراپشىسى, قارجىگەر سايدا تلەۋلەنوۆا جەڭٸلدەتٸلگەن قارجىلاندىرۋدىڭ ىقتيمال ەسەرٸنە توقتالدى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, باعدارلامانىڭ باستى ارتىقشىلىعى - نەسيەنٸڭ 10 جىلعا دەيٸن بەرٸلۋٸ. ۇزاق مەرزٸمدٸ قارجىلاندىرۋ كەسٸپكەرلەرگە جاڭا قۇرال-جابدىق ساتىپ الۋعا, ٶندٸرٸستٸك قۋاتىن كەڭەيتۋگە جەنە بيزنەستٸ جاڭعىرتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
باعدارلامانىڭ ەل ەكونوميكاسىنا تيگٸزەتٸن پايداسىن ارتتىرۋ ٷشٸن وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ ٶنٸمٸن ساتىپ الۋعا باسىمدىق بەرٸلگەن. اتاپ ايتقاندا, "قازاقستاندا جاسالعان" بەلگٸسٸ بار قۇرال-جابدىقتار مەن تەحنيكالاردى ساتىپ الۋعا نازار اۋدارىلادى.
"مۇنداي جاعدايدا مەملەكەتتٸك قولداۋ بٸر مەزگٸلدە ەكٸ باعىتتا جۇمىس ٸستەيدٸ. بٸرٸنشٸدەن, كەسٸپكەر ارزانىراق قارجىعا قول جەتكٸزەدٸ. ەكٸنشٸدەن, قازاقستاندىق ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ ٶنٸمٸنە سۇرانىس قالىپتاسادى. نەتيجەسٸندە ەكونوميكالىق ەسەر ٶندٸرٸستٸك تٸزبەكتٸڭ كەلەسٸ بۋىندارىنا دا تارالۋى مٷمكٸن. ياعني قۇرال-جابدىق ٶندٸرۋشٸلەردەن باستاپ, شيكٸزات جەتكٸزۋشٸلەرٸنە, لوگيستيكالىق جەنە سەرۆيستٸك كومپانييالارعا دەيٸن پايداسىن كٶرەدٸ", - دەپ تٷسٸندٸردٸ قارجىگەر.
دەگەنمەن ساراپشى باعدارلامانىڭ اۋقىمىن اسىرا باعالاماۋعا كەڭەس بەردٸ.
"مەن 55,6 ملرد تەڭگەنٸ قازاقستاننىڭ بٷكٸل ەكونوميكاسىنا سەرپٸن بەرەتٸن اۋقىمدى ىنتالاندىرۋ شاراسى رەتٸندە قاراستىرماس ەدٸم. بۇل – بيزنەستٸڭ جەكەلەگەن باعىتتارىن قولداۋعا ارنالعان نىسانالى شارا. ونىڭ تيٸمدٸلٸگٸ بٶلٸنگەن قاراجاتتىڭ كٶلەمٸنە ەمەس, قارجىنىڭ ناقتى قاي سالالار مەن جوبالارعا باعىتتالاتىنىنا بايلانىستى بولادى", - دەدٸ ول.
قارجىگەر جەڭٸلدەتٸلگەن نەسيە بەرۋدٸڭ كەرٸ جاعى دا بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. ەگەر كومپانييالار نارىقتاعىدان ەدەۋٸر تٶمەن مٶلشەرلەمەمەن بەرٸلەتٸن قارجىعا تۇراقتى تٷردە قول جەتكٸزەتٸن بولسا, بيزنەستٸڭ مەملەكەتتٸك قولداۋعا تەۋەلدٸلٸگٸ قالىپتاسۋى مٷمكٸن.
"مەملەكەتتٸك جەڭٸلدٸكتەر بيزنەستٸڭ دامۋىنا ەردايىم اۆتوماتتى تٷردە سەرپٸن بەرە بەرمەيدٸ. كەسٸپكەر بٸرنەشە جىل بويى نارىقتاعىدان ەدەۋٸر تٶمەن مٶلشەرلەمەمەن قارجى الىپ ٷيرەنسە, ونىڭ ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا, شىعىنداردى وڭتايلاندىرۋعا جەنە قارجىلاندىرۋدىڭ بالاما كٶزدەرٸن ٸزدەۋگە دەگەن ىنتاسى تٶمەندەۋٸ مٷمكٸن. سونىڭ سالدارىنان سۋبسيديياعا تەۋەلدٸلٸك پايدا بولادى. بيزنەس تۇتىنۋشىنىڭ سەنٸمٸ مەن تيٸمدٸلٸك ٷشٸن ەمەس, جەڭٸلدەتٸلگەن قارجىعا قول جەتكٸزۋ ٷشٸن بەسەكەلەسە باستايدى", - دەپ تٷسٸندٸردٸ سايدا تلەۋلەنوۆا.
ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, قازاقستان جەڭٸلدەتٸلگەن باعدارلامالارمەن قاتار, بيزنەس ٷشٸن قاراپايىم نارىقتىق قارجىلاندىرۋدى قولجەتٸمدٸ ەتۋگە باعىتتالعان ٸرگەلٸ مەسەلەلەردٸ دە شەشۋٸ قاجەت.
ەيتپەسە كومپانييالار ٸرٸ ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى كەزەكتٸ مەملەكەتتٸك باعدارلاما ٸسكە قوسىلعان جاعدايدا عانا جٷزەگە اسىرا الاتىن جاعداي قالىپتاسۋى ىقتيمال.
"ەگەر جەڭٸلدەتٸلگەن قارجى جاڭا ٶندٸرٸس ورىندارىن اشۋعا, قولدانىستاعى ٶندٸرٸستٸك قۋاتتى كەڭەيتۋگە, يمپورتتى الماستىرۋعا نەمەسە ەكسپورت كٶلەمٸن ۇلعايتۋعا باعىتتالسا, ونىڭ ەكونوميكالىق ەسەرٸ ەلدەقايدا جوعارى بولادى. ال قاراجاتتىڭ باسىم بٶلٸگٸ بۇرىننان بار مٸندەتتەمەلەردٸ قايتا قارجىلاندىرۋعا جۇمسالسا, كٷتٸلەتٸن نەتيجە ايتارلىقتاي تٶمەندەۋٸ مٷمكٸن", - دەپ تٷيٸندەدٸ قارجىگەر سايدا تلەۋلەنوۆا.
