28 naýryzda QR Ulttyq Banki aiyrbastaý pýnktterinde valiýta baǵamdary bar jaryq tablolaryn ornalastyrýǵa tyiym salýǵa bastamashylyq jasady. Jol boiynda, ǵimarattardyń qasbetterindegi ádettegi elektrondy belgilerge shekteý qoiylmaqshy. Qaýly jobasy «Ashyq NQA» portalynda jariialanyp, qoǵamdyq talqylaý 14 sáýirge deiin jalǵasady.«Atameken» Qazaqstan Respýblikasynyń Ulttyq kásipkerler palatasy 2025 jyldyń tamyzynda engizilýi kútiletin atalmysh sharalarǵa qarsylyǵyn bildirdi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
UKP sarapshylary «bul máseleni biznes-qaýymdastyq ókilderimen, tutynýshylar, sáýlet jáne qala qurylysy isteri jónindegi ýákiletti organdardyń jáne jol politsiiasynyń qatysýymen muqiiat pysyqtaý qajet» dep atap ótti.
Negizdeme retinde Ulttyq Bankte júrgizilgen taldaýǵa silteme jasalady: derekterge súiensek, valiýta aiyrbastaýdy júzege asyratyn ýákiletti uiymdardyń aqparattyq stendteri kólik quraldarynyń qozǵalysy qaýipsizdiginiń talaptaryn buzady. Alaida, apatqa ne jol belgileriniń kórinbei qalýyna tablonyń áseri týraly naqty statistikalyq málimet pen dálelder keltirilmegen.
«Valiýtalardy satyp alý/satý baǵamy týraly aqparat jalpyǵa qoljetimdi aqparat bolyp tabylady. Ǵimaratqa kire beristen tys ornalastyrylatyn derekter syrtqy (kórneki) jarnamaǵa jatady jáne olardy zańnama talaptaryna sáikes jalpy negizderde valiýta aiyrbastaýdy júzege asyratyn ýákiletti uiymdar belgileidi», - dep atap ótti UKP sarapshylary.
Sonymen qatar, shara tutynýshylardyń quqyǵyn buzady. Zańnamaǵa sáikes azamattardyń taýar (jumys, qyzmet) jáne olardyń jetkizýshileri (daiyndaýshy, oryndaýshy) týraly tolyq, durys jáne ýaqtyly aqparat alýǵa quqyǵy bar. Kóshe taqtalaryna tyiym salý aiyrbastaý pýnktine barǵanǵa deiin valiýta baǵamdary týraly aqparatqa qol jetkizýdi shekteidi. Bul, «Atameken» sarapshylarynyń pikirinshe, ashyqtyq qaǵidattaryna qaishy keledi jáne tutynýshyǵa básekelestik naryqtaǵy jaǵdailardy obektivti baǵalaý men salystyrýdy qiyndatýy múmkin.
Atalmysh bastama QR Konstitýtsiiasyna sáikes, árkimniń erkin aqparat alýǵa jáne taratýǵa quqyǵy bar degen jáne QR Kásipkerlik kodeksinde kózdelgen adal básekelestik qaǵidattaryna qaishy keledi.
Máselen, EYDU jáne TMD elderinde aiyrbastaý pýnktteri qaýipsizdik normalary men kórneki oqylym saqtalǵan jaǵdaida úi-jailardan tys jerlerde valiýta baǵamyn erkin ornalastyrady. Polsha, Grýziia, Chehiia, Armeniia jáne Ózbekstanda kýrstarǵa qatysty aqparat jarnama emes, qoǵamdyq aqparattyń elementi bolyp esepteledi. Bul óz kezeginde naryqtyń ashyqtyǵy men adal básekelestik printsipterin qoldaidy.
