Jasandy ıntellektti qoldaný áskerı áreketterdi júrgizý shyǵyndaryn qanshalyqty azaıtady? Al JI-diń memlekettik qorǵanys júıesine enýiniń keri jaǵy qandaı? Bul suraqtarǵa Qazaq Expert Club sarapshysy, qarjyger Venera Janalınanyń pikirleri arqyly jaýap berýge bolady, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
«Únemdeýdiń eń aıqyn kózderiniń biri áskerı tehnıkany paıdalaný men oǵan qyzmet kórsetýge baılanysty.
Tehnıkanyń ómirlik sıkli boıyndaǵy paıdalaný shyǵyndary keıde onyń óz qunymen teń bolýy nemese odan da asyp ketýi múmkin.
Sondyqtan búginde JI qoldanylatyn predıktıvti qyzmet kórsetý basty basymdyqqa aınalyp otyr. Algorıtmder dachıkterden alynǵan derekter men jabdyqtyń tehnıkalyq parametrlerin taldap, yqtımal aqaýlardy olar paıda bolmaı turyp-aq boljaı alady.
GAO málimetteri boıynsha, osyndaı tehnologıalardy engizý qosalqy bólshekterge jumsalatyn shyǵyndardy 12%-ǵa azaıtýǵa múmkindik berdi: AH-64 Apache tikushaqtary úshin - 12%, CH-47 Chinook úshin - 23%, al UH-60 Black Hawk úshin - 16%. Sondaı-aq GAO derekterine sáıkes, AQSH Teńiz jaıaý áskerleri predıktıvti analıtıka júıelerin engizgennen keıin tehnıkanyń bos turý ýaqytynyń 32%-ǵa qysqarǵanyn jáne tehnıkalyq qyzmet kórsetýge ketetin eńbek shyǵynynyń 69%-ǵa azaıǵanyn tirkegen.
JI «soǵystyń tranzaksıalyq shyǵyndaryn» da qysqartýǵa múmkindik beredi: barlaý derekterin óńdeý, operasıalardy josparlaý, bólimshelerdi úılestirý jáne áskerı is-qımyldardy basqarý shyǵyndary azaıady. Bul qymbatqa túsetin qatelikterdiń yqtımaldyǵyn tómendetedi, mysaly avıasıanyń qaıta ushýy, artyq janarmaı nemese oq-dári shyǵyny sıaqty jaǵdaılardy.
Alaıda mundaı únemdeýdiń osal tustary da bar. Ásker sıfrlyq júıeler men algorıtmderge neǵurlym kóp súıengen saıyn, ol baılanys ınfraqurylymyna, elektr energıasyna jáne derekter ınfraqurylymyna soǵurlym táýeldi bola túsedi. Eger qarsylas olardy isten shyǵarsa, saldary óte aýyr bolýy múmkin.
Sonymen qatar taǵy bir qaýip bar - tehnologıa jetkizýshilerine táýeldilik. Eger áskerı qurylymdar belgili bir JI modelin óz júıelerine tereń engizse, olar sol modeldi jasaǵan kompanıaǵa táýeldi bolyp qalady. Mysaly, BAQ-ta talqylanǵan Anthropic kompanıasynyń Claude modeli tóńiregindegi jaǵdaı ázirleýshilerdiń tehnologıany qoldanýǵa óz shekteýlerin engize alatynyn kórsetti. Áskerı qurylymdar úshin bul táýekel týǵyzady: sıfrlyq quraldy qoldaný memlekettik sheshimmen emes, jeke kompanıanyń ishki saıasaty arqyly shektelýi múmkin.
Ekonomıkalyq turǵydan bul aýysý shyǵyndarynyń ósýin bildiredi: modeldi shuǵyl túrde aýystyrý, ony ishki júıelerge qaıta qosý, qaýipsizdik pen talaptarǵa sáıkestigin qaıta tekserý, qyzmetkerlerdi qaıta oqytý, al keı jaǵdaılarda prosesterdi ýaqytsha baıaýlatý qajet bolady. Iaǵnı «JI-úneminiń» bir bóligi bir sátte qosymsha shyǵyndar men kidiristerge aınalýy múmkin.
Qorytyndy qarapaıym: JI basqarý men operasıalarǵa neǵurlym tereń engizilgen saıyn, «bólshekti aýystyrý» soǵurlym qymbat ári aýyr bolady. Sondyqtan tek algorıtmderdiń ózi ǵana emes, jetkizýshini jumysty toqtatpaı jyldam aýystyrýǵa múmkindik beretin arhıtektýra da mańyzdy.
