Freedom Inside '26

«Joǵary jaqtan habar keldi»: Túrkistanda feldsher 37 kún psihiatriialyq aýrýhanada jatqanyn aitty

«Joǵary jaqtan habar keldi»: Túrkistanda feldsher 37 kún psihiatriialyq aýrýhanada jatqanyn aitty
ChatGPT
Túrkistan qalasynyń 30 jastaǵy turǵyny, buryn feldsher bolyp jumys istegen Ómirbek Muhammad ózin politsiia qyzmetkerleri men jedel járdem brigadasy aldap psihiatriialyq meditsinalyq mekemege jetkizip, em qabyldaýǵa májbúrlegenin málimdedi, dep habarlaidy Dala news.
 
Ómirbek Muhammadtyń aitýynsha, bul oqiǵa onyń meditsina qyzmetkerleriniń áleýmettik jaǵdaiy men eńbekaqy máselesin kótergeninen keiin bastalǵan.
 
Ol 2025 jyldyń qarasha aiynda feldsherlerdiń áleýmettik jáne eńbek jaǵdaiyna qatysty máselelerdi kóterý úshin birneshe memlekettik organǵa resmi ótinish joldaǵan. Onyń ishinde Qazaqstan Parlamenti, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrligi, Densaýlyq saqtaý ministrligi jáne basqa da memlekettik organdar bar. Ótinishter eGov portaly arqyly jiberilgen.
 
Sonymen qatar ol elimizdiń ár óńirindegi meditsina qyzmetkerleri pikir almasýy úshin WhatsApp messendjerinde ashyq top qurǵan. Aitýynsha, bul topqa Qazaqstannyń ár aimaǵynan feldsherler men meditsina qyzmetkerleri qosyla bastaǵan.
 
Feldsherlerdiń talaptary mynandai bolǵan:
•feldsherlerge jeke jalaqy júiesin engizý;
•ústemeaqy, syiaqy jáne páter jaldaý tólemin turaqty tóleý;
•zeinetke erte shyǵý quqyǵyn qarastyrý;
•1193-buiryq sheńberinde feldsherlerdi jeke sanat retinde qaraý;
•4-kategoriiadaǵy mobildi brigadalardyń jumys tártibin burynǵy 24 saǵattyq rejimge qaitarý.
 
Onyń aitýynsha, osy bastamalardan keiin Túrkistan qalasynyń politsiia qyzmetkerleri birneshe ret úiine kelip, WhatsApp tobyn jabý jóninde aýyzsha eskertý jasaǵan.
 
Politsiia basqarmasyna jetkizilgen kún
 
Ómirbek Muhammadtyń aitýynsha, 2025 jylǵy 5 jeltoqsanda eki politsiia qyzmetkeri ony «túsinikteme beresiz» degen ýájben úiinen Túrkistan qalalyq politsiia basqarmasyna alyp ketken.
 
«2025 jylǵy 5 jeltoqsan kúni saǵat 14:30 shamasynda eki politsiia qyzmetkeri meni osy is boiynsha “túsinikteme beresiz” degen ýájben turǵylyqty mekenjaiymnan Túrkistan qalalyq Politsiia basqarmasyna alyp ketti. Men politsiia basqarmasynyń ǵimaratynda saǵat 14:40-tan 17:40-qa deiin, shamamen úsh saǵat boiy tergeýde boldym», – deidi ol.
 
Onyń aitýynsha, tergeý barysynda jedel ýákilder bir suraqty birneshe ret qaitalap, oǵan qatysty túrli aiyptaýlar aitqan.
 
«Tergeý barysynda eki jedel ýákil bir suraqty birneshe ret qaitalap qoiyp, maǵan qatysty “úkimetke qarsy shyǵyp júrsiń”, “halyqqa úgit-nasihat júrgizip otyrsyń” degen mazmundaǵy sózder aitty», – deidi Muhammad.
 
Ol sol ýaqytta ózin nashar sezingenin aityp, jedel járdem shaqyrylǵanyn jetkizdi.
 
«Saǵat shamamen 17:30-da ózimdi álsiz sezinip, júregim ainyp, qusqym kelip turǵanyn aittym. Osyǵan bailanysty jedel járdem shaqyryldy», – deidi ol.
 
«Meditsinalyq tekseriske aparamyz dep aldady»
 
Ómirbek Muhammadtyń aitýynsha, jedel járdem brigadasy men politsiia qyzmetkerleri ony «meditsinalyq tekserýge aparamyz» degen syltaýmen Shymkent qalasyndaǵy psihiatriialyq meditsinalyq uiymǵa jetkizgen.
 
«Anamnyń maǵan qatysty jazǵan aryzyn negizge ala otyryp, politsiia qyzmetkerleri jedel járdem brigadasynyń qyzmetkerlerimen birge “Shymkent qalasyndaǵy oblystyq klinikalyq aýrýhanaǵa meditsinalyq tekserilýge aparamyz” degen jeleýmen qasaqana jalǵan aqparat berý arqyly meni jańylystyryp, naqty jetkizý maqsatyn túsindirmesten, zańsyz túrde erkimnen tys Shymkent qalasynyń psihiatriialyq meditsinalyq uiymyna jetkizdi», – deidi ol.
 
Onyń sózinshe, ol kezde dárigerlik-psihiatriialyq komissiianyń qorytyndysy da, sottyń zańdy kúshine engen sheshimi de bolmaǵan.
 
«Anam aryzdy óz erkimen jazbaǵan»
 
Ómirbek Muhammad ózin psihiatriialyq mekemege jetkizýge negiz bolǵan aryz týraly tek aýrýhanadan shyqqannan keiin ǵana bilgenin aitady.
 
«2025 jylǵy 5 jeltoqsan kúni anamnyń Túrkistan qalalyq politsiia basqarmasyna maǵan qatysty aryz jazǵanyn men tek 2026 jylǵy 12 qańtarda, psihiatriialyq dispanserden shyqqannan keiin ǵana bildim», – deidi ol.
 
Onyń aitýynsha, bul aryz oǵan resmi túrde kórsetilmegen jáne mazmuny túsindirilmegen.
 
Jigit redaktsiiaǵa týystarymen bolǵan telefon áńgimeleriniń aýdiojazbalaryn da jibergen. Onda anasy aryzdyń qalai jazylǵanyn túsindiredi.
 
«Sen mektepke kel, kór. Balandy sura, kim ne qyldy dep aitady. Búlik shyǵarǵan joǵary jaqtan keldi ǵoi. Sottalaiyn dep tur emdelýge dep eki-aq múmkindik aitty. Paidalanasyz dep emdelýge jibergende sheshesi jazyp jiberý kerek dedi ǵoi, sosyn jazdyq qoi», – degen anasynyń sózderi keltiriledi.
 
Taǵy bir áńgimede ol bylai deidi:
 
«Ózine ózi istedi, feldsherdiń ailyǵy kóbeisin dep jazǵan. Qazir búlikshiniń qatarynda tur, ózi Toqaevtyń tizimine ilinip ketti. Maǵan direktor aitty: “Eki-aq nusqa bar – sottaisyń ba, álde emdelýge jiberesiń be”. Habar joǵary jaqtan keldi».
 
Psihiatriialyq statsionarda 37 kún
 
Ómirbek Muhammadtyń aitýynsha, aldymen ol psihiatriialyq meditsinalyq mekemede 48 saǵat baqylaýda bolǵan. Keiin dárigerler tarapynan qysym jasalǵanyn aitady.
 
«Osy merzim aiaqtalǵan soń bólim meńgerýshisi, kezekshi dáriger jáne bas dárigerdiń eki orynbasary tarapynan maǵan psihologiialyq qysym kórsetilip, sheshim qabyldaý erkindigim shekteldi. Maǵan eki nusqa usynyldy: óz erkimmen 10–15 kún jatsam, jeńil diagnoz qoiyp, psihiatriialyq esepke almai shyǵaratynyn aitty. Al kelispesem, sot arqyly eriksiz qaita ákelip, shizofreniia diagnozyn qoiyp, dárilerdi kúshtep salatynyn jáne psihiatriialyq esepke alatynyn eskertti», – deidi ol.
 
Osy jaǵdaidan keiin bolashaq ómiri men jumysyna alańdap, emdelýge kelisim berýge májbúr bolǵanyn aitady.
 
Alaida ýáde etilgen 10–15 kúnniń ornyna ol psihiatriialyq aýrýhanada 37 kún jatqan.
 
Sondai-aq onyń aitýynsha, bul ýaqyt ishinde ákesimen jáne basqa týystarymen kezdesýge múmkindik berilmegen.
 
Tek 2026 jyldyń 12 qańtarynda ǵana ol meditsinalyq mekemeden shyǵarylyp, sol kúni alǵash ret ákesimen kezdesken.
 
Prezident pen Bas prokýrorǵa júgindi
 
Ómirbek Muhammadtyń aitýynsha, qazir ol Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevqa, Bas prokýror Berik Asylovqa jáne Densaýlyq saqtaý ministri Aqmaral Álnazarovaǵa resmi ótinish joldaǵan.
 
Ótinishinde ol:
•psihiatriialyq dispanserlik esepke qoiýdyń zańdylyǵyn qaita qaraýdy;
•qoiylǵan F22.0 diagnozyn joiýdy;
•qajet bolǵan jaǵdaida táýelsiz respýblikalyq psihiatriialyq saraptama taǵaiyndaýdy;
•politsiia qyzmetkerleri, jedel járdem brigadasy jáne meditsinalyq mekeme qyzmetkerleriniń áreketterine quqyqtyq baǵa berýdi suraǵan.
 
Aita keteiik, Ómirbek Muhammad 2018 jyldan 2024 jylǵa deiin Túrkistan oblysy Otyrar aýdandyq aýrýhanasynda, Pavlodar oblysy Aqtoǵai aýdandyq aýrýhanasynda, Astana qalasynyń jedel meditsinalyq járdem stantsiiasynda, sondai-aq Tótenshe jaǵdailar ministrliginiń Apattar meditsinasy ortalyǵynda feldsher bolyp jumys istegen. Qazirgi ýaqytta bul qyzmette jumys istemeidi.
 
Qazirgi tańda bul jaǵdaiǵa qatysty resmi organdar tarapynan túsinikteme berilgen joq.