Taldyqorǵan qalasyndaǵy «Atameken» kásipkerler palatasy alańynda «Ádiletti jáne Progressivti Qazaqstannyń Halyqtyq Konstitýtsiiasy úshin» jalpyulttyq koalitsiiasynyń jumysy sheńberinde Jetisý oblysy aktivimen kezdesý ótti, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Is-shara jańa Konstitýtsiia jobasy men alda bolatyn respýblikalyq referendým boiynsha túsindirý jumysynyń bóligi retinde uiymdastyryldy.
Premer-ministrdiń orynbasary – Mádeniet jáne aqparat ministri, Koalitsiia tóraǵasynyń orynbasary Aida Balaeva óz sózinde reformanyń saiasi-áleýmettik mánine keńinen toqtala kele, Memleket basshysynyń uiytqy bolýymen qolǵa alynǵan ózgerister memlekettik basqarýdyń ádil, ornyqty ári tiimdi modelin qalyptastyrýǵa baǵyttalǵanyn atap ótti. Keń kólemdi reformalar paketiniń basty erejeleriniń biri retinde bir palataly Parlamenttiń qurylýyn tilge tiek etip, bul óz kezeginde institýttardyń jaýapkershiligin kúsheitip, zańnamalyq úderisti jedeldete túsetinin aitty.
«Memleket basshysynyń referendým ótkizý týraly sheshimi azamattardyń tikelei tańdaýy arqyly taǵdyrsheshti ózgeristerdi bekitýge baǵyttalǵan mańyzdy demokratiialyq qadam dep esepteimin. Referendým – jai ǵana formaldy protsedýra emes, ol – strategiialyq mańyzy zor sheshimderdi qabyldaýǵa halyqtyń tikelei qalysýynyń tiimdi tetigi», dep atap ótti Aida Balaeva.
Májilis depýtaty Bolat Kerimbek jańa jobanyń áleýmettik jáne qundylyq turǵysyndaǵy mańyzyna toqtaldy. Onyń aitýynsha, adamdar Konstitýtsiiany qaýipsizdik pen ádildiktiń is júzindegi kepildigi retinde sezinýge tiis.
«Referendýmda tańdaý jasaý – óz taǵdyryń úshin ári memlekettiń bolashaǵy úshin jaýapkershilik. Óitkeni Konstitýtsiia – memlekettiń ǵana emes, árbir otbasynyń da qorǵany», dep atap ótip, qoǵamdyq kelisim men ulttyq qundylyqtardy nyǵaitýdyń mańyzyn eske saldy.
Jańa jobany talqylaý jiynyna Májilis depýtaty Nikita Shatalov, Abai atyndaǵy QazUPÝ basqarma tóraǵasy – rektory Bolat Tilep, «Qazaqstan halqyna» QQ basqarma tóraǵasy Lázzat Shyńǵysbaeva, «Qazaqstandyq qoǵamdyq damý institýty» KeAQ basqarma tóraǵasy Juldyzai Ysqaqova, Jetisý oblystyq máslihatynyń tóraǵasy Gúlnar Toilybaeva, Jetisý oblysy Ardagerler keńesiniń tóraǵasy Ermek Kelemseiit qatysty.
Qazaq ulttyq pedagogikalyq ýniversitetiniń basqarma tóraǵasy – rektory Bolat Tilep jańa Konstitýtsiianyń mańyzy men mazmuny týraly oiymen bólisti.
«Jańa Ata zańnyń mazmunynda «Ádiletti Qazaqstan» ideiasynyń arman-muraty, múmkindikteri men jaýapkershiligi, saýaldary men jaýaptary kórinis tapqan. Usynylyp otyrǵan ózgeristerdiń tereń maǵynasy men tarihi mańyzyn men osydan kóremin», dep atap ótti ol.
«Qazaqstandyq qoǵamdyq damý institýty» KeAQ basqarma tóraǵasy Juldyzai Ysqaqova neke institýtyn konstitýtsiialyq turǵyda nyǵaitý máselesin kóterip, memlekettiń quqyqtyq jáne qoǵamdyq negizderin nyǵaitýdaǵy atalǵan normalardyń mańyzyn tilge tiek etti.
«Nekeni er men áieldiń erkin ári teń quqyly odaǵy retinde konstitýtsiialyq turǵyda bekitý qoǵam tarapynan qoldaý taýyp otyrǵan neke modelin joǵary zańdyq kúshi bar norma retinde bekitýge, memlekettik organdardyń quqyq qoldaný jáne profilaktikalyq qyzmeti úshin biryńǵai baǵdar qalyptastyrýǵa, nekege májbúrleýdiń kez kelgen formasyna qatysty nóldik tózimdilikti qamtamasyz etýge, otbasy institýtyn uzaq merzimdi ornyqty qazaqstandyq qoǵamnyń negizi retinde nyǵaitýǵa múmkindik beredi», dep túsindirdi J.Ysqaqova.
Jetisý oblysy Ardagerler keńesiniń tóraǵasy Ermek Kelemseiit Parlament ataýynyń Quryltai bolyp ózgerýi jaiyndaǵy bastamanyń mańyzy týraly aita kele, onyń tarihi ári rýhani tereń mánine nazar aýdardy.
«Biz de Parlamenttiń Quryltai dep atalýy týraly bastamany jai ǵana atyn aýystyrý emes, tarihi tamyrymyzǵa qaitý ári ulttyq biregeilikti bekitý retinde qaraimyz. Bul – bizdiń memlekettilik dástúrlerimizdiń jańǵyrýy men damýy», dedi ol.
Jetisý oblystyq máslihatynyń tóraǵasy Gúlnar Toilybaeva jańarǵan Ata zańnyń basty erejelerine qatysty oiyn bildirip, memlekettiń qundylyqtyq baǵdarlaryn nyǵaitý máselesine den qoidy.
«Ádildik, Zań men Tártip, tabiǵatqa uqypty qaraý Konstitýtsiia deńgeiinde tuńǵysh ret bekitilip otyr. Memlekettik biliktiń qainar kózi Qazaqstan halqy ekeni aiqyn jazyldy. Basty ideia – bilimniń, ǵylymnyń, mádeniet pen innovatsiianyń, sondai-aq adami kapitaldyń damýyna basymdyqtyń berilýi», dep atap ótti ol.
Kezdesý sońynda aimaqtyq aktiv tarapynan qatysýshylar suraqtaryn qoiyp, túsindirý jumysy boiynsha usynystaryn aitty. Sondai-aq, azamattardyń referendýmǵa qatysýynyń mańyzyn atap ótti.