«Orta Aziia jahandyq geosaiasi pazldyń mańyzdy bólshegi bolady» degen áýlie Bjezinskiidiń boljamy aqiqatqa ainalýda.
AQSh muqym aimaq elderimen, sonyń ishinde Qazaqstanmen myqtap ainalyspaq. Aimaqtaǵy gegemondar Beijiń men Máskeýge qarsy hard power pozitsiiasyn ustanatyn Aq úi bizdi soft power strategiiasymen baýraityn bolady.
Ámirikanyń media keńistigine barlaý jasaǵan DALA INSIDE kelesidei jaǵymdy tendentsiianyń qarqyn alyp jatqanyn qýana habarlaidy. Bul eki arasyndaǵy qarym-qatynas kodeksinde buryn-sońdy baiqalmaǵan úrdis...
Ótken apta AQSh-tyń birqatar bedeldi basylymdary Baiden ákimshiliginen Qazaqstanǵa shyndap kóńil bólýdi surap, arty-artynan birneshe material jariialady.
Áigili Atlantic Council (Atlantika keńesi) analitika ortalyǵy bizge qatysty tereń taldaý jasap, 78 mln turǵyny bar aimaqty Qytai men Reseidiń talaýyna berip qoimaýdy úndegen eken.
Quramyna Aq úige sózi júretin yqpaldy saiasatkerler men tisqaqqan diplomattar, tanymal lobbisterdi toptastyrǵan ortalyq ótken 30 jylda AQSh-tyń birde-bir prezidenti aimaqqa at basyn burmaǵanyn, Pýtin men Sidiń ekspantsiiasy kúsheiip jatqanyn áibáttap jazypty.
«Qazaqstannyń geosaiasi potenitsalymen sanasatyn kez keldi. Ekonomikadaǵy (biz aitqan soft power) áriptestik budan bylai AQSh-taǵy ministrler kabinetiniń deńgeiinde qaralýy tiis, ony jumys tobyna ysyra salýdy doǵarý qajet. Sáikesinshe, qarjylandyrý kólemi ulǵaiýy kerek», – deidi Atlantic Council.
Ámirikanyń halyqaralyq saiasattaǵy baǵyt-baǵdaryna yqpal etetin The National Interest jýrnaly da osy sarynda sóilepti. Basylym «az ýaqyttan keiin Qazaqstanda orystyń pensionerleri ǵana qalady...» dep boljaidy. Ishimizden «láiim aitqanyń kelsin» dedik.
Bul ekeýin biriktiretin bir dúnie bar. Ol – atyshýly Jekson jáne Venik zańy. Sonaý qyrǵi qabaq soǵys kezinde qabyldanǵan kóne qujat Qazaqstannyń AQSh-pen júieli saýda bailanysyn ornatýyna kedergi keltirip keledi.
Máseleni búiirinen qoiǵan Atlantic Council men National Interest Kongressten Qazaqstandy bloktan shyǵaryp, «Ámirikanyń turaqty saýda seriktesi» degen statýs berýdi suraýda. Kongress Jekson jáne Venik zańyna termination (kúshin joisa) jasasa, Qazaqstanǵa aǵylatyn aqsha men investitsiia, taýar ataýly ondaǵan, júzdegen ese ósedi. Reseidiń ekonomikalyq ekspantsiiasyn tejeitin paritet paida bolady. AQSh el naryǵyna ense, eski Qazaqstannan qaitarylǵan iri kompaniialar amerikalyq kásipkerlerdiń ieligine berilýi múmkin.
Onyń jalǵyz joly – Jekson jáne Venik zańynyń kúshin joiý.
DALA INSIDE-qa jetken málimet boiynsha osy aidyń ortasynda ótetin Orta Aziia – AQSh sammitinde (C5+1) osy másele jan-jaqty talqylanady. Niý-Iorkten jaqsy jańalyq kútemiz. Baiden ata bastaǵan, Orta Aziianyń bes prezidenti qostaǵan basqosý taǵdyrsheshti bolmaq.
Aq úi ekonomikalyq integratsiiaǵa jol ashatyn joba usynady dep kútilýde. Álbette, buǵan Máskeý demarsh jasaýǵa tyrysady. «Qarǵysy qara basyna kórinsin» dep tileiik. Bir aptadan keiin shymyldyq túretin shara Ámirika úshin aimaqtan aiyrylyp qalmaýdyń sońǵy múmkindigi.