«ورتا ازييا جاھاندىق گەوساياسي پازلدىڭ ماڭىزدى بٶلشەگٸ بولادى» دەگەن ەۋليە بجەزينسكييدٸڭ بولجامى اقيقاتقا اينالۋدا.
اقش مۇقىم ايماق ەلدەرٸمەن, سونىڭ ٸشٸندە قازاقستانمەن مىقتاپ اينالىسپاق. ايماقتاعى گەگەموندار بەيجٸڭ مەن مەسكەۋگە قارسى hard power پوزيتسيياسىن ۇستاناتىن اق ٷي بٸزدٸ soft power ستراتەگيياسىمەن باۋرايتىن بولادى.
ەمٸريكانىڭ مەديا كەڭٸستٸگٸنە بارلاۋ جاساعان DALA INSIDE كەلەسٸدەي جاعىمدى تەندەنتسييانىڭ قارقىن الىپ جاتقانىن قۋانا حابارلايدى. بۇل ەكٸ اراسىنداعى قارىم-قاتىناس كودەكسٸندە بۇرىن-سوڭدى بايقالماعان ٷردٸس...
ٶتكەن اپتا اقش-تىڭ بٸرقاتار بەدەلدٸ باسىلىمدارى بايدەن ەكٸمشٸلٸگٸنەن قازاقستانعا شىنداپ كٶڭٸل بٶلۋدٸ سۇراپ, ارتى-ارتىنان بٸرنەشە ماتەريال جارييالادى.
ەيگٸلٸ Atlantic Council (اتلانتيكا كەڭەسٸ) اناليتيكا ورتالىعى بٸزگە قاتىستى تەرەڭ تالداۋ جاساپ, 78 ملن تۇرعىنى بار ايماقتى قىتاي مەن رەسەيدٸڭ تالاۋىنا بەرٸپ قويماۋدى ٷندەگەن ەكەن.
قۇرامىنا اق ٷيگە سٶزٸ جٷرەتٸن ىقپالدى ساياساتكەرلەر مەن تٸسقاققان ديپلوماتتار, تانىمال لوببيستەردٸ توپتاستىرعان ورتالىق ٶتكەن 30 جىلدا اقش-تىڭ بٸردە-بٸر پرەزيدەنتٸ ايماققا ات باسىن بۇرماعانىن, پۋتين مەن سيدٸڭ ەكسپانتسيياسى كٷشەيٸپ جاتقانىن ەيبەتتاپ جازىپتى.
«قازاقستاننىڭ گەوساياسي پوتەنيتسالىمەن ساناساتىن كەز كەلدٸ. ەكونوميكاداعى (بٸز ايتقان soft power) ەرٸپتەستٸك بۇدان بىلاي اقش-تاعى مينيسترلەر كابينەتٸنٸڭ دەڭگەيٸندە قارالۋى تيٸس, ونى جۇمىس توبىنا ىسىرا سالۋدى دوعارۋ قاجەت. سەيكەسٸنشە, قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ ۇلعايۋى كەرەك», – دەيدٸ Atlantic Council.
ەمٸريكانىڭ حالىقارالىق ساياساتتاعى باعىت-باعدارىنا ىقپال ەتەتٸن The National Interest جۋرنالى دا وسى سارىندا سٶيلەپتٸ. باسىلىم «از ۋاقىتتان كەيٸن قازاقستاندا ورىستىڭ پەنسيونەرلەرٸ عانا قالادى...» دەپ بولجايدى. ٸشٸمٸزدەن «لەيٸم ايتقانىڭ كەلسٸن» دەدٸك.
بۇل ەكەۋٸن بٸرٸكتٸرەتٸن بٸر دٷنيە بار. ول – اتىشۋلى جەكسون جەنە ۆەنيك زاڭى. سوناۋ قىرعي قاباق سوعىس كەزٸندە قابىلدانعان كٶنە قۇجات قازاقستاننىڭ اقش-پەن جٷيەلٸ ساۋدا بايلانىسىن ورناتۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ كەلەدٸ.
مەسەلەنٸ بٷيٸرٸنەن قويعان Atlantic Council مەن National Interest كونگرەسستەن قازاقستاندى بلوكتان شىعارىپ, «ەمٸريكانىڭ تۇراقتى ساۋدا سەرٸكتەسٸ» دەگەن ستاتۋس بەرۋدٸ سۇراۋدا. كونگرەسس جەكسون جەنە ۆەنيك زاڭىنا termination (كٷشٸن جويسا) جاساسا, قازاقستانعا اعىلاتىن اقشا مەن ينۆەستيتسييا, تاۋار اتاۋلى ونداعان, جٷزدەگەن ەسە ٶسەدٸ. رەسەيدٸڭ ەكونوميكالىق ەكسپانتسيياسىن تەجەيتٸن پاريتەت پايدا بولادى. اقش ەل نارىعىنا ەنسە, ەسكٸ قازاقستاننان قايتارىلعان ٸرٸ كومپانييالار امەريكالىق كەسٸپكەرلەردٸڭ يەلٸگٸنە بەرٸلۋٸ مٷمكٸن.
ونىڭ جالعىز جولى – جەكسون جەنە ۆەنيك زاڭىنىڭ كٷشٸن جويۋ.
DALA INSIDE-قا جەتكەن مەلٸمەت بويىنشا وسى ايدىڭ ورتاسىندا ٶتەتٸن ورتا ازييا – اقش سامميتٸندە (C5+1) وسى مەسەلە جان-جاقتى تالقىلانادى. نيۋ-يوركتەن جاقسى جاڭالىق كٷتەمٸز. بايدەن اتا باستاعان, ورتا ازييانىڭ بەس پرەزيدەنتٸ قوستاعان باسقوسۋ تاعدىرشەشتٸ بولماق.
اق ٷي ەكونوميكالىق ينتەگراتسيياعا جول اشاتىن جوبا ۇسىنادى دەپ كٷتٸلۋدە. ەلبەتتە, بۇعان مەسكەۋ دەمارش جاساۋعا تىرىسادى. «قارعىسى قارا باسىنا كٶرٸنسٸن» دەپ تٸلەيٸك. بٸر اپتادان كەيٸن شىمىلدىق تٷرەتٸن شارا ەمٸريكا ٷشٸن ايماقتان ايىرىلىپ قالماۋدىڭ سوڭعى مٷمكٸندٸگٸ.
