"Jarqyn bolashaq" jáne qazaq tili

"Jarqyn bolashaq" jáne qazaq tili
30 sáýir kúni Elorda tórindegi «Qazaqstan» kontsert zalynda airyqsha, buǵan deiin bolmaǵan shara ótti. Táýelsizdigimizdiń 25 jyldyǵyna jáne 1 mamyr – Qazaqstan halqynyń birligi kúnine orai «KATEV» Halyqaralyq qoǵamdyq qory QR Bilim jáne ǵylym ministrligi jáne Qazaqstan halqy Assambleiasymen birge «Jarqyn bolashaq» degen ataýmen Halyqaralyq til jáne mádeniet festivalin ótkizdi.  «KATEV»  – buǵan deiin eldegi izgi bastamalardyń jarshysy bolyp kele jatqan biregei uiym. Ásirese, mádeniet úndestigin, órkeniettik sabaqtastyqty jáne zamanaýi aǵartýshylyqty, el men eldiń tatýlyǵyn iske asyrý baǵytynda jumys istep kele jatqan azsandy uiymnyń biri desek bolady. «Jarqyn bolashaq» osyǵan deiin elimizde dástúrli túrde ótip kele jatqan óner jarysy bolatyn. Elimizdegi mektep oqýshylary jyl saiyn «Jarqyn bolashaq» qazaq tili olimpiadasyna qatysyp, arnaiy júldelermen, JOO granttarymen marapattalatyn igi dástúr endi halyqaralyq beleske kóterilip otyr.

2d947679c6f88cedcc6b7135ca423952
2d947679c6f88cedcc6b7135ca423952
Festival aiasynda ótken kontserttiń shymyldyǵy Afrika qurlyǵynan kelgen FOL MBEGI men qazaqstandyq Erlan Ábdihalyqtyń oryndaýyndaǵy «Úsh qońyr» ánimen ashyldy.

Senegaldyq Fol Mbegige bul ándi elimizdegi qazaq-túrik litseiinde birneshe jyl qyzmet etken túrik azamaty úiretken kórinedi.

Osylai bastalǵan kontsertte ár elden kelgen jasóspirimder bar ónerin salyp, Astana jurtshylyǵyn serpiltýge tyrysty. Almatyda ótken Respýblikalyq «Jarqyn bolashaq» qazaq tili olimpiadasynda I-shi oryn iegeri Dina Mýrasheva «DAT» poemasynan úzindi oqyp, eldiń ystyq yqylasyna bólendi.

 

Belgili ánshi Ibragim Eskendir jáne 8-shi respýblikalyq «Jarqyn bolashaq» qazaq tili olimpiadasy «Ánshi bulbuldar» nominatsiiasynyń gran-pri iegeri Jańabaev Abzal men Ýgandadan kelgen Birýmasý Rodjers birigip aitqan qazaq áni zal toly jurtshylyqtyń zor qoshemetine ie boldy.

dalanews bolashak01
dalanews bolashak01
Osyndai áserli sátteri kóp keshti qorytyndylaý barysynda sharany uiymdastyrýshy  «KATEV» halyqaralyq qoǵamdyq qorynyń prezidenti Darhan Óte biraz súiinshi habarlardy qalyń jurtshylyqqa jetkizdi.

Biyl «Jarqyn bolashaq» olimpiadasynyń 42 júldegerine elimizdiń joǵary oqý oryndarynyń bilim granttary berilipti.

«Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Qazaq tili – ǵajap til, tek biz ony nasihattai bilýimiz kerek» degen sózin tý etip, jyl saiyn «Jarqyn bolashaq» qazaq tili olimpiadasy ótip keledi. Bul olimpiadany ótkizýdegi basty maqsat – memlekettiń mártebesin kóterý, qazaq jáne ózge ult ókilderiniń qazaq tiline degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrý, olarǵa ulttyq qundylyqtarymyzdy, salt-dástúrimizdi, tarihymyzdy boiyna sińirý arqyly «Máńgilik el» jalpyulttyq ideiasyn júzege asyrý bolyp tabylady», – dedi ol.

«Osy joly olimpiadaǵa birinshi ret Qyrǵyzstan, Ózbekstan, Mońǵoliia jáne Altai ólkelerinen kelgen qandastarymyz qatysty. Kindik qany tamǵan jerge kelgen birqatar qazaq balasyna da joǵary oqý oryndarynyń granttary bólinip, olarǵa atajurtynda bilim alýǵa jaǵdai jasaldy», – dedi D.Óte.

Osylaisha «KATEV» Halyqaralyq qoǵamdyq qory sheteldegi qazaq qandastarymyzdyń elimizde bilim alýyna jaǵdai jasap jatqany aityldy. Uiymdastyrýshylar sheteldegi qazaq balalaryna ata-babalarynyń kindik qany tamǵan jeriniń ásemdigin kórsetip, olardyń eljandylyq sezimderiniń oianýyna múmkindik jasap jatyrmyz deidi.

«Munyń syrtynda álem halyqtarynyń dostyǵyn nyǵaityp, jasóspirimder arqyly Qazaqstannyń qandai el ekenin álemge nasihattamaqshymyz» deidi olar.

dalanews bolashak
dalanews bolashak
Bul olimpiadaǵa oqytý tiline qaramastan, memlekettik jáne memlekettik emes jalpy bilim beretin mektepterdiń, litseilerdiń, gimnaziialardyń arasynda elimizdiń barlyq oblystarynan kelgen qazaq tili men ádebieti boiynsha 7-11 synyp oqýshylary 5 baǵyt boiynsha («Tilshi-ádebietshiler», «Jas ǵalymdar», «Jazýshylar», «Sóz sheberleri», «Ánshi-bulbuldar») bilimin sarapqa salǵan bolatyn.

"Jarqyn bolashaq" festivaliniń mańyzy nede? Bul mereke "Adamzattyń bárin súi baýyrym dep" uǵymynyń shyn mánindegi iske asýynyń bir kórinisi. Bizdińshe, mundai aýqymdy festivaldi jyl saiyn turaqty túrde ótkizý ári qazaq tiliniń keregesin keńeitý úshin onyń jarnamalyq mazmunyn tipit de aishyqtai túsý mańyzdy is bolmaq. Qazaq tiliniń bolashaǵy joq degen quldyq túsinikti tek biz osy sekildi naqty da shynaiy ister arqyly buza alamyz. Biyl 25 elden qazaq tilinde án aityp, shyǵarma jazatyn balalar kelse, erteń odan da kóp elderden shaqyrýǵa múmkindik týady.

Qazaqstanǵa kelgen balalar qazaq tilin ǵana emes, Qazaq elin de maqtan tutyp, óziniń turǵylastaryna, synyptastaryna, dostaryna máńgilik aityp júredi. Olardy kórgen ózimizdiń qarakózder de rýhani túlep, óz tilin jaqsy meńgerýge umtylady.

 

Obama men Pan Gi Mýnnyń quttyqtaýy

Bul til jáne mádeniet festivaliniń halyqaralyq sipat alýy qazaq tiliniń ǵana emes, Qazaqstannyń bedelin álemge pash etti deýge tolyq negiz bar.

Oǵan AQSh Prezidenti Barak Obama men BUU Bas hatshysy Pan Gi Mýnnyń quttyqtaý haty dálel.

AQSh Prezidenti B.Obamanyń qysqa mazmundy haty bylaisha órbigen: «Ár memlekettiń ózindik erekshe mádeni mirasynyń tanylýyna múmkindik beretin bul siiaqty festivaldar arqyly igilikti isterge kýá bolýdamyz. Sizderdiń álemniń túkpir-túkpirinen jas jetkinshekterdi jinaý úshin qanshama qajyr-qairat tókkenderińizdi bilemin. Adamzat qaýymyn bir-birinen bólip, erekshelegen mádeni kedergilerdi joidyńyzdar. Sizder álem halyqtarynyń dostyq jibin qurýdy kózdedińizder ári buny júzege asyryp otyrsyzdar. Barshańyzdy osy jetistikterińizben quttyqtaimyn» dedi.

Aqparat quraldarynan habardar bolǵanymyzdai, Halyqaralyq Til jáne mádeniet festivali úshin álemniń túkpir-túkpirinen Amerikada jinalǵan balalar BUU Bas shtabyna da barǵan eken.  BUU Bas hatshysy Pan Gi Mýn osy balalarǵa arnap joldaǵan qysqa hatynda: «Senderdiń álemdik deńgeidegi tulǵa bolýlaryńa úmit artamyn» dedi. Sonymen qatar BUU ókilderimen kezdesken oqýshylar ózderiniń daryndary men bilimderi arqyly kópshilikti tańǵaldyrdy. Joǵaryda aityp ketkenimizdei, AQSh Prezidenti Barak Obamadan da arnaiy joldaý hatyn alǵan balalarǵa, BUU Bas hatshysynyń haty da olardyń demderine dem berip, yntalaryn arttyra túskendei.

BUU Ekonomikalyq jáne Áleýmettik keńesiniń ortalyǵynda ótken jiynǵa álemniń túrli elderinen  80 oqýshy qatysty. Ulttyq kiimderimen sahna tórine shyǵyp, óz ónerlerin pash etken oqýshylardyń qai-qaisysy bolmasyn erekshe daryn iesi ekendikterin taǵy bir márte dáleldep, kórermenderin tánti etti. Álemniń árbir elinen jinalǵan oqýshylardy arnaiy quttyqtaǵan Pan Gi Mýn: «Halyqaralyq Til jáne Mádeniet festivaline shaqyrylǵanym úshin óte qýanyshtymyn. Maǵan osyndai múmkindik bergen jáne 27 memleketten jas jetkinshekterdi jinap, mádeniet pen tilimizge tán ultaralyq erekshelikterimizdi tanyp, bir-birimizdi quttyqtaýymyz úshin osy sharany uiymdastyrǵan uiymǵa alǵysym sheksiz», – dedi.