Osy taqyrypty talqylaýǵa kelgende kez-kelgen adam pikir bildirýge ázir. Árkimniń óz aitary bar.
Áiel qol kóterýge bola ma? Áielge qol kóterý álsizdiktiń belgisi emes pe? Kei kezderi suraqty tótesinen qoiatyndar bar: "Áielge qandai jaǵdaida sabasyna túsirý qajet? Qandai jaǵdaida qol kóterýge ruqsat?" mundailar.
Belgilisi, bul bitpeitin daý. Bul oraida ázir Joǵarǵy sot tóraǵasy qyzmetin atqaryp otyrǵan Jaqyp Asanovtyń myna bir sózi oiymyzǵa oralyp otyr.
Turmystyq zorlyq-zombylyq máselelerine arnalǵan jiynda Jaqyp Asanov bylai degen edi:
"Ol oqiǵa búgingi jiynnyń taqyrybymen uiqasyp otyr. 80-jyldardyń sońynda bir prokýror aǵamyz maǵan aqyl-keńesin bergen edi.
"Jaqyp", - dedi ol. - Jaqyn arada men zeinetkerlikke shyǵamyn, saǵan úlken bir qateligim jaiynda aitaiyn dep edim. Men áielime de, kishkentai balalaryma da qol jumsap, olardy uryp-soǵýmen óttim. Ondai jaǵdailar talai ret bolǵan.
Qazir onyń barlyǵy maǵan býmerangpen qaityp kelip otyr. Áielim naýqas boldy. Ol áli kúnge deiin meniń qol jumsaǵanymdy keshire almai keledi.
Balalarymnyń qatynasy da sýyp ketken. Olar óz anasyn qatty aiaidy. Sen áli jassyń. Saǵan aitarym, áielińe de, balalaryńa da eshqashan qol kóterýshi bolma. Meniń ómirim osymen bitti. Biraq sol qateligim úshin qatty ókinemin" dedi aǵamyz. Birshama ýaqyttan keiin ol kisi qaitys boldy".
Bizdińshe "áieldi qandai jaǵdaida urýǵa bolady?" degen dóreki saýalǵa osy bir oqiǵa jaýap berip turǵandai.
Asanovtyń aitýynsha,
elimizde áiel adamdarǵa qatysty qylmystardyń sany 90 paiyzǵa ósti. Árbir úshinshi qylmys otbasy jaǵdaiynda boldy.
Ótken jyly 36 áiel jáne bir bala qaitys bolsa, 2 481 áiel men 851 bala zorlyq-zombylyqtyń qurbanyna ainaldy. 742 áiel men kámelettik jasqa tolmaǵan 175 jas óz-ózine qol salǵan.
Aita ketelik, ázir elimizde "Áieli aiala" ulttyq aktsiiasy ótýde.
Sharanyń maqsaty elimizdegi áieldiń qoǵamdaǵy rólin arttyrý.
Áielder biz ómir súrip otyrǵan ortanyń ajyramas, quraýshy. Elimizde genderlik teńsizdikter áli de ber. Bul ásirese ekonomikalyq jáne saiasi salalarda keń etek jaiǵan. Áielge qatysty zorlyq-zombylyq týraly shynaiy derekter, teńdik pen quqyq máselesi dástúr men əielge qatysty sanaǵa sińgen stereotiptiń kóleńkesinde qalýda» – deidi «Soros-Qazaqstan» qorynyń Adam quqyqtary jónindegi baǵdarlamasynyń úilestirýshisi Aijan Oshaqbaeva.
"Áieldi aiala" aktsiiasyna Dana Nurjigit, Láilá Sultanqyzy, Baqyt Shadaeva, Aina Dosmuhamedqyzy siiaqty tanymal tulǵalar atsalysýda.
