Ǵalymdar Keiki batyrdyń qoladan jasalǵan músinin kórsetti

Ǵalymdar Keiki batyrdyń qoladan jasalǵan músinin kórsetti
Vengr antropology Andrash Jolt Biro Tengrinews.kz redaktsiiasyna Keiki batyrdyń biýstiniń sýretin joldady. Bul biýstti ǵalymdar qoladan jasaǵanyn aitady.

Andrash Jolt Bironyń aitýynsha, Keiki batyrdyń kelbetin qalpyna keltirý jumystarymen osy salada tájiribesi mol jáne osydan tórt jyl buryn Abylai hannyń kelbetin qalpyna keltirgen Agnesh Kýshtar esimdi maman ainalysqan. Sondai-aq, bul jobamen Shandor Evinger men Andrash Bironyń ózi ainalysady. Shandor Evinger súiektiń arnaiy saraptamalaryn jasaǵan bolatyn. "Biz batyrdyń basyn rengtgenge túsirdik, al keiin kompiýterlik tomografiiaǵa túsirip, 3-D modelin jasadyq. Bul jumys eki aiǵa sozyldy. Batyrdyń súiekteri arqyly kelbetin qalpyna keltirý qiynǵa soqty. Eń qiyny - onyń túpnusqasyn jasaý", - dedi antropolog.

Sonymen qatar, antropolog ǵalym vengr mamandarynyń batyrdyń súiegine saraptama jasap, onyń qaitys bolǵan kezde jasy shamamen qanshada bolǵanyn, neden qaitys bolǵanyn anyqtady. "Biz Keiki batyrdyń qalai qaitys bolǵanyn tarihtan bilemiz. Al bizdiń jasaǵan saraptamadan onyń qandai jaraqattar alǵanyn kórýge bolady. Ony jelkesinen metaldan jasalǵan zatpen kem degende jeti ret urǵan. Sodan súiegi synyp ketken. Qatty jaraqat alǵan. Rentgennen de jaraqattardyń barlyǵy kórinip tur", - dedi shetel ǵalymy.

"Keiki batyrdyń bassúieginen jáne jasalǵan saraptamalardan onyń myqty er adam bolǵanyn kórýge bolady. Jasy shamamen 40-50-de. Jeltoqsan aiynyń basynda Vengriiaǵa Qazaqstan delegatsiiasynyń ókilderi kelderi. Sol kezde biz jasalǵan jumystardyń nátijelerin beretin bolamyz. Keiki batyrdyń eki bassúiegin daiyndap qoidyq, Bassúiek plastikten jasalǵan, al ústi gipspen jáne lakpen jabylǵan. Bireýiniń túsi - aq, al ekinshi bassúeiektiń túsi - qola tústi", - dedi Biro.



"Qazaqstanǵa osyndai halyq batyrlary kerek. Sebebi eń aýyr kezeńde ol eshkimnen qoryqpai, naǵyz batyr ekenin kórsetti. Keiki batyrdyń kelbeti daiyn bolǵanda, ony oqýlyqtarda jáne tarihi kitaptarda beineleýge bolady", - dedi antropolog.

Eske salaiyq, osyǵan deiin vengr ǵalymdary Keiki batyrdyń kelbetin qalpyna keltirgeni habarlanǵan bolatyn. Belgili tarihshy Berik Ábdiǵaliuly Facebook áleýmettik jelisindegi paraqshasynda Keiki batyrdyń bassúieginiń qalypqa keltirilgen eskizin jariialady.

Eske salaiyq, biyl 12 tamyzda Qazaqstannyń burynǵy premer-ministri Kárim Másimov RF Úkimet tóraǵasy Dmitrii Medvedevpen kezdesýi barysynda ótken júz jyldyqtaǵy ult-azattyq qozǵalystyń kóshbasshysy Keiki batyrdyń múrdesin elge qaitarý týraly máseleni kótergen edi. Sodan 6 qazanda Keiki batyrdyń bassúiegi Astanaǵa jetkizilgen bolatyn. Al keiinirek Ortalyq memlekettik mýzeidiń direktory Nursan Álimbai 12 qazan kúni Keiki batyrdyń bassúiegi antropologiialyq saraptama úshin Vengriiaǵa jetkiziletinin málimdedi. Mýzei basshysy qundy jádigerdi arnaiy konteinerde alyp bardy.