Qazirgi qoǵamda erekshe qajettilikteri bar adamdardy qoldaý, olardyń quqyqtaryn qorǵaý jáne qoǵam ómirine tolyqqandy aralasýyna jaǵdai jasaý mańyzdy mindetterdiń biri sanalady. Bul baǵyttaǵy negizgi uǵymdardyń biri – inkliýziia. Inkliýziia – múmkindigi shekteýli azamattardy qoǵamnan bólip qaramai, kerisinshe olarmen birge ómir súrýge, bilim alýǵa, eńbek etýge jáne qoǵamdyq ómirge belsendi qatysýyna jaǵdai jasaý degendi bildiredi.
Inkliýzivti qoǵam qurý – tek memleket pen arnaiy uiymdardyń ǵana emes, búkil qoǵamnyń ortaq jaýapkershiligi. Árbir adam múmkindigine qaramastan, ózin qoǵamnyń tolyqqandy múshesi retinde sezinýi tiis. Sondyqtan erekshe qajettilikteri bar azamattarǵa qolaily orta qalyptastyrý, olardyń áleýmettik ómirge aralasýyna múmkindik berý – qoǵamnyń adamgershilik deńgeiiniń kórsetkishi.
Mysaly, estý qabileti buzylǵan adamdarmen qarym-qatynas jasaý barysynda belgili bir mádeniet pen túsinistik qajet. Dalanews.kz estý qabileti buzylǵan adamdarmen qarym-qatynas jasaýǵa kómektesetin birneshe paidaly keńes usynady.
Estý qabiletiniń joǵalý deńgeiine qarai adamdar álsiz estitin, «is júzinde estimeitin» jáne tolyq estimeitin bolyp bólinedi. Álsiz estitin adamdardyń keibiri estý apparatyn qoldanýy múmkin, alaida ony barlyǵy birdei paidalana bermeidi. Al estimeitin adamdardyń kópshiligi ym-ishara tilin qoldanady nemese erin qimylyn oqyp túsinedi.
Mundai jaǵdaida qarym-qatynasty jeńildetý úshin birneshe qarapaiym erejeni saqtaý mańyzdy. Eń aldymen, sóilesýdi bastamas buryn adamnyń nazaryn aýdaryp, kózben bailanys ornatý qajet. Qajet bolsa, qol bulǵap nemese jeńil ǵana túrtip belgi berýge bolady. Áńgimelesý kezinde adamnyń bet-álpeti kórinip turýy mańyzdy, óitkeni kóptegen estimeitin adamdar erin qimylyna qarap sóilegen sózdi túsinedi.
Sondai-aq sóilesken kezde anyq, baiaý jáne qarapaiym sóilemdermen sóilegen durys. Aiqailaý nemese sybyrlap sóileý sózdiń túsinikti bolýyna kómektespeidi. Eger áńgimelesýshi erin qimylyn oqi almasa, onda jazbasha túrde túsindirýge bolady. Qazirgi kezde bul úshin smartfon nemese jazba dápter qoldaný da yńǵaily.
Qarym-qatynasta mimika men ym-isharanyń da róli erekshe. Kózqaras, bet-álpettegi emotsiialar, qol qimyldary – barlyǵy da aqparatty jetkizýge kómektesedi. Mysaly, belgili bir áreketti kórsetý úshin ishýdi, júrýdi nemese basqa áreketterdi isharamen kórsetý arqyly túsindirýge bolady.
Eń bastysy – ádeptilik pen qurmet. Eger sóilesý barysynda bir nárseni túsinbeseńiz, qaita suraýdan qoryqpaý kerek. Al estý qabileti buzylǵan adam sózin jetkize almai qinalsa, ony asyqtyrmai, oiyn tolyq jetkizýine múmkindik bergen jón. Áńgimelesý barysynda adamdy túzetýge nemese onyń sózin aiaqtap jiberýge bolmaidy. Bul ádepsizdik bolyp sanalady.
Inkliýzivti qoǵam qurýdyń negizgi sharty – ózara túsinistik pen tózimdilik. Múmkindigi shekteýli adamdarǵa janashyrlyq tanytý ǵana emes, olardy qoǵamnyń teń múshesi retinde qabyldaý mańyzdy. Qoǵamda inkliýziia mádenieti qalyptasqan saiyn, erekshe qajettilikteri bar azamattardyń bilim alýy, jumys isteýi jáne qoǵamdyq ómirge belsendi aralasýy úshin jańa múmkindikter ashylady.
Sondyqtan árqaisymyz kúndelikti ómirde qarapaiym túsinistik tanytyp, erekshe qajettilikteri bar adamdarǵa qolaily orta qalyptastyrýǵa úles qosa alamyz. Inkliýziia – bul tek áleýmettik saiasat qana emes, ol adamgershilik pen birlikke negizdelgen qoǵamnyń belgisi.
