Freedom Inside '26

Elimizdegi ekinshi deńgeidegi bankterdiń menshikti kapitaly 10 trln teńgege jýyqtap qaldy

Elimizdegi ekinshi deńgeidegi bankterdiń menshikti kapitaly 10 trln teńgege jýyqtap qaldy
gov.kz

2025 jylǵy 1 qyrkúiektegi jaǵdai boiynsha, bank sektorynyń aktivteri, negizinen, nesie portfeliniń 40,9 trln teńgege deiin 2,7%-ǵa ósýi esebinen aǵymdaǵy jylǵy tamyzda 2,4%-ǵa ulǵaiyp, 66,6 trln teńge qurady (2025 jyldyń basynan 8,3%-ǵa ósý), dep habarlaidy Dalanews.kz Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi usynǵan málimetterge súiene otyryp.

Ekonomikaǵa jáne jeke tulǵalarǵa berilgen nesieler

Ekinshi deńgeidegi bankterdiń ótimdiligi joǵary aktivteri 19,5 trln teńgeni nemese aktivterdiń 29,3%-yn qurady. Bul bankterge óz mindettemelerine tolyq kólemde qyzmet kórsetýge múmkindik beredi.

Ekinshi deńgeidegi bankterdiń ekonomikaǵa bergen kreditteri 2025 jylǵy tamyzda 2,4%-ǵa 38,0 trln teńgege deiin ulǵaidy (2025 jyldyń basynan 12,7%-ǵa ósý). Bul rette, ulttyq valiýtada berilgen kreditter 2,6%-ǵa 34,8 trln teńgege deiin, shetel valiýtasynda 1,1%-ǵa 3,2 trln teńgege deiin ulǵaidy. Nátijesinde teńgemen kreditterdiń úles salmaǵy 2025 jylǵy 1 qyrkúiektegi jaǵdai boiynsha 91,6%-dy qurady (01.01.2025 j. – 91,2%).

Biznes sýbektilerine berilgen kreditter 2025 jylǵy tamyzda negizinen investitsiialarǵa jáne baǵaly qaǵazdar satyp alýǵa berilgen qaryzdardyń 1,5%-ǵa 3,7 trln teńgege ósýi esebinen 14,3 trln teńgege deiin 1,4%-ǵa ulǵaidy (2025 jyldyń basynan 9,4%-ǵa ósý). Onyń ishinde, merziminen buryn óteýler nátijesinde iri bizneske berilgen qaryzdar 1,6%-ǵa 5,1 trln teńgege deiin tómendedi, ShOB sýbektilerine qaryzdar - 2,0%-ǵa 6,3 trln teńgege deiin ulǵaidy. Dara kásipkerlerge berilgen kreditter bir aida 5,6%-ǵa 2,9 trln teńgege deiin  ulǵaidy (2025 jyldyń basynan 26,3%-ǵa ósý).

Salalar bólinisinde aǵymdaǵy jylǵy 8 aida kreditterdiń ósýi barlyq salalarda derlik: ónerkásipte – 4,7 trln teńgege deiin 1,1%-ǵa, saýdada – 3,9 trln teńgege deiin 3,4%-ǵa, aýyl sharýashylyǵynda – 526 mlrd teńgege deiin 5,0%-ǵa, qurylysta -  756 mlrd teńgege deiin 1,1%-ǵa, aqparat jáne bailanys salalarynda - 193 mlrd teńgege deiin 1,5%-ǵa baiqalady.

2025 jylǵy tamyzda  biznes sýbektilerine 1,7 trln teńge somaǵa jańa qaryzdar berildi. Bul rette, 2025 jylǵy 8 aida bul kórsetkish 12,1 trln teńgeni qurady, bul 2024 jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda 8,8%-ǵa kóp.

Biznes sýbektilerine ulttyq valiýtada berilgen kreditter boiynsha syiaqynyń ortasha alynǵan mólsherlemesi 2025 jylǵy tamyzdyń qorytyndysy boiynsha 21,5%-dy qurady. Iri biznestiń teńgemen kreditteri boiynsha syiaqynyń ortasha alynǵan mólsherlemesi 18,9%-dy, ShOB sýbektilerine – 19,0%-dy, DK – 31,3%-dy qurady.

Halyqqa berilgen kreditter bir aida 3,1%-ǵa ulǵaiyp, 22,7 trln teńge qurady (2025 jyldyń basynan 14,7%-ǵa ósý). Halyqqa beriletin kreditter qurylymynda tutynýshylyq qaryzdar 2,1%-ǵa 16,0 trln teńgege deiin ósti.

Ipotekalyq nesie naryǵy

Ipotekalyq kreditter naryqtyq talaptarda berilgen ipotekalyq qaryzdar portfeliniń 3,8%-ǵa 2,1 trln teńgege deiin ulǵaiýyna bailanysty bir ai ishinde 2,5%-ǵa 6,6 trln teńgege deiin ulǵaidy (2025 jyldyń basynan 9,0%-ǵa ósý).

2025 jylǵy tamyzda halyqqa berilgen jańa qaryzdar 1,8 trln teńgeni qurady. Bul rette 2025 jyldyń 8 aiynda bul kórsetkish 12,9 trln teńgeni qurady, bul 2024 jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda 13,1%- ǵa kóp.

2025 jylǵy tamyzda halyqqa ulttyq valiýtada berilgen kreditter boiynsha syiaqynyń ortasha alynǵan mólsherlemesi 19,3%-dy qurady. Teńgemen ipotekalyq qaryzdar boiynsha ortasha alynǵan syiaqy mólsherlemesi 8,6%-dy, tutynýshylyq qaryzdar boiynsha 21,5%-dy qurady.

Jumys istemeitin nesieler nemese sapasy nashar nesieler

Kredit portfeliniń sapasy joǵary deńgeide saqtalyp otyr. 2025 jylǵy 1 qyrkúiektegi jaǵdai boiynsha bank sektory boiynsha 90 kúnnen astam merzimi ótken bereshegi bar qaryzdar (NPL90+) deńgeii ótken ai deńgeiinde saqtalyp, nesie portfeliniń 3,5%-yn nemese 1,4 trln teńgeni qurady.

Bizneske berilgen kreditterde NPL90+ qaryzdardyń úlesi 2,2%-dy nemese 364 mlrd teńgeni qurady (01.01.2025j. – 2,1% nemese 304 mlrd teńge). 2025 jylǵy tamyz aiynda halyqtyń kreditteri boiynsha problemalyq bereshektiń úlesi 4,5%-dy nemese 1 071 mlrd teńgeni qurady (01.01.2025j. – 3,8% nemese 790 mlrd teńge).

Jumys istemeitin qaryzdardy proviziialarmen óteý joǵary deńgeide saqtalyp otyr jáne 65,4%-dy quraidy (01.01.2025j. – 67,0%).

Bank sektorynyń mindettemeleri 2025 jylǵy tamyzda negizinen jeke tulǵalardyń salymdarynyń 0,8%-ǵa 26,1 trln teńgege deiin ósýi jáne repo operatsiialarynyń 22,5%-ǵa 2,5 trln teńgege deiin ósýi nátijesinde 2,3%-ǵa 56,9 trln teńgege deiin (2025 jyldyń basynan bastap 8,0%-ǵa ósý) ulǵaidy.

Depozit naryǵy

Depozittik uiymdardaǵy rezidentterdiń depozitteri 2025 jylǵy tamyzda negizinen ulttyq valiýtadaǵy depozitterdiń 1,0%-ǵa 33,3 trln teńgege deiin ósýi nátijesinde 1,0%-ǵa 42,8 trln teńgege deiin ulǵaidy.

Shetel valiýtasyndaǵy depozitter 0,8%-ǵa 9,5 trln teńgege deiin ósti. Nátijesinde 2025 jylǵy 1 qyrkúiektegi dollarlandyrý deńgeii 22,2%-dy qurady (01.01.2025j. - 22,5%).

Zańdy tulǵalardyń depozitteri negizinen shetel valiýtasyndaǵy depozitterdiń 2,1%-ǵa 5,1 trln teńgege deiin ósýi nátijesinde 2025 jylǵy tamyzda 0,8%-ǵa 18,7 trln teńgege deiin ulǵaidy. Ulttyq valiýtadaǵy depozitterdiń 1,5%-ǵa 19,7 trln teńgege deiin ulǵaiýyna bailanysty jeke tulǵalardyń depozitteri 1,1%-ǵa 24,1 trln teńgege deiin ósti.

Banktik emes zańdy tulǵalardyń ulttyq valiýtadaǵy merzimdi depozitteri boiynsha syiaqynyń ortasha alynǵan mólsherlemesi 2025 jylǵy tamyzda 15,4%-dy (01.01.2025j. – 14,0%), jeke tulǵalardyń depozitteri boiynsha – 14,3%-dy (01.01.2025j. – 13,2%) qurady.

Bankterdiń menshikti kapitaly 2025 jylǵy tamyzda negizinen aǵymdaǵy jyldyń bólinbegen taza paidasynyń ulǵaiýy nátijesinde 3,1%-ǵa 9,8 trln teńgege deiin (2025 jyldyń basynan bastap 10,1%-ǵa ósý) ulǵaidy. 2025 jylǵy 1 qyrkúiektegi jaǵdai boiynsha negizgi kapitaldyń jetkiliktilik koeffitsienti (k1) 19,7%-dy (01.01.2025j. – 20,4%), menshikti kapitaldyń jetkiliktilik koeffitsienti (k2) – 21,1%-dy (01.01.2025j. – 22,0%) qurady, bul zańnamada belgilengen normativterden edáýir asyp túsedi jáne bank sektoryndaǵy áleýetti táýekelderdi óteýdi qamtamasyz etedi.

2025 jylǵy qańtar-tamyzda bankterdiń taza paidasy 1 864 mlrd teńgeni qurady, bul 2024 jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda 14,7%-ǵa artyq. Bank aktivteriniń rentabeldiligi (ROA) 2025 jylǵy 1 qyrkúiektegi jaǵdai boiynsha 4,5%-dy (01.08.2025j. – 4,6%), kapitaldyń rentabeldiligi (ROE) – 30,8%-dy (01.08.2025j. – 31,5%) qurady.

Aita ketsek, 2025 jylǵy 1 qyrkúiektegi jaǵdai boiynsha Qazaqstan Respýblikasynyń bank sektorynda 23 ekinshi deńgeidegi bank bar, onyń ishinde 15 bank sheteldik qatysýmen, onyń ishinde 10 enshiles bank.

Buǵan deiin baǵaly qaǵazdar naryǵy boiynsha statistikany jariialaǵan bolatynbyz. 2025 jylǵy 1 qyrkúiektegi jaǵdai boiynsha, aktsiialar naryǵyn kapitaldandyrý 39,6 trln teńgeni qurap (2025 jyldyń basynan bastap 20,4%-ǵa ósti) tamyzda 5,1%-ǵa ósti.