Anyǵy, bul synaq boldy. Bizdiń eldiń tarihyndaǵy eń mańyzdy joba eń aldymen bilik úshin úlken synaq bolǵany jasyryn emes. Bilik osyndai aýqymdy jobalardy júzege asyrýdyń qanshalyqty aýyr ári jaýapty jumys ekenin uǵyndy.
Qarapaiym halyqtan buryn sheneýnikter shý shyǵardy. Keibir atqaminerlerdiń jumystyń «úirenip qalǵan formatyn» aýystyrǵysy kelmei bulqan-talqan bolǵanyn da bilemiz. Bul EKSPO-ǵa qaýip-tuǵyn.
Nazarbaev ne dedi?
Úkimetti, depýtattardy bilmeimiz, biraq kórmege qatysty máselelerdiń bastan asatynyn ózge emes, Nazarbaevtyń ózi moiyndaǵan bolatyn.
2015 jyldyń shildesinde EKSPO-ǵa daiyndyq barysyn talqylaǵan shuǵyl jiynda Nazarbaev bárin aityp salǵan. Buǵan jaýapty sheneýnikterdi jerden alyp, jerge salǵan. Bul jiynǵa halyqaralyq kórmeniń arnaiy komissarlary qatysqany esimizde. Oǵan da qaraǵan joq, Nazarbaev.
«Áli kúnge deiin kórmege qansha memlekettiń qatysatyny belgisiz. Ai qarap júrsińder me?» degen bolatyn Memleket basshysy.
«Kórmege keletin adamdarǵa qandai jaǵdai jasalatyny, EKSPO aiaqtalǵannan keiin onyń shyǵyny men túsimi qandai bolatyny, jalpy qanshy sponsor tartylatyny, ishten jáne syrttan qansha týrist keletini, kórme aiasynda qandai mádeni sharalar uiymdastyratynymyz týraly birde-bir naqty jospar joq» degen ashynǵan Nazarbaev.
Jańa kezeń
Budan keiin EKSPO-nyń sol kezdegi tóraǵasy Talǵat Ermegiiaev ustaldy. Aqsha jegen. Korrýptsiiamen ainalysqan. Kórmege bólingen aqshany qaltasyna basqan. Ol ǵana emes, onyń janynda júrgen basqa da top-menedjerler de aýzyn mailaǵan. Bul kezde EKSPO-ǵa qarata aitylǵan syn men narazylyq shegine jetken bolatyn.
Anyǵy, sol sátten bastap kórmege daiyndyq jumystarynyń jańa kezeńi bastaldy.
2015 jylǵy tamyzda basqarma tóraǵasy bolyp Ahmetjan Esimov taǵaiyndaldy. Esimov kele sala basy artyq top-menedjerlerdi jumystan aldy. Munysy jón edi. Bular biriniń jumysyn biri qaitalaityn. Osynyń arqasynda Esimov jylyna 150 mln. teńgeden astap somany únemdeýge múmkindik aldy. Jaman emes.
Esimov buǵan qatysty esep te berdi. Sáýir aiynda EKSPO tóraǵasy kórme esebinen biýdjetke túsetin salmaqtyń azaiǵanyn ári demeýshilerdiń kóptep tartylyp jatqanyn tilge tiek etti.
Investitsiia: derek pen dáiek
Bul endi tikelei investitsiia. Sol týraly aitaiyq. Demeýshilik qarjynyń kólemi 38,5 mlrd teńgeni quraǵan eken. Munyń 22 milliardy aqshalai, 15 milliardy taýar, qyzmet pen jumys túrinde kórsetilgenin eskerý kerek.
EKSPO-nyń nysandaryn salýǵa memlekettik biýdjet esebinen jumsalatyn aqshanyń kólemi baqandai 302 mlrd. teńgege qysqartylǵan.
Týristerge de jaǵdaiy jasalynypty. Olarǵa arnap elimizdiń qalalaryna 73 marshrýt ázirlenip, aýqymdy mádeni-saýyq baǵdarlamasy daiyndalyp qoiypty.
Kúlli álemge 24 saǵat habar taratatyn Evroniýs, Diskaveri, CNN, CNBC, National Geografic telearnalarynda asa aýqymdy jarnamalyq kampaniia júrgizildi, júrgizilip te jatyr.
Nazarbaevtyń budan buryn kórme basshylyǵyn qalai synaǵanyn aitqanbyz. Sol pikirin ózgertken eken.
Biylǵy jyldyń sáýirinde Memleket basshysy EKSPO-nyń daiyndyǵyna múlde basqa baǵa berdi.
«Daiyndyq durys júrip jatyr. Saqadai saimyz deýimizge bolady. Nysandardy retke keltirý jumystary júrgizilýde», - dedi Nazarbaev.
Esterińizge sala ketsek, qazirgi kúnge deiin Astanadaǵy EKSPO kórmesine qatysatynyn 115 el jáne 22 halyqaralyq uiym naqtylap qoidy.
Aiaýlym ShAIMARDAN
