Ekonomist sarapshy Jankeldi Shymshyqov qazirgi tótenshe jaǵdaidyń ekonomikalyq saldary qandai bolatynyn aitty, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
Sarapshynyń sózinshe, sý apaty adam shyǵynan bastap materialdyq shyǵynǵa deiin ushyratyp otyr.
"Eń birinshi kezekte adam shyǵyny. Onǵa tarta shyǵyn boldy. Ekinshi janýarlar dúniesinen tórt-túlik mal kóp shyǵyn boldy. Eń birinshi kezekte jylqy maly kóp qyryldy. Iri qara mal ketti, usaq qara mal - qoi, eshki ol da ketti. Olardyń sanyn ataý ońai emes. Árbir óńirde, árbir aýdanda óz esebi bolýǵa tiisti. Qusty qosqan joqpyz, talai taýyq, úirek ol da ketti. Qanshama úidi sý shaiyp ketti?! Jaramsyz qalǵan, qulap qalǵan úiler bar. Qanshama joldardy jýyp ketti?!
...Jalpy bizdiń baryp turǵan soraqylyǵymyz - statistikanyń ótirik bolýy. Aitýdan sharshadym. Osy ótirik statistikadan biz kúireimiz, osydan qurimyz. Óitkeni aýrýyn jasyrǵan óledi. Búgin be, erteń be, báribir óledi. Jasyryp, ne kerek?! Bizdiń satqyn statistika, bárin búldirip otyrǵan - solar", - dedi ol "Qasqa jolǵa" suhbatynda.
Sondai-aq, Jankeldi Shymshyqov bul rette qarapaiym halyqtyń bankterge qaryzy eselep kóbeiip bara jatqanyn jetkizdi.
"Qazir halyqtyń alǵan krediti, bankterge qaryzy 7 trillionnan asyp jyǵylady. Jylyna ár adam orta eseppen 1 million 100 myń teńge jumsaidy. Mundai kórsetkish Almaty siiaqty qalada 1,5 million dep sońǵy derek kelip otyr", - dedi sarapshy.
Ekonomist tótenshe jaǵdai kezinde memleket bólgen aqsha ádil bólinýi úshin ashyq komissiia kerek degen pikirde.
"Birinshi kúnnen bastap tótenshe jaǵdaiǵa bailanysty memlekettik qoǵamdyq komissiia qurylýy kerek edi. Óitkeni jasyryn emes. Ábden qunyqqan bilik taǵy da qolyn salyp, biýdjetten tys bólingen qarajatty urlap jatqany belgili boldy. 1 milliard urlanyp ketip, ...qazir is júrgizip jatyr. Bul ne degen masqara?! Biliktiń ábden irip-shirip ketkeniniń belgisi, halyq qinalyp, jan ushyryp jatqan ýaqytynda paida tabý urlyǵyn odan saiyn órshitý - ábden halyqty basynǵandyq. Árbir tiyndy esepteý kerek, árbir tiynnyń qai baǵytta jumsalatynyn qadaǵalaý kerek, baqylaý kerek. Sol úshin esep berýdi qamtamasyz etý kerek", - dedi Shymshyqov "Qasqa jolǵa" suhbatynda.
Ol tótenshe jaǵdai kezinde halyq qinalǵandarǵa ózderi aqsha jinaýy qanshalyq durys ekenin de aitty.
"Úkimettik turǵydan alsaq, eshqandai qisyny joq nárse. Ár memlekettiń biýdjeti bolady. Biýdjette shyǵyny, túsimi belgili balans bolady. Onda mindetti túrde tótenshe jaǵdailarda jumsalatyn qarjy rezervteri salynady. Ol - ǵasyrlar boiy qalyptasqan tájiribe. Kez kelgen memlekettiń tiisýge bolmaityn qory bolady. Tótenshe jaǵdailarda saqtalǵan qorlar ashylýy kerek. Odan bólinýi kerek. Qajettiń bárin memleket qamtamasyz etýi kerek. Biraq adamgershilik turǵysynan bizdiń halqymyz qaiyrymdylyq, meiirimdilik arqasynda tiri qalǵan. Ókinishke qarai, sonyń tarihyn tilmen, mádenietimen boiyna sińirgen adamdar bilikte joq. Bilikte tek ústirt bilim alǵandar, orys bilim, eýropalyq bilim, basqa bilim alǵan. Ishtei bizdiń myń ólip, myń tirilgen psihologiiamyzdy túsinbeitin adamdar bilikte otyr. Bul - halqymyzdyń óte úlken tragediiasy", - dedi ol.
Aita keteiik, Qazaqstannyń birqatar óńirinde sý tasqyny boldy. Myńdaǵan adam úiinen airyldy.
Keiingi derekterge súiensek, 37 myńnan asa adam úiine oraldy. Al 6 myńnan asa tam adam evakýatsiialaý pýnktterinde ornalasqan.
